Đạo lý hiếu thuận với cha mẹ là nền tảng quan trọng trong giáo lý nhà Phật, nhưng những hành động bất hiếu lại mang đến nghiệp báo khôn lường, có thể xóa tan mọi công đức. Khám phá Website Chia sẻ Đạo Phật để hiểu rõ hơn về cách hóa giải những lỗi lầm này và tìm lại sự an lạc.
Clip người phụ nữ đánh mắng cụ già ‘Chết sớm đi’: Chữ hiếu ở đâu?
Kinh Báo ân cha mẹ dạy rằng: “Công ơn sanh thành dưỡng dục của cha mẹ vô lượng vô biên thì tội lỗi bất hiếu cũng vô lượng vô biên.”
Theo giáo lý Phật giáo, một người con hiếu thảo cần đáp ứng đầy đủ cả hai phương diện: sự và lý. Phương diện “sự” thể hiện qua hành động báo đáp bên ngoài, bao gồm việc chăm sóc, phụng dưỡng cha mẹ để họ không thiếu thốn về vật chất, luôn tôn trọng, kính lễ và không làm cha mẹ phiền lòng.
Phương diện “lý” là việc chăm lo đời sống tinh thần cho cha mẹ. Điều này bao gồm việc hướng dẫn cha mẹ phát huy tâm lành, gieo tạo phước lành, tu tập theo chánh đạo. Quan trọng hơn cả là giúp cha mẹ hiểu rõ về luật nhân quả, thoát khỏi mê tín dị đoan, nghiệp báo luân hồi và đạt được sự an lạc, giải thoát ngay trong hiện tại cũng như tương lai.
Những hành vi ngược đãi cha mẹ sẽ dẫn đến hậu quả nghiêm trọng. Mọi phúc báo tích lũy được đều có thể tiêu tan, và gánh nặng nghiệp báo sẽ kéo dài từ kiếp này sang kiếp khác.
Ngược lại, những hành vi ngược đãi, làm tổn thương cha mẹ sẽ phải gánh chịu quả báo nặng nề. Mọi phúc đức mà một người có thể gây dựng đều sẽ tiêu tan, và nếu không thể chịu hết trong kiếp này, hậu quả sẽ tiếp tục đeo bám sang các kiếp sau.
Đức Phật đã chỉ dạy rằng, người con biết hiếu thảo không chỉ báo đáp được công ơn sinh thành của cha mẹ mà còn tích lũy được vô số phước báo cho chính mình thông qua những hành động hiếu thảo đó.
Đức Phật đã tán dương công đức của người con hiếu thảo như sau: “Người nào biết hiếu thảo với cha mẹ, người đó xứng đáng được cúng dường, được tôn kính ngang bằng với trời Phạm Thiên, được xem như các bậc Đạo sư ở đời.”
Bốn biểu hiện của “tiểu bất hiếu”:
Tình yêu thương vô điều kiện của cha mẹ thường khiến con cái quen với việc nhận. Từ khi sinh ra đến lớn, con cái luôn ở vị thế người nhận, còn cha mẹ là người cho đi. Chính sự quen thuộc này, nếu không được nhận thức đúng đắn, có thể dẫn đến những ác nghiệp do vong ân bội nghĩa với cha mẹ.
1. Kiêu ngạo, tự mãn
Do tình yêu thương quá lớn, cha mẹ đôi khi nuông chiều con cái thái quá. Điều này vô tình khiến con cái trở nên vô tâm, dễ làm tổn thương cha mẹ. Con cái có thể ít khi hỏi han, quan tâm đến suy nghĩ hay cảm xúc của cha mẹ mà chỉ tập trung vào việc đòi hỏi, yêu cầu nhiều hơn.
2. Vô tâm, thờ ơ
Khi đã quen với sự quan tâm, chăm sóc của cha mẹ mà không có nhu cầu đáp lại, trẻ có thể dần trở nên bướng bỉnh, thậm chí có những lời nói và hành vi đi ngược lại sự dạy bảo của cha mẹ. Lâu dần, sự tồn tại của cha mẹ dường như không còn là điều quan trọng. Con cái có thể tự ý đi đâu, làm gì mà không cần xin phép hay thông báo, thể hiện sự thiếu quan tâm.
3. Lêu lổng, ham chơi
Chỉ chạy theo những thú vui cá nhân, con cái có thể dành phần lớn thời gian cho bạn bè, vui chơi bên ngoài mà ít khi gặp gỡ, quây quần bên gia đình. Họ có thể không thăm hỏi, chăm sóc người thân, thậm chí bỏ bê cả cha mẹ khi ốm đau vì mải mê theo đuổi các cuộc vui.
4. Vong ơn, bội nghĩa
Cha mẹ đã có công sinh thành, nuôi dưỡng, con cái không thể tự nhiên mà lớn khôn. Sống trên đời cần có trước có sau, không thể xem sự nuôi nấng của cha mẹ là điều hiển nhiên, là nghĩa vụ bắt buộc. Thái độ xem thường công ơn sinh thành chính là nguyên nhân dẫn đến ác nghiệp nặng nề mà con cái sẽ phải gánh chịu.
Tội nào nặng nhất, nghiệp báo đáng sợ nhất?
