Cuộc đời và đạo hạnh của Đại lão Hòa thượng Thích Trí Tịnh là nguồn cảm hứng vô tận cho nhiều thế hệ. Với sự uyên bác về Phật pháp và lòng từ bi vô hạn, Người đã để lại di sản tinh thần quý báu, giúp bao người tìm thấy con đường an lạc. Khám phá những bài học sâu sắc từ Website Chia sẻ Đạo Phật để hiểu thêm về bậc thầy khả kính này.
Sư ông Vạn Đức – Đại lão Hoà thượng Thích Trí Tịnh (1917-2014).
Đại lão Hòa thượng Thích Trí Tịnh, vị tôn sư khả kính, là người cha tinh thần, người thầy mẫu mực đã dẫn dắt bao thế hệ Phật tử trên con đường hướng về Tịnh độ duy tâm.
Sự hiện diện của Người là một phúc duyên lớn lao, mang đến sự định hướng vững chắc và tấm gương đạo hạnh sáng ngời. Thay vì những lời tán dương sáo rỗng, chúng tôi chỉ mong được ôn lại những kỷ niệm sâu sắc, những hình ảnh thân thương về một bậc thầy đã khắc ghi trong tâm trí.
Phật pháp nơi Thầy là sự dung hòa tuyệt vời giữa Đạo và Đời, giữa Lý và Sự, một sự viên dung hiếm thấy ở các danh tăng đương thời. Khả năng thông đạt Tam tạng giáo điển đã là điều hi hữu, nhưng việc thấm nhuần tinh thần kinh, luật, luận vào cốt tủy lại càng quý báu hơn. Thầy hội đủ:
“Tam tạng diệu huyền thông đạt lý
Muôn trung vạn hạnh ngộ tâm tông
Luật kinh luận giáo tam thừa diễn
Vạn Đức từ bi mãn thái không.”
Không có diệu lý nào Thầy không tường tận, không có hạnh nguyện nào Thầy không thực hành sâu sắc. Việc được an tọa dưới giảng đường của Thầy hơn mười năm tại Viện Cao đẳng Phật học Huệ Nghiêm là một may mắn vô cùng lớn lao.
Thông thường, các bậc Giáo thọ thường bận rộn với Phật sự và chỉ tập trung vào việc truyền đạt lý thuyết. Tuy nhiên, Hòa thượng lại khác biệt. Ngoài việc giảng dạy Phật lý, Thầy còn tận tình hướng dẫn chúng con nếp sống hàng ngày của người tu Phật. Thầy không chỉ phân tích tường tận từng câu chữ trong giáo lý mà còn dùng chính kinh nghiệm sống của mình để khuyên răn tứ chúng.
Một hình ảnh vẫn còn mãi trong tâm trí chúng tôi là khi Thầy khoan thai bước qua một chú chó đang nằm ngủ trên bậc thang, thay vì đánh thức hay xua đuổi nó. Hành động này, dù nhỏ bé, đã thể hiện sâu sắc lòng từ bi và tinh thần vị tha vô bờ bến của Thầy, ngay cả đối với loài vật. Đây là bài học thực tế về Bồ-tát đạo, minh chứng cho lời dạy:
“Thân giáo đồng khẩu giáo
Viên mãn dữ vô dư
Thân hành như vương tượng
Tâm không tợ thái hư.”
Với lòng từ bi làm gốc rễ và tuệ giác soi đường, Thầy không chỉ dạy bằng lời nói mà còn bằng chính hành động. Cuộc đời Thầy là một tấm gương thanh tịnh, giản dị. Dù trong hoàn cảnh kinh tế khó khăn hay thuận lợi, Thầy vẫn luôn mặc chiếc áo vải thô, dùng bữa cơm đạm bạc. Ngay cả khi ốm đau, Thầy cũng không cho phép thị giả thay mình giặt giũ, thể hiện nếp sống thanh bần và an lạc trong đạo pháp.
Sự tịch tịnh nơi Thầy không chỉ thể hiện ở hành động mà còn ở tâm hạnh. Mọi hoạt động của Thầy dường như đều diễn ra trong dòng chảy chánh niệm, với câu A-di-đà làm điểm tựa cốt lõi. Mỗi bước đi, mỗi cử chỉ của Thầy đều trang nghiêm, chậm rãi nhưng không hề trì trệ, thể hiện sự vững chãi và an lạc.
