Khám phá chiều sâu ý nghĩa của việc thực hành lời Phật dạy, không chỉ đơn thuần là đọc thuộc mà là sự thấu hiểu và áp dụng vào cuộc sống. Những lời chỉ dạy thiêng liêng này, khi được chiêm nghiệm sâu sắc, sẽ soi đường dẫn lối đến hạnh phúc và an lạc đích thực. Tìm hiểu thêm về con đường tu tập này tại Chia sẻ Đạo Phật.
Ý nghĩa sâu sắc của việc tụng kinh
Kinh điển Phật giáo chứa đựng lời dạy quý báu của Đức Phật về đạo đức, phương pháp tu tập và cách chuyển hóa thân tâm, mang lại hạnh phúc cho bản thân và người khác ở hiện tại cũng như tương lai. Do đó, việc tụng kinh mang ý nghĩa đạo đức vô cùng quan trọng. Trước hết và quan trọng nhất, tụng kinh giúp chúng ta “hiểu đúng đắn lời Phật dạy, ứng dụng vào cuộc sống hằng ngày, mang lại lợi ích cho chính mình và người khác.”
Tụng kinh là cơ hội tuyệt vời để chúng ta học hỏi, suy ngẫm về lời dạy của Đức Phật và áp dụng chúng vào đời sống. Chính sự thực hành lời Phật dạy, sau quá trình chiêm nghiệm, sẽ giúp chúng ta đạt được những điều mong muốn trong cuộc sống, như sự an lạc và hạnh phúc.
Bản thân hành động tụng kinh không tự thân mang lại phước báo nếu người tụng không chú tâm vào ý nghĩa sâu xa ẩn chứa trong đó. Việc tụng kinh một cách máy móc, thiếu chú tâm sẽ không mang lại kết quả thực tế, thậm chí còn lãng phí thời gian và công sức.
Tại sao người Phật tử nên tụng kinh?
Kinh điển Phật giáo ví như tấm bản đồ, kim chỉ nam dẫn dắt chúng ta sống một cuộc đời chân chính, để gặt hái hạnh phúc ở đời này và đời sau. Giống như đọc bản đồ để biết đường đi, đi đúng đường và đến đúng đích.
Con đường đó chính là Bát Chánh Đạo, bao gồm tám yếu tố: kiến giải chân chánh, tư duy chân chánh, lời nói chân chánh, hành động chân chánh, sinh kế chân chánh, nỗ lực chân chánh, chánh niệm và thiền định chân chánh. Đây là con đường mà chư Phật ba đời đã đi qua, diệt trừ tận gốc rễ khổ đau, đạt đến an lạc và giải thoát. Mỗi Phật tử cần siêng năng ghi nhớ, thực hành con đường trung đạo này để tự độ chính mình, dưới sự dẫn dắt của Đức Phật qua kinh điển.
Nói cách khác, tụng kinh là phương pháp học hỏi Chánh pháp của Đức Phật để ứng dụng vào đời sống, mang lại sự an lạc và hạnh phúc cho bản thân.
Tụng kinh trong Phật giáo còn là dịp để chúng ta trau dồi và thanh tịnh hóa ba nghiệp (thân, khẩu, ý). Trong giờ phút tụng kinh, nhờ sự chú tâm vào lời kinh, tâm ý chúng ta dần buông bỏ sự bám chấp vào các duyên trần thế, trở nên thanh tịnh và thuần khiết hơn.
Tâm ý chúng ta xa lìa tham lam, sân hận, si mê và những tâm lý tiêu cực khác, vốn có hại cho tư tưởng, tình cảm, nhân cách và đạo đức. Khi an tọa tụng kinh, thân thể chúng ta dần trở nên an tịnh, thuần khiết, giúp tránh xa các hành vi xấu ác như sát sinh, trộm cắp, tà hạnh.
Bên cạnh đó, việc phát ra lời kinh giúp ngăn chặn những lời nói dối trá, ác độc, thêm bớt hay vô nghĩa. Khi đọc kinh, miệng ta xướng lên những lời lẽ đạo đức, trí tuệ, qua đó vun trồng những hạt giống thiện lành.
Như vậy, thông qua hành động tụng kinh, chúng ta có thể từ bỏ mười nghiệp ác (ba nghiệp ý, ba nghiệp thân và bốn nghiệp khẩu). Nói cách khác, khi tụng kinh, chúng ta đang rèn luyện ba nghiệp của mình hướng về con đường thiện lương và đạo đức. Sự rèn luyện này giúp chúng ta xa lìa nghiệp ác, huân tập điều thiện. Vì vậy, tụng kinh trở thành một pháp tu tập thân, khẩu, ý trong đạo Phật.
Mục đích thực sự của việc tụng kinh
Nhìn chung, mục đích của việc tụng kinh trong đạo Phật không phải là để “trả bài” hay tính công với Đức Phật, mà là để thấu hiểu chính xác lời dạy của Ngài và ứng dụng vào đời sống hằng ngày.
