Việc đưa ra nhận định vội vàng về người khác dựa trên ấn tượng ban đầu có thể dẫn đến sai lầm, bỏ lỡ bản chất thật của vấn đề. Đã đến lúc chúng ta cần nhìn nhận mọi thứ một cách khách quan hơn, tránh rơi vào những khuôn mẫu định kiến. Khám phá cách thức để mở rộng tầm nhìn và có những đánh giá chính xác hơn tại Website Chia sẻ Đạo Phật.
Việc vội vàng đánh giá một người chỉ qua cái nhìn đầu tiên hoặc dựa trên những ấn tượng ban đầu là một thói quen không nên có. Mỗi cá nhân đều có những nét riêng biệt, và việc khái quát hóa hay “quơ đũa cả nắm” có thể dẫn đến những nhận định sai lầm.
Ví dụ, từng có quan niệm cho rằng người phương Tây thường có mùi đặc trưng giống thịt bò hoặc thịt dê. Tuy nhiên, khi có cơ hội tiếp xúc và sống chung với người phương Tây, đặc biệt là người Mỹ, quan niệm này đã được chứng minh là không chính xác. Những mùi hương được cho là đặc trưng ấy thực tế không hề tồn tại.
Những quan niệm ban đầu, dù dựa trên thông tin nghe được hay suy đoán cá nhân, có thể hình thành nên “định kiến trong lòng”. Khi định kiến đã ăn sâu, chúng ta có xu hướng nhìn nhận mọi việc theo khuôn mẫu đã có sẵn, khiến cho việc nhìn thấy bản chất thật của vấn đề trở nên khó khăn. Dù sự việc có diễn ra như thế nào, chúng ta vẫn có thể bỏ lỡ sự thật vì đã có sẵn một cái nhìn quy chụp.
Do đó, khi đối diện với một tình huống hoặc một người, điều quan trọng là không nên phản ứng ngay lập tức, không vội vàng gán nhãn, không so sánh hay hình dung theo những khuôn mẫu có sẵn. Khi giữ cho tâm trí “trống rỗng” khỏi những phán đoán ban đầu, “cái biết” của chúng ta mới thực sự là nhận thức chân chính, không bị chi phối bởi những vọng kiến hay chủ kiến cá nhân.
Để có thể nhìn nhận mọi thứ một cách chân thật và khách quan nhất, chúng ta cần rèn luyện cho mình một “tâm không định kiến”. Chỉ khi đó, chúng ta mới có thể thấy được bản chất sự việc mà không bị che lấp bởi những thói quen suy nghĩ hay định kiến đã hình thành từ trước.
Trích từ chia sẻ của Pháp sư Thánh Nghiêm
Lời dịch: Tỳ kheo Thích Minh Kiết
Để hiểu sâu hơn về cách rèn luyện tâm trí thoát khỏi những định kiến và nhìn nhận thế giới một cách bao dung, hãy cùng khám phá thêm trong chuyên mục Đạo phật.