Thầy nhấn mạnh rằng sinh hoạt của người xuất gia cần phải diễn ra trong chánh niệm, tránh vội vã, cẩu thả. Để duy trì chánh niệm bền lâu, không có phương pháp nào tốt hơn việc trì giữ câu Phật hiệu.
Sau mỗi buổi học, Thầy thường dành thời gian chia sẻ những kinh nghiệm sống quý báu. Thầy dạy rằng dù là việc gấp hay nhàn, người tu đều phải thực hành trong chánh niệm. Ví dụ, khi nấu nước, thay vì vội vã, Thầy khuyên nên ngồi xuống, niệm mười câu A-di-đà, gửi câu Phật hiệu vào dòng nước.
Tất cả những lời dạy của Thầy đều là bài học thiết thực, giúp chúng con quay về an trụ với chánh niệm, với câu Phật hiệu và Tịnh độ của chính mình:
“Phật hiệu hành thật duyên
Bản tâm tròn chánh giác
Bước chân thơm ngào ngạt
Sen trắng nở đài thiêng.”
Sự bình dị, thanh khiết luôn hiện hữu trong hành động, lời nói và phong thái của Thầy. Chất đơn sơ, mộc mạc, thiểu dục tri túc thể hiện rõ trong từng bữa ăn, từng chiếc áo Thầy mặc. Cuộc đời Thầy là một bài kinh vô tự, là tấm gương để chúng con noi theo trên con đường tu tập.
Trong việc hành đạo và đối nhân xử thế, Hòa thượng chủ trương tùy duyên hóa độ, không câu nệ danh lợi. Thầy làm những việc đủ duyên và nhẫn nại vượt qua những duyên chưa tới. Quan điểm này được thể hiện qua lời dạy:
“Tùy duyên hóa độ quần mê
Đường xưa mây trắng đi về thong dong
Gậy thiền khai mở cửa không
Tam thừa giáo điển một lòng xiển dương
Đạo đời dẫu khác con đường
Viên dung một thể chơn thường tự tâm.”
Tinh thần tùy duyên nhậm vận, hòa quang đồng trần là kim chỉ nam cho cuộc đời hành đạo của Thầy. Dù bận rộn với Phật sự, Thầy vẫn luôn an nhiên, tự tại giữa cuộc đời.
Đối với Viện Cao đẳng Phật học Huệ Nghiêm, Hòa thượng là người đã cống hiến hết mình cho sự nghiệp giáo dục. Thầy không chỉ tận tâm giảng dạy Phật lý mà còn khai mở con đường hồi quy tự tính cho chư vị đồng tu. Nhờ công đức ấy, các tăng sĩ tại Huệ Nghiêm sau khi hoàn tất chương trình đều trở thành pháp khí Đại thừa, đạt được thành tựu viên mãn trong tu tập và hoằng pháp.
Hòa thượng là người đã gieo mầm và nuôi dưỡng Phật chủng tại tịnh địa Huệ Nghiêm. Công đức to lớn này sẽ mãi được khắc ghi trong lòng đệ tử. Tinh thần phụng sự chúng sanh, thượng hoằng hạ hóa của Thầy sẽ tiếp tục được kế thừa và lan tỏa.
Nhớ về những kỷ niệm xưa, chúng con không khỏi xúc động trước tình thương và sự tiếc nhớ dành cho bậc thầy khả kính. Cả cuộc đời Thầy không màng danh lợi, chỉ mong mang tình thương và tuệ giác đến cho mọi người.
Chúng con thành kính đảnh lễ ân đức vô lượng của Thầy!
TỊNH ĐỘ đường xưa khai tuệ giác
VẠN LINH đất tổ nguyện quay về
MI ĐÀ một đời chuyên tu niệm
VẠN ĐỨC vàng trăng tỏa ánh khuya
THIỆN pháp truyền lưu hưng tổ đạo
CHÁNH tâm chính hạnh thoát đường mê
TRÍ khai đại mộng ngàn năm vỡ
TỊNH cảnh sen hồng hương sắc quê.
Những lời dạy vàng ngọc của Đại lão Hòa thượng Thích Trí Tịnh để lại cho đời
Đến với chuyên mục Đạo phật để khám phá thêm những tri thức sâu sắc và hành trang quý báu trên con đường tâm linh.
