Năm 1963, một sự kiện lịch sử đã chứng kiến sự kết hợp mạnh mẽ giữa đức tin và lòng yêu nước, nổi bật qua hành động hy sinh cao cả của nữ huynh trưởng Đào Thị Yến Phi. Ngọn lửa bi tráng của chị đã trở thành biểu tượng cho sức mạnh tinh thần, soi sáng con đường Đạo pháp trong bối cảnh miền Nam Việt Nam đối mặt với nhiều biến động. Tìm hiểu sâu hơn về cuộc đời và những đóng góp của vị Phật tử này tại Chiasedaophat.
Năm 1963, phong trào Phật giáo miền Nam đã đánh dấu một bước ngoặt quan trọng, thể hiện sự hòa quyện giữa đời sống tâm linh và trách nhiệm với dân tộc.
Trong bối cảnh đó, hành động vị pháp thiêu thân của nữ huynh trưởng Gia đình Phật tử Đào Thị Yến Phi đã trở thành một biểu tượng cao đẹp. Như nhà thơ Mai Khắc Huy đã viết: “Bên biển Đông thét gào sóng dậy. Bỗng bừng lên ánh lửa oai hùng. Lửa Từ bi rực sáng trời Đông. Trong huyết quản máu hồng ngưng chảy. Lửa Yến Phi bừng cháy…”.
Sự hy sinh cao cả của chị đã góp phần soi sáng Đạo pháp trong giai đoạn Phật giáo đối mặt với những khó khăn, thách thức tại miền Nam Việt Nam.
1. Tiểu sử Phật tử Nguyên Thường – Đào Thị Yến Phi
Phật tử Nguyên Thường – Đào Thị Yến Phi
Phật tử Đào Thị Yến Phi, pháp danh Nguyên Thường, tự Diệu Mai, sinh ngày 16 tháng Giêng năm 1948 tại Hà Đông. Cha bà là ông Đào Trọng Bình và mẹ là bà Lê Thị Vượng. Từ khi Yến Phi lên 10 tuổi, cha bà đã đi xa và mất liên lạc, hai mẹ con nương tựa vào nhau. Bà Lê Thị Vượng là một Phật tử thuần thành, và Yến Phi luôn là người con hiếu thảo, cố gắng không để mẹ phiền lòng.
Năm 10 tuổi (1958), Đào Thị Yến Phi bắt đầu tham gia Gia đình Phật tử Linh Thứu tại Nha Trang với vai trò đoàn sinh Oanh Vũ. Đến năm 1961, bà được nâng lên bậc Thiếu nữ. Bà chính thức Quy y Tam bảo vào dịp Đại lễ Phật đản năm 1962. Bà đã trúng cách các trại huấn luyện đội chúng trưởng Thần Hội vào năm 1962 và trại huấn luyện huynh trưởng Lộc Uyển do Ban Hướng dẫn GĐPT Khánh Hòa tổ chức vào năm 1964. Sau đó, bà sinh hoạt với GĐPT Chánh Quang (Chùa Chánh Quang, Lộc Thọ, Nha Trang) với vai trò đoàn phó nữ Oanh Vũ.
Với bản tính hiền hòa và thấm nhuần tinh thần Bi – Trí – Dũng của đạo Phật, Yến Phi luôn là một Phật tử gương mẫu, được mọi người yêu mến. Dù ít nói, nhưng khi đã quyết định, bà luôn thực hiện đến cùng, ngay cả khi phải hy sinh.
Vào lúc 14 giờ 30 ngày 26 tháng 1 năm 1965 (nhằm ngày 24 tháng Chạp năm Giáp Thìn), trong bối cảnh các Tăng Ni và Phật tử đang tuyệt thực để phản đối chính quyền đàn áp Phật giáo miền Nam, Đào Thị Yến Phi đã tự mình tưới xăng lên người và châm lửa tự thiêu tại công viên bờ biển Nha Trang, trước Tòa Hành chính tỉnh Khánh Hòa. Hành động này đã khiến mọi người xúc động trước biểu tượng Bi – Dũng rạng ngời của ngọn lửa Yến Phi.
2. Tấm gương Bi – Trí – Dũng của Đào Thị Yến Phi
Yến Phi tượng đài
Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua kể từ ngày nữ Huynh trưởng Gia Đình Phật tử Việt Nam, Nguyên Thường tự Diệu Mai, Đào Thị Yến Phi, vị pháp thiêu thân cúng dường, bảo vệ đạo pháp và dân tộc. Sự kiện diễn ra tại công viên bờ biển Nha Trang, trước Tòa Hành Chính Tỉnh Khánh Hòa, nay là Công viên Yến Phi với tượng đài uy nghiêm, ghi dấu một sự kiện lịch sử năm 1965.
