Khám phá nghệ thuật dùng bữa làm sao để mang lại sự tĩnh tại và gắn kết, biến mỗi bữa ăn thành một nghi thức ý nghĩa. Hành trình này bắt đầu từ sự tập trung và lòng biết ơn sâu sắc, thể hiện qua các lời nguyện cầu chân thành đến Chư Phật và Bồ Tát, từ đó mở ra cánh cửa an lạc. Truy cập Chiasedaophat để tìm hiểu thêm.
1. Đại chúng tập hợp về nhà ăn
Mọi người tập trung trang nghiêm. Khi nghe tiếng khánh, chắp tay xá chào rồi an vị. Hãy nhiếp tâm và giữ chánh niệm trong suốt bữa ăn.
Sau đó, hai tay bưng bát lên ngang trán và thực hiện nghi thức cúng dường.
Ăn cơm cũng là một phép thực tập rất sâu sắc, ăn như thế nào để có an lạc, thảnh thơi và tình huynh đệ trong suốt bữa ăn. Ảnh: Internet.
2. Cúng dường Tam Bảo và Chư Phật
Chúng ta dâng lời cúng dường đến chư Phật, Bồ-tát và các bậc Thánh hiền. Nghi thức này thể hiện lòng biết ơn và mong cầu sự gia hộ:
- Nguyện cúng dường lên Đức Phật Tỳ Lô Giá Na với thân thanh tịnh.
- Nguyện cúng dường lên Đức Phật Lô Xá Na với báo thân viên mãn.
- Nguyện cúng dường lên Đức Phật Thích Ca Mâu Ni hóa hiện trăm ngàn muôn ức.
- Nguyện cúng dường lên Đức Phật Di Lặc sẽ giáng sinh trong tương lai.
- Nguyện cúng dường lên Đức Phật A Di Đà ở thế giới Cực lạc.
- Nguyện cúng dường lên tất cả chư Phật trong mười phương ba đời.
- Nguyện cúng dường lên Bồ-tát Đại trí Văn Thù Sư Lợi.
- Nguyện cúng dường lên Bồ-tát Đại hạnh Phổ Hiền.
- Nguyện cúng dường lên Bồ-tát Đại bi Quán Thế Âm.
- Nguyện cúng dường lên Bồ-tát Đại Thế Chí.
- Nguyện cúng dường lên chư Đại Bồ-tát thường hộ pháp.
Chúng ta cầu mong sự gia trì của Đại Bát Nhã, thực hiện ba đức và sáu vị (chua, đắng, ngọt, cay, mặn, lạt) để cúng dường lên Phật, Tăng và tất cả chúng hữu tình khắp pháp giới. Khi thọ thực, hãy lấy niềm vui thiền định và pháp hỷ làm thức ăn.
- Đức thứ nhất: Thực phẩm cúng dường Phật và Tăng phải trong sạch, tinh khiết.
- Đức thứ hai: Đồ ăn thức uống dâng lên phải mềm dịu, ngọt hòa, không có vị thô chát.
- Đức thứ ba: Việc cúng dường phải đúng theo lời Phật dạy, tùy thời điểm và hoàn cảnh mà chuẩn bị.
Nghi thức này cũng là một phần trong hạnh nguyện của Bồ-tát Quán Thế Âm.
3. Chủ lễ chú nguyện
Lấy từ 7 hạt cơm trở lên cho vào nửa ly nước nhỏ đặt ở lòng bàn tay trái. Tay phải bắt ấn (ngón cái đè đầu ngón áp út, ba ngón còn lại duỗi thẳng). Đặt tay bắt ấn ngang miệng chén và đọc thầm:
Pháp lực nhiệm màu khó lường,
Từ bi chẳng ngại chướng ngại.
Bảy hạt bay khắp mười phương,
Cho cả pháp giới, sa trần.
Án độ lợi ích, Tóa ha. (Lặp lại 3 lần)
(Sau đó, một người sẽ mang bát nước này ra ngoài để cúng dường chúng sinh)
4. Cúng dường chúng sinh
Nguyện cho chim Đại bàng cánh vàng,
Các loài quỷ thần nơi rừng núi,
Mẹ con quỷ La sát,
Được no đủ với cơm từ bảy hạt này.
Án mục đế, Tóa ha. (Lặp lại 7 lần)
Phật tử khi ăn phải ghi nhớ năm phép quán. Ảnh: Internet.
5. Lời nhắc nhở và Niệm Phật
Chủ lễ xướng: Phật dạy, chư Tăng và Phật tử, khi ăn cần ghi nhớ năm phép quán. Thay vì tán tâm nói chuyện, khi nghe tiếng khánh, mỗi người hãy nhất tâm niệm Phật.
Nam-mô Phật Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni.
Hai tay bưng bát cơm đầy, nguyện cho chúng sinh thành tựu Pháp thí, nhận được sự cúng dường từ Trời và Người.
6. Tam đề (Ba thìa cơm đầu tiên)
- Thìa thứ nhất: Nguyện dứt trừ tất cả các điều ác.