Tích lũy “tiểu bất hiếu” lâu ngày sẽ dẫn đến “đại bất hiếu” với ba nguyên nhân chính sau:
1. Tham lam khi giàu có
Khi sở hữu tài sản, một số người con trở nên tham lam và cho rằng cha mẹ không có công lao gì trong sự thành công đó, hoặc cho rằng mọi thứ là do bản thân tự tạo dựng. Họ có thể vì tiền bạc mà gây sự, tìm cách chiếm đoạt tài sản của cha mẹ. Thay vì phụng dưỡng, họ lại tìm cách tranh đoạt hoặc khư khư giữ tài sản cho riêng mình. Hành động này gây ra sự oán giận nơi cha mẹ và được xem là đại bất hiếu.
2. Phóng đãng, ăn chơi
Sử dụng tiền bạc của cha mẹ để làm những việc trái luân thường đạo lý, khiến cha mẹ đau lòng. Khi cha mẹ về già, họ lại không quan tâm, phụng dưỡng. Thậm chí, khi tuổi già sức yếu, cha mẹ vẫn phải làm lụng để nuôi sống bản thân và chăm lo cho con cái. Lòng cha mẹ đau như cắt khi thấy con cái sa đọa, đạo đức kém cỏi. Nghiêm trọng hơn, cha mẹ còn phải lo lắng, giải quyết hậu quả từ những việc làm xấu của con.
3. Tranh đoạt tài sản
Gia đình trở nên bất hòa, lục đục vì anh chị em chỉ mải mê tranh giành tiền bạc, tài sản. Cảnh tượng này khiến cha mẹ héo mòn vì lo lắng, muộn phiền khi thấy con cái không ai nên người, không có cuộc sống ổn định mà chỉ biết đấu đá, làm hại lẫn nhau.
Nếu con cái bất hiếu, họ sẽ phải gánh chịu những quả báo vô cùng nặng nề.
Sám hối để hóa giải nghiệp báo do tội bất hiếu
Hiếu thảo với cha mẹ là một truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam, đồng thời cũng là một trong những nền tảng quan trọng trong giáo lý nhà Phật. Bên cạnh việc phụng dưỡng về vật chất, sự kính trọng cha mẹ là một biểu hiện căn bản của lòng hiếu thảo.
Lời Phật dạy về sám hối tội bất hiếu
Mặc dù không ai cố tình muốn bất hiếu với cha mẹ, nhưng do nhiều yếu tố tác động như nhận thức, quan niệm sống, hoàn cảnh cá nhân, con người có thể vô tình mắc phải những sai lầm, gây tổn thương cho cha mẹ và chính bản thân mình.
Đối với đấng sinh thành, họ có thể được ví như trời đất, là những người vốn không thể xâm phạm. Dù cho cha mẹ không phải lúc nào cũng hoàn toàn đúng, nhưng cách con cái ứng xử, chuyển hóa và giải quyết vấn đề sao cho không ảnh hưởng đến đạo làm con là điều cần suy ngẫm kỹ lưỡng.
Chính những trải nghiệm trong cuộc sống sẽ mang lại tuệ giác, giúp chúng ta nhìn nhận lại bản thân. Nhận ra những hành vi bất hiếu của mình là bước đầu tiên và quan trọng nhất để hóa giải mâu thuẫn với cha mẹ, đồng thời tìm cách khắc phục và sám hối những lỗi lầm đã qua.
Làm con, hãy cố gắng hết sức, đừng để cha mẹ phải chịu khổ đau khi về già…
Trừ tội ngũ nghịch (giết cha mẹ), là tội nghiệp nặng nề phải đọa vào Vô gián địa ngục, còn lại các tội bất hiếu khác đều có thể sám hối.
Để sám hối, trước hết, mỗi người con cần thành tâm trở về bên cha mẹ, bộc bạch, tỏ bày hết những tâm sự, nỗi lòng của mình với niềm ăn năn chân thành. Những lời xin lỗi, cầu mong cha mẹ tha thứ cho những lỗi lầm trong quá khứ, dù muộn màng, cũng có tác dụng vô cùng to lớn trong việc tháo gỡ, hàn gắn và chữa lành những tổn thương tinh thần. Thời gian trôi qua là khoảng lặng quý báu để mỗi người tự chiêm nghiệm.
Tiếp theo, cần thực tập chánh niệm, quán chiếu thật sâu sắc để nhận ra thâm ân sinh dưỡng của cha mẹ là vô cùng lớn lao, không gì có thể sánh được trên đời. Nhờ sự quán chiếu này, tình cảm yêu kính dành cho cha mẹ sẽ được thăng hoa, trở nên thiêng liêng và bất khả xâm phạm.
Hãy giữ trọn chữ hiếu để hoàn thành đạo làm con!
Khi đã có sự xác quyết này, chí hiếu sẽ trở thành phẩm chất đạo đức vốn có của bạn. Từ đó, bạn sẽ không còn lo lắng về những nông nổi có thể dẫn đến sự thất lễ đối với các đấng sinh thành.
Điều quan trọng nhất…
Điều quan trọng nhất là thể hiện lòng hiếu thảo với cha mẹ thông qua những hành động thiết thực. Từ việc thăm hỏi, phụng dưỡng, kính trọng, vâng lời cho đến việc tự hoàn thiện bản thân mình, tất cả đều là những biểu hiện của sự hiếu thảo.
Thực hiện những điều này với tâm thành kính là cách ăn năn, sám hối thiết thực nhất. Với tâm nguyện sám hối và phát nguyện sống hiếu thảo, bạn có thể phần nào giảm thiểu nghiệp lực, gia tăng phước đức, đồng thời xây dựng nền tảng vững chắc cho lòng hiếu thảo ngày càng thăng hoa.
