Lịch Phật giáo với điểm khởi đầu độc đáo mang ý nghĩa sâu sắc, phản ánh tầm quan trọng của sự kiện Đức Phật nhập Niết-bàn. Việc thống nhất ngày kỷ niệm Phật Đản và cách tính niên đại đã tạo nên một hệ thống thời gian riêng biệt, nhưng để hiểu rõ hơn về sự chuyển giao và ý nghĩa chi tiết, hãy cùng Chia sẻ Đạo Phật khám phá.
Đức Phật đản sinh.
Phật lịch, một hệ thống tính thời gian quan trọng trong Phật giáo, lấy sự kiện Đức Phật Thích Ca Mâu Ni nhập Niết-bàn làm mốc khởi đầu. Theo đó, năm đầu tiên của Phật lịch được quy ước là năm 544 trước Tây lịch.
Sự thống nhất này bắt nguồn từ Đại hội Phật giáo Thế giới lần thứ I, được tổ chức tại Sri Lanka vào năm 1950. Tại đại hội này, các đại biểu đến từ 26 quốc gia đã nhất trí chọn năm Đức Phật nhập Niết-bàn làm điểm khởi đầu cho việc tính toán niên đại Phật lịch.
Tiếp đó, vào năm 1961, Đại hội Phật giáo Thế giới lần thứ VI diễn ra tại Campuchia đã đưa ra một quyết định quan trọng khác: thống nhất ngày kỷ niệm Phật đản sinh trên toàn cầu là ngày Rằm tháng Tư âm lịch, trùng với ngày trăng tròn của tháng Vesak theo truyền thống Ấn Độ.
Cách tính năm Phật lịch
Để xác định năm Phật lịch tương ứng với năm Dương lịch, chúng ta chỉ cần cộng năm Dương lịch với số năm quy ước từ khi Đức Phật nhập Niết-bàn. Ví dụ, đối với năm 2025 theo Dương lịch, năm Phật lịch sẽ được tính như sau: 544 + 2025 = 2569.
Tuy nhiên, việc quy đổi này mang tính tương đối. Để xác định chính xác thời điểm chuyển giao sang năm mới của Phật lịch, cần dựa vào ngày kỷ niệm cụ thể.
Xác định ngày chuyển giao năm Phật lịch
Về mặt lý thuyết, ngày sang trang của Phật lịch lẽ ra phải là ngày liền kề sau ngày Đức Phật nhập Niết-bàn. Tuy nhiên, trên thực tế, ngày chuyển giao năm Phật lịch lại được ấn định là ngày kế sau ngày Đức Phật đản sinh, tức ngày 16 tháng Tư âm lịch.
Sự trùng hợp này xảy ra bởi theo truyền thống Phật giáo Nam truyền, ngày Đức Phật nhập Niết-bàn và ngày Đức Phật đản sinh rơi vào cùng một thời điểm. Chính vì vậy, nhiều người thường lầm tưởng ngày chuyển giao Phật lịch là ngày sau lễ Phật đản.
Do đó, năm Phật lịch sẽ thay đổi vào ngày 16 tháng Tư âm lịch hàng năm. Cụ thể trong năm 2025, trước ngày 16 tháng Tư âm lịch (tức trước ngày 13 tháng 5 năm 2025 Dương lịch), Phật lịch vẫn được tính là 2568. Kể từ ngày 16 tháng Tư âm lịch (13 tháng 5 năm 2025 Dương lịch) trở đi, cho đến dịp lễ Phật đản năm kế tiếp, Phật lịch mới được tính là 2569.
Hy vọng những chia sẻ trên giúp bạn hiểu rõ hơn về cách tính năm Phật lịch. Để khám phá thêm nhiều kiến thức bổ ích về Phật giáo, đừng quên ghé thăm chuyên mục Đạo phật của chúng tôi.