- Thìa thứ hai: Nguyện thực hành tất cả các việc lành.
- Thìa thứ ba: Nguyện thành tựu Phật đạo để cứu độ hết thảy chúng sinh.
7. Năm phép quán khi thọ thực
- Quán thứ nhất: Suy ngẫm về nguồn gốc của thức ăn này, công sức của người làm ra nhiều hay ít.
- Quán thứ hai: Xem xét công đức của bản thân đã đủ đầy hay còn thiếu sót để xứng đáng nhận thức ăn này.
- Quán thứ ba: Nhận thức rằng thức ăn này là để giúp dẹp trừ tham, sân, si.
- Quán thứ tư: Xem thức ăn như một loại thuốc, giúp trị lành bệnh tật và nuôi dưỡng thân thể.
- Quán thứ năm: Nhận thức rằng mục đích thọ thực là để thành tựu đạo nghiệp.
(Khi mọi người đã ăn xong, chủ lễ sẽ đọc kinh hồi hướng và phục nguyện).
8. Kinh Tám Điều Giác Ngộ của Hàng Bồ Tát
Là đệ tử Phật, mỗi ngày đêm hãy chí thành suy tư về tám điều giác ngộ của chư vị Bồ Tát:
- Giác ngộ về sự vô thường của thế gian: Thế gian vốn vô thường, cõi nước mong manh, thân này do bốn đại hợp thành và luôn biến đổi, năm ấm là vô ngã. Tâm là nguồn gốc của ác nghiệp, thân là nơi chứa tội lỗi. Quán sát như vậy sẽ dần lìa xa sinh tử.
- Giác ngộ về sự khổ của tham ái: Tham muốn nhiều dẫn đến khổ đau và vòng sinh tử luân hồi. Nếu biết đủ, thân tâm sẽ an lành.
- Giác ngộ về sự cần thiết của việc biết đủ: Tâm không thỏa mãn, chỉ lo cầu mong sẽ tăng thêm tội ác. Bồ Tát luôn biết đủ, vui với cảnh nghèo, lấy trí tuệ làm đầu.
- Giác ngộ về sự nguy hại của lười biếng: Lười biếng sẽ dẫn đến đọa lạc. Cần tinh tấn tu hành để phá trừ phiền não, chế ngự ma chướng và xa lìa tối tăm.
- Giác ngộ về sự cần thiết của trí tuệ: Ngu si dẫn đến sinh tử. Bồ Tát luôn học rộng, nghe nhiều để tăng trưởng trí tuệ, có khả năng giáo hóa chúng sinh.
- Giác ngộ về sự bình đẳng và xả ly oán giận: Nghèo khổ hay oán giận sẽ gieo nhiều tội lỗi. Bồ Tát luôn san sẻ, bình đẳng với mọi người, không chấp vào quá khứ hay ghét bỏ ai.
- Giác ngộ về sự thanh tịnh trong đời sống tu hành: Tham muốn dẫn đến tai họa. Dù ở đời, Bồ Tát không nhiễm dục lạc, chỉ giữ gìn ba y, bình bát và pháp khí, thực hành hạnh thanh tịnh, từ bi với muôn loài.
- Giác ngộ về mục đích tu hành giải thoát: Sinh tử khổ đau vô cùng tận. Cần phát tâm Bồ đề, tu hành cầu giải thoát, độ hết thảy chúng sinh, gánh chịu khổ đau thay cho họ để mang lại bình an, hạnh phúc.
Tám điều giác ngộ này là nền tảng để chư Phật, Bồ Tát tu hành, đạt đến giải thoát và giáo hóa chúng sinh. Bằng cách tư duy và thực hành theo tám điều này, chúng ta sẽ tỉnh giác, diệt trừ tội lỗi, tiến đến quả Bồ đề và xa lìa đường sinh tử.
Sau khi thọ trai xong, nguyện cho chúng sinh, mọi việc làm đều viên thành Phật đạo.
9. Phục nguyện
Mỗi bữa cơm ba bữa, xin nguyện nhớ đến công lao vất vả của người nông phu. Khi mặc áo, xin nguyện suy ngẫm về sự nhọc nhằn của người thợ dệt.
Sự chăm sóc về thuốc thang, giường bệnh là nhờ sự hy sinh của các thí chủ. Việc tu hành tiến bộ là nhờ sự dạy dỗ, răn dạy của Thầy Tổ.
Nguyện cho các thí chủ, ruộng phước ngày càng thêm nhiều, đạo tâm ngày càng vững chắc. Nguyện cho tất cả chúng sinh trong pháp giới, dù còn hay đã mất, đều cùng nhau thành tựu Phật đạo.
Nam mô Phật Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni. (Toàn chúng cùng niệm).
Hy vọng bạn đã có những giây phút tĩnh lặng và ý nghĩa qua nghi thức ăn cơm chánh niệm. Để khám phá thêm những bài viết sâu sắc về đời sống tâm linh, hãy ghé thăm chuyên mục Đạo phật.
