Nguồn gốc của Phật lịch gắn liền với một sự kiện lịch sử quan trọng của Đức Phật, đánh dấu một khởi đầu mới cho việc tính toán thời gian. Để hiểu rõ hơn về hệ thống này, hãy cùng khám phá công thức tính đơn giản và ý nghĩa sâu sắc mà Chia sẻ Đạo Phật mang lại.
Phật lịch, một hệ thống tính thời gian quan trọng trong đạo Phật, bắt đầu được tính từ sự kiện Đức Phật nhập Niết Bàn, chứ không phải từ ngày Ngài Đản Sanh.
Cuộc đời của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni, vị giáo chủ sáng lập Phật giáo, gắn liền với những cột mốc quan trọng:
- Sinh năm 624 trước Công Nguyên (TCN);
- Lập gia đình năm 17 tuổi (607 TCN);
- Xuất gia năm 19 tuổi (605 TCN);
- Dành 5 năm để tìm cầu chân lý (605 TCN – 600 TCN);
- Thực hành khổ hạnh trong 6 năm (600 TCN – 594 TCN);
- Thành đạo vào năm 30 tuổi (594 TCN);
- Dành 50 năm hoằng pháp độ sinh (594 TCN – 544 TCN), từ năm 30 đến 80 tuổi;
- Nhập Niết Bàn vào năm 544 TCN.
Chính từ năm 544 TCN, năm Đức Phật nhập Niết Bàn, Phật lịch bắt đầu được khởi toán.
Do đó, để xác định năm theo Phật lịch, chúng ta có thể áp dụng công thức đơn giản: lấy năm dương lịch hiện tại cộng thêm 544.
Ví dụ: Năm 2022 theo Dương lịch sẽ tương ứng với năm 2566 theo Phật lịch (2022 + 544 = 2566).
Ý nghĩa thời gian trong Phật giáo.
Vì Phật lịch khởi nguồn từ năm Đức Phật nhập Niết Bàn (544 TCN), nên ngày Vía Phật Thích Ca Nhập Diệt, tức ngày 15 tháng 2 âm lịch hàng năm, được xem là thời điểm đánh dấu sự chuyển giao sang một năm Phật lịch mới đối với một số truyền thống Phật giáo.
Điều này cho thấy sự khác biệt rõ rệt giữa hai khái niệm “Phật Đản” và “Phật lịch”. Như đã đề cập, Phật lịch được tính từ năm Đức Phật nhập Niết Bàn, không phải năm Ngài Đản Sinh.
Để tránh nhầm lẫn về niên đại, khi đề cập đến ngày lễ Phật Đản, người ta thường ghi rõ “Phật lịch” đi kèm, ví dụ: “Kính mừng Phật Đản – Phật lịch 2566”. Nếu muốn ghi số năm tương ứng với sự kiện Đản Sanh, cần cộng thêm 80 năm (tuổi thọ của Đức Phật từ khi đản sinh đến khi nhập Niết Bàn) vào số năm Phật lịch. Ví dụ, năm 2566 Phật lịch tương ứng với 2566 + 80 = 2646 năm tính từ ngày Đức Phật Đản Sanh. Do đó, có thể ghi: “Kính mừng Phật Đản sanh lần thứ 2646”.
Lưu ý quan trọng về sự khác biệt giữa các truyền thống:
Tại Việt Nam, Phật giáo theo truyền thống Bắc Tông (Đại Chúng Bộ, Đại Thừa) thường kỷ niệm ngày Vía Phật Thích Ca nhập Niết Bàn vào ngày Rằm tháng 2 âm lịch và tính Phật lịch mới từ thời điểm này. Tuy nhiên, đối với truyền thống Nam Tông (Thượng Tọa Bộ, Tiểu Thừa), năm Phật lịch mới chỉ bắt đầu sau ngày Rằm tháng 4 âm lịch, sau khi Lễ Tam Hợp (Vesak) – kỷ niệm cả ngày Đản Sanh, Thành đạo và Nhập Diệt của Đức Phật – diễn ra.
Hy vọng bài viết này đã giúp bạn hiểu rõ hơn về cách tính Phật lịch và ý nghĩa của nó. Để tiếp tục khám phá sâu hơn về những giáo lý và truyền thống của Phật giáo, bạn có thể ghé thăm chuyên mục Đạo phật.
