Trong giáo lý nhà Phật, việc tích lũy phẩm hạnh và sự tu dưỡng nội tâm được nhấn mạnh hơn là chỉ làm những việc phước. Phân biệt rõ ràng giữa hai khái niệm này giúp chúng ta định hướng đúng đắn trên con đường giải thoát, tránh để những yếu tố tiêu cực như sân hận thiêu rụi thành quả tu tập. Tìm hiểu sâu hơn về cách bảo vệ và phát triển công đức trên Chiasedaophat.
Phân biệt Công Đức và Phước Đức: Nền tảng tu hành
Trong Phật giáo, có một câu nói dân gian thường được nhắc đến: “Một hạt gạo của thí chủ, nặng như núi Tu Di. Đời này không liễu đạo, mang lông đội sừng trả”. Câu nói này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bố thí và gieo trồng phước lành. Tuy nhiên, việc thọ hưởng sự cúng dường của chúng sanh là một phước báo lớn, chỉ dành cho những bậc giác ngộ như Phật và Bồ Tát, chứ không phải phàm phu. Nếu không có đủ phước báo để hưởng thụ, hoặc không tu hành đến nơi đến chốn, con người sẽ phải gánh chịu hậu quả.
Do đó, Phật dạy chúng ta phải chú trọng “trữ công đức” thay vì chỉ tích lũy “phước đức”. Phước đức là kết quả của việc làm phước, trong khi công đức là thành quả của việc tu tập và trau dồi đạo hạnh. Công đức bao hàm cả phước đức, nhưng phước đức thì chưa chắc có công đức.
Tu tập giới luật sẽ sinh ra định lực, định lực có công thì trí tuệ sẽ khai mở. Quá trình tu nhân này sẽ dẫn đến quả báo là công đức. Việc “trữ công đức” đòi hỏi sự tích lũy bền bỉ, giống như việc lưu trữ trong kho báu.
Nguy cơ “Lửa Sân Hận” thiêu rụi Công Đức
Một trong những yếu tố nguy hiểm nhất đe dọa đến việc tích lũy công đức chính là “lửa sân hận”. Sân hận, dù chỉ là một niệm khởi lên, cũng có khả năng thiêu rụi toàn bộ công đức đã vun bồi cả đời. Điều này giải thích tại sao nhiều người tu hành tưởng chừng như đã đạt được nhiều thành tựu, nhưng chỉ cần một cơn giận dữ bộc phát là mọi thứ tiêu tan.
Ảnh minh họa.
Nhiều người ngày nay tu hành theo hình thức, chỉ mang danh là tu tập công đức mà không thực sự vun bồi nội tâm. Khi gặp chuyện không vừa ý, tâm sinh phiền não, công đức liền tiêu tan. Thế gian đầy rẫy những cám dỗ và thử thách, được ví như yêu ma quỷ quái, luôn tìm cách phá hoại công đức của chúng ta thông qua vô số cảnh giới và duyên cớ.
Tuy nhiên, nguồn gốc sâu xa của sự phá hoại này không đến từ bên ngoài, mà chính là từ bản thân chúng ta. Các yếu tố bên ngoài chỉ đóng vai trò là tác nhân, thúc đẩy chúng ta khởi tâm sân hận, làm tiêu tan công đức của chính mình. Khi chúng ta để sân hận lấn át, đó chính là lúc chúng ta tự hủy hoại bản thân, khiến cho những thế lực tiêu cực kia hả hê.
Giữ vững Công Đức: Sức mạnh của Định và Tuệ
Để bảo vệ và giữ gìn công đức, chúng ta cần nâng cao cảnh giác. Điều này có nghĩa là không nên quá vui mừng trước những thuận cảnh và không nên sân hận trước những nghịch cảnh. Chỉ khi đạt được trạng thái tâm bình thản trước mọi biến cố, chúng ta mới thực sự giữ được công đức và thể hiện trí tuệ chân thật.
Đức Phật Thích Ca Mâu Ni đã thị hiện để chúng ta thấy rõ: “Dĩ định huệ lực, hàng phục ma oán”. Nếu thiếu vắng định lực và trí tuệ, công đức sẽ khó lòng được bảo toàn. Tâm thức luôn dao động theo các cảnh giới bên ngoài chính là biểu hiện của tâm luân hồi, dẫn đến việc tạo nghiệp và chịu quả báo tương ứng.
Rèn luyện Công Phu trong Đời sống Hằng ngày
Sau khi hiểu rõ đạo lý này, chúng ta cần thực hành rèn luyện ngay trong cuộc sống thường nhật. Tu hành không chỉ là việc tụng kinh, niệm Phật, lạy Phật – đó chỉ là những hình thức bên ngoài. Điều quan trọng là áp dụng những gì đã tu tập vào thực tế, để có thể đối diện với mọi người, mọi vật, mọi việc mà không bị cảnh giới bên ngoài chi phối.
Nếu một người niệm Phật hàng vạn câu mỗi ngày tại niệm Phật đường, nhưng khi đối diện với cảnh giới bên ngoài mà tâm vẫn bị xao động, thì công phu đó chỉ là hình thức, không mang lại hiệu quả thực chất. Người xưa đã nói, “đau mồm rát họng cũng chỉ uổng công”.
Công phu đích thực phải trải qua sự khảo nghiệm. Khi giao tiếp với mọi người, chúng ta vẫn có thể biểu lộ cảm xúc hỉ, nộ, ái, ố. Tuy nhiên, đây chỉ là sự biểu diễn bên ngoài, còn nội tâm vẫn giữ được sự thanh tịnh và vô nhiễm. Như Vĩnh Gia đã dạy: “Phân biệt diệc phi ý” – ngay cả sự phân biệt cũng không còn là bản chất.
Việc ứng dụng Phật pháp một cách linh hoạt và sống động trong cuộc sống hằng ngày mới là điều đáng quý. Sự viên dung, thọ dụng chân thật của Phật pháp, từng li từng tí không nhiễm ô, có định có tuệ – đó mới chính là công phu và công đức mà chúng ta thực sự tích lũy được.
Trích trong: Phật Thuyết Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Thanh Tịnh Bình Đẳng Giác Kinh Giảng Ký tập 35-36.
Để hiểu sâu hơn về cách xây dựng và bảo vệ công đức trong cuộc sống, hãy cùng khám phá thêm nhiều bài viết bổ ích trong chuyên mục Đạo phật.