Thời điểm đó, chính quyền Trần Văn Hương đã thẳng tay đàn áp dã man Tăng Ni và đồng bào Phật tử, xúc phạm các cấp lãnh đạo Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất, gây nên nỗi kinh hoàng cho nhân dân miền Nam.
Vào một buổi chiều đông năm Giáp Thìn 1965, Nữ Huynh trưởng GĐPT Linh Thứu Đào Thị Yến Phi, khi mới 17 tuổi, đã noi gương Bồ Tát Thích Quảng Đức, tự thắp lên ngọn đuốc bằng chính thân mình để thức tỉnh những tâm trí còn bị vô minh che mờ. Một ngày sau sự kiện này, chính phủ Trần Văn Hương đã sụp đổ.
Tờ báo Lao Động, tiếng nói của quần chúng lao động và Phật tử tiến bộ miền Trung, trong số ra ngày 30 tháng 11 năm 1971, bảy năm sau ngày nhục thân Thánh Tử đạo Yến Phi an nghỉ, đã dành nhiều trang viết về “lửa Yến Phi” – ngọn lửa tiêu biểu cho tinh thần chiến đấu bất khuất và khát vọng hòa bình của nhân dân Khánh Hòa.
Hằng năm, vào ngày 24 tháng Chạp, Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Khánh Hòa và Ban Hướng dẫn Gia đình Phật tử tỉnh Khánh Hòa đều tổ chức lễ tưởng niệm trang nghiêm tại Tượng đài Yến Phi, Công viên Yến Phi Nha Trang, nơi nữ Phật tử Nguyên Thường – Đào Thị Yến Phi đã vị pháp thiêu thân.
3. Lời kết
Công viên Yến Phi
Nhà thơ Mai Khắc Huy đã viết về nữ huynh trưởng GĐPT Yến Phi: “Bên biển Đông thét gào sóng dậy. Bỗng bừng lên ánh lửa oai hùng. Lửa Từ bi rực sáng trời Đông. Trong huyết quản máu hồng ngưng chảy. Lửa Yến Phi bừng cháy…”.
Nữ Phật tử anh hùng Đào Thị Yến Phi đã cống hiến trọn vẹn cho hòa bình, đạo pháp và dân tộc. Trước khi ra đi, bà để lại ba bức tâm thư đầy xúc động. Một trong những bức thư tâm huyết nhất là thư gửi chư tôn Hòa thượng, Thượng tọa, Đại đức Tăng Ni cả nước. Trong thư, bà viết: “Con pháp danh Nguyên Thường, tự Diệu Mai, là huynh trưởng GĐPT Chánh Quang xin âm thầm phát nguyện tự thiêu đốt nhục thân để cúng dường Tam bảo và cầu nguyện cho quốc thái dân an, cho quý Hòa thượng, Thượng tọa, Đại đức Tăng Ni được pháp thể khinh an. Cầu nguyện cho Phật giáo đồ thừa nghị lực để đấu tranh giành lại tự do cho Dân tộc, cho Đạo pháp…”.
Năm mươi bốn năm đã qua, hình ảnh người nữ huynh trưởng khả ái có thể dần phai mờ theo thời gian, nhưng ngọn lửa hào hùng mà bà thắp lên vẫn luôn tỏa sáng trong tâm hồn dân tộc, trong lòng những người con Phật hôm nay và các thế hệ mai sau. Tên bà đã ghi vào lịch sử, và nơi bà hiến dâng thân mình đã trở thành Công viên Văn hóa Yến Phi tại thành phố biển Nha Trang.
Xin mượn lời thơ của nhà thơ Mai Khắc Huy trong tác phẩm “Ngọn Lửa Yến Phi” để kết thúc bài viết:
Bên biển đông thét gào sóng dậy
Bỗng bừng lên ánh lửa oai hùng
Lửa Từ bi rực sáng trời Đông
Trong huyết quản máu hồng ngưng chảy.
Lửa Yến Phi bừng cháy
Thiêu đốt xác phàm nhân
Trăm ngàn người gục lạy
Nước mắt tràn đau thương
Hiến dâng ánh lửa thiêng
Báo ân Tam Bảo xây nền tự do.
Nha Trang thơ mộng
Đây chính là nơi
Lửa Yến Phi sáng ngời
Đốt tan bạo lực
Quét sạch bạo quyền
Oai linh thay!
Ánh lửa thiêng
Muôn đời Dân tộc xin nguyền nhớ ơn.
Những câu chuyện về lòng dũng cảm và tinh thần kiên cường như của Đào Thị Yến Phi luôn là nguồn cảm hứng bất tận, mời bạn khám phá thêm những bài viết sâu sắc khác về Đạo phật.
