Trong hành trình hướng về miền Cực Lạc, việc niệm Phật được xem là bước khởi đầu quan trọng, song hành cùng niềm tin vững chắc. Tuy nhiên, thay vì ưu tiên trạng thái nhất tâm tuyệt đối, bài viết đề cập đến tầm quan trọng của sự duy trì liên tục trong thực hành, ngay cả khi tâm trí còn phân tán. Hãy cùng khám phá cách vượt qua những tạp niệm để tiến bước trên con đường tâm linh tại <a href="Chia sẻ Đạo Phật“>Chia sẻ Đạo Phật.
Niệm Phật là một phương pháp tu tập quan trọng, giúp hành giả hướng về Cực Lạc. Niềm tin vững chắc vào Phật Thích Ca, Phật A Di Đà và khả năng vãng sanh của bản thân là nền tảng cho bước đường này. Niệm Phật được xem như hành động khởi bước, còn niềm tin là phương tiện giúp hành trình tiến về đích nhanh chóng và thuận lợi.
Đừng quá lo lắng về việc tán tâm khi niệm Phật. Ngay cả khi nhận biết được mình đang niệm Phật một cách nhất tâm, sự nhận biết đó cũng có thể được xem là một dạng của tán tâm. Do đó, việc đạt được trạng thái nhất tâm không nên là nỗi bận tâm chính yếu.
Thực hành niệm Phật ngay trong những khoảnh khắc tạp niệm là chìa khóa để đạt được sự nhất tâm.
Trạng thái nhất tâm niệm Phật thường được xem là giai đoạn cuối cùng trên con đường đến Cực Lạc. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là không thể đạt được những khoảnh khắc nhất tâm trong quá trình tu tập. Ngay cả khi có những giây phút nhất tâm, chúng cũng có thể được xem là vô thường, bởi sự nhận biết về trạng thái đó đã có sự “động” trong tâm niệm. Vì vậy, thay vì lo ngại về việc đạt được nhất tâm, hãy tập trung vào việc duy trì sự liên tục trong niệm Phật.
Nỗi lo lớn nhất của người niệm Phật là quên mất câu niệm. Khi quên niệm, hành trình hướng về Cực Lạc sẽ bị gián đoạn. Đứng lại đã là điều đáng tiếc, huống chi bị đẩy lùi bởi những tư tưởng tiêu cực như tham vọng, sân hận. Sức mạnh của những tư tưởng này có thể lấn át câu niệm Phật nếu chúng ta niệm một cách lơ là.
Việc xen kẽ niệm Phật vào các hoạt động sinh hoạt thường ngày như giao tiếp, ăn uống, vệ sinh không phải là bất kính. Ngược lại, trong những hoàn cảnh đó, việc duy trì niệm Phật cho thấy một định lực ghi nhớ vững vàng, là biểu hiện của sự chí thành và tinh tấn.
Hơn nữa, niệm Phật là hướng về Tánh Giác, về Phật Tánh vốn có của mình. Việc khắc ghi Tánh Giác ấy hoàn toàn phù hợp với Chánh pháp. Trong những tình huống này, việc niệm Phật có thể không cần cất tiếng, chỉ cần âm thầm ghi nhớ trong tâm. Điều quan trọng là liệu chúng ta có thường xuyên nhớ đến câu niệm Phật hay không.
Việc niệm Phật có thể dễ dàng hơn khi thực hiện các công việc chân tay. Tuy nhiên, đối với những công việc đòi hỏi tư duy trí óc hay trong các cuộc trò chuyện, việc duy trì niệm Phật có thể khó khăn hơn. Trong những trường hợp này, hãy cố gắng hoàn thành công việc một cách trọn vẹn, sau đó nhanh chóng trở về với câu niệm Phật. Đây không phải là sự gượng ép hay phân tâm, mà là phương pháp để rèn luyện tâm niệm Phật.
Tâm thức con người trong cuộc sống thường ngày rất hay xao lãng, chạy theo vô vàn suy nghĩ, không ngừng nghỉ. Chính vì thế, câu niệm Phật dễ bị xen lẫn bởi những tạp niệm. Nếu chúng ta không thực hành niệm Phật ngay cả khi có tạp niệm, mà chỉ đợi đến những thời khắc cố định để trì kinh, thì định lực niệm Phật sẽ khó lòng đủ sức chế ngự sự gia tăng của tạp niệm.
Ngay cả trong những khoảnh khắc trang nghiêm thanh tịnh trước bàn Phật, tạp niệm vẫn có thể xâm chiếm. Điều này cho thấy chúng ta có thể đã xem nhẹ tạp niệm, cho phép chúng dễ dàng xuất hiện và biến mất, hoặc chưa thực sự thực hành niệm Phật ngay trong lúc tạp niệm.
Nếu chúng ta không ngại ngần niệm Phật trong mọi hoàn cảnh: khi bận rộn, vội vã, khi đi, đứng, nằm, ngồi, ăn uống, làm việc, trò chuyện; từ lúc thức dậy cho đến khi chìm vào giấc ngủ, thậm chí cả khi ngủ quên, thì việc tạp niệm nổi lên trong giờ phút trang nghiêm trước Phật điện sẽ không còn đáng lo ngại.
Ngay cả khi tạp niệm có khởi lên trong thời khắc trang nghiêm, chúng cũng sẽ chỉ tồn tại trong chốc lát rồi tan biến. Bởi lẽ, chúng ta đã quen với việc đối diện và ứng phó với tạp niệm thông qua sự thực tập. Nhờ đó, việc quay trở về với kinh kệ trở nên dễ dàng hơn.
Có thể thấy rằng, chừng nào còn sự sống, chừng đó còn tạp niệm. Tạp niệm phát sinh do sự tiếp xúc của sáu căn (mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý) với sáu trần (sắc, thanh, hương, vị, xúc, pháp), dẫn đến các hành động của thân và tâm. Bất kỳ ai trong xã hội cũng khó tránh khỏi tạp niệm dưới hình thức và mức độ khác nhau. Tuy nhiên, chính nhờ có tạp niệm mà con người có khả năng phân biệt điều thiện, điều ác, từ đó thúc đẩy sự phát triển tư duy.
Các bậc Thánh, Tổ xưa kia cũng bắt đầu từ tạp niệm, dần dần đi đến nhất niệm. Họ xem tạp niệm như một phương tiện để đạt đến cứu cánh. Do đó, việc niệm Phật trong khi có tạp niệm là điều rất quý báu và khó thực hành. Hơn nữa, để đạt được nhất niệm, tất yếu phải trải qua quá trình đối diện và chuyển hóa từ tạp niệm. Điều đáng lo ngại không phải là sự hiện diện của tạp niệm, mà là liệu chúng ta có thực sự niệm Phật được trong lúc có tạp niệm hay không, hay suốt đời sống chỉ chìm đắm trong đó.
Con đường dẫn đến Cực Lạc sẽ ngày càng rõ ràng hơn đối với người thực hành niệm Phật. Tốc độ, sự chắc chắn trên hành trình này phụ thuộc vào sức niệm Phật của mỗi hành giả. Cuối cùng, để đạt được nhất tâm niệm Phật, điều cốt yếu là phải thực hành niệm Phật ngay trong lúc có tạp niệm.
Trích “Hương thơm niệm Phật”
Để hiểu sâu hơn về hành trình tu tập và những phương pháp đạt được sự an lạc, mời bạn đọc khám phá thêm nhiều kiến thức quý báu trong chuyên mục Đạo phật.