Tụng kinh không phải là phương tiện để cầu xin Đức Phật và Bồ Tát gia hộ cho bản thân, gia đình tai qua nạn khỏi, thăng quan tiến chức, làm ăn phát đạt, sống lâu trăm tuổi, hay mong cầu mọi điều như ý.
Tụng kinh cũng không phải là sự mua bán hay trao đổi để có được sức khỏe, tài sản, sự giàu sang hay phước báo. Tụng kinh là để thanh tịnh hóa ba nghiệp, phát triển các hành động lành, sống một đời sống đạo đức, vị tha, vô ngã, nhằm mang lại an lạc và hạnh phúc cho chính mình và người khác.
Để đạt được điều đó, khi tụng kinh, người Phật tử cần thành tâm, hướng tâm vào nội dung kinh, ghi khắc sâu chân lý Phật dạy, và ứng dụng vào từng hoàn cảnh cụ thể của cuộc sống để vượt qua khổ đau, nhổ tận gốc rễ khổ đau là tham, sân, si.
Tụng kinh như vậy là một sự tu tập: từ bỏ điều ác, làm điều lành; an tịnh ba nghiệp; phát triển những đức tính tốt đẹp trong mỗi người. Bởi lẽ, tụng kinh mang lại nhiều lợi ích thiết thực, nên người Phật tử cần chuyên cần đọc tụng lời Phật dạy.
Phương pháp tụng kinh hiệu quả
Dù theo truyền thống nào, điều quan trọng là tụng kinh để thấu hiểu và áp dụng lời Phật dạy vào cuộc sống.
Cách thức tụng kinh trong Phật giáo có sự khác biệt tùy theo từng truyền thống. Trong Phật giáo Nguyên thủy, tụng kinh đơn thuần là sự đọc lại lời Phật dạy để ghi nhớ sâu sắc hơn và áp dụng vào cuộc sống khi có cơ duyên. Trong Phật giáo Bắc tông, tụng kinh đã phát triển thành một nghi thức, nghi lễ với sự hỗ trợ của các pháp khí như chuông, mõ, trống, khánh… Tụng kinh ở nhiều nơi đã trở thành một bài nhạc lễ du dương, tạo cảm hứng cho người nghe.
Dù bạn theo truyền thống nào, điểm mấu chốt là tụng kinh để hiểu và áp dụng lời Phật dạy vào cuộc sống. Do đó, trong khi tụng niệm, đừng để kỹ thuật tán tụng trở thành yếu tố chính, dù kỹ thuật này có thể giúp người tụng và người nghe lắng tâm, phát khởi niềm tin.
Nội dung và ý nghĩa của kinh là phần “cốt lõi nhất” mà chúng ta cần chú tâm sâu sắc để lĩnh hội trọn vẹn. Nếu chỉ tập trung vào “kỹ thuật tụng hay” mà không nắm bắt được ý kinh, việc tụng kinh có thể trở nên vô ích và tốn thời gian.
Người tụng cần chú tâm hoàn toàn vào nghĩa lý của kinh, suy ngẫm và liên tưởng về ý nghĩa đó, để thấu hiểu lời dạy của Đức Phật, rồi áp dụng sự hiểu biết này vào cuộc sống hằng ngày.
Chính sự ứng dụng lời kinh vào cuộc sống mới thật sự mang lại phước báo, an lạc và giải thoát. Vì vậy, chúng ta không chỉ tụng niệm bằng miệng mà còn phải tụng niệm bằng tâm.
Khi tụng niệm bằng tâm, chúng ta đang an trú trong từng khoảnh khắc của trạng thái định, tạo nền tảng cho trí tuệ vô lậu và giải thoát phát sinh. Như vậy, trong một hành động tụng niệm bằng tâm, ba yếu tố giới, định, tuệ có thể hội đủ nhờ vào sự chuyên tâm tìm cầu lý đạo.
Tóm lại, tụng kinh không phải là dịp để cầu phước mà là cơ hội để thanh tịnh hóa ba nghiệp, mang lại an lạc. Tụng kinh không phải là buổi cầu nguyện, van xin mà là lúc chúng ta cần chuyên tâm, lắng đọng tâm tư, suy ngẫm về lời Phật dạy để ứng dụng vào đời sống.
Tụng kinh còn là cách học hỏi Chánh pháp, phát khởi niềm tin chân chính vào lời Phật dạy. Tụng kinh để gieo trồng những hạt giống từ bi, trí tuệ vào tâm thức, để gặt hái quả ngọt của an lạc và hạnh phúc trong hiện tại và tương lai, cho bản thân và cho mọi người.
Với những ý nghĩa đạo đức tích cực mà việc tụng kinh mang lại, mỗi đệ tử Phật nên siêng năng đọc tụng kinh điển để thông điệp từ bi và trí tuệ của Đức Phật lan tỏa trong cuộc sống của chúng ta và tất cả chúng sinh.
Thượng tọa Thích Nhật Từ
Để tiếp tục khám phá sâu hơn về những giá trị tinh thần mà kinh điển mang lại, mời quý vị cùng tìm hiểu thêm trong chuyên mục Đạo phật.
