Một di vật thiêng liêng của Đức Phật, được lưu giữ cẩn mật tại chùa Botahtaung, Myanmar, đã trải qua một cuộc di dời bất thường nhằm phục vụ công tác trùng tu. Di chuyển này không chỉ là sự kiện hành chính mà còn gợi lên câu chuyện lịch sử về nguồn gốc tôn kính của ngôi chùa và vai trò của nó trong đời sống tâm linh, mời bạn khám phá thêm trên Website Chia sẻ Đạo Phật.
Trước đây, xá lợi tóc của Đức Phật được bảo quản tại phòng di tích của chùa Botahtaung, tọa lạc ở Yangon, Myanmar. Vào ngày 1 tháng 4 năm 2018, hộp đựng xá lợi đã được di chuyển ra khỏi phòng dưới sự chứng kiến của Thủ hiến Yangon U Phyo Min Thein, các tu sĩ Phật giáo và những người có trách nhiệm tại chùa.
Góc chụp chính diện tại chùa Botataung.
Ông U Sein Maw, Giám đốc Cơ quan các vấn đề tôn giáo khu vực Yangon, giải thích rằng việc di chuyển xá lợi là tạm thời, nhằm phục vụ công tác sửa chữa căn phòng bảo quản. Ông cho biết: “Bên trong căn phòng cần được sửa chữa do tình trạng rò rỉ nước từ trần nhà.”
Chùa Botahtaung, một công trình kiến trúc tôn giáo có lịch sử lâu đời, được xây dựng bởi người dân tộc Mon cách đây khoảng 2.500 năm. Theo truyền thuyết, hai anh em thương nhân là Tapussa và Bhalika đã yết kiến Đức Phật ngay sau khi Ngài thành đạo và đã dâng cúng Ngài. Đáp lại, Đức Phật đã trao cho họ 8 sợi tóc của mình để mang về dâng cho Vua Okkalapa của Yangon. Vua đã cho xây dựng chùa để cất giữ những sợi tóc này, trong khi số còn lại được lưu giữ tại chùa Shwedagon. Sự hiện diện của các thánh tích này đã biến cả hai ngôi chùa trở thành những trung tâm hành hương quan trọng của các tín đồ Phật giáo.
Xá lợi tóc linh thiêng của Đức Phật được cất giữ tại chùa Botahtaung. Ảnh: The Irrawaddy
Xá lợi tóc linh thiêng của Đức Phật đã được trưng bày cho công chúng chiêm bái tại một phòng cầu nguyện gần đó. Dù đây là cơ hội hiếm có cho các Phật tử, các nhà bảo tồn đã bày tỏ lo ngại về sự an toàn của “bảo vật quốc gia” này trong quá trình di chuyển và trưng bày.
Sau đó, vào ngày 19 tháng 4 năm 2018, xá lợi đã được đưa đến một phòng cầu nguyện khác tại chùa Shwedagon và được lưu giữ tại đây để công chúng chiêm bái cho đến ngày 24 tháng 4.
Bà Daw Moe Moe Lwin, Giám đốc Quỹ Di sản Yangon, đã đặt câu hỏi về sự phù hợp của việc để một di vật quốc gia mong manh như xá lợi tóc linh thiêng ở ngoài trời trong thời gian dài, cũng như các biện pháp phòng ngừa cần thiết để tránh hư hại trong quá trình rước và trưng bày.
Bà Daw Moe Moe Lwin cũng dẫn chứng trường hợp bảo quản xá lợi tại một ngôi chùa ở Kandy, Sri Lanka. Tại đây, một trong những thánh tích Phật giáo quan trọng nhất của Sri Lanka là một chiếc răng của Đức Phật được cất giữ trong một căn phòng được bảo vệ nghiêm ngặt. Căn phòng này chỉ mở cửa cho Phật tử và du khách vào các dịp cúng dường hoặc lễ bái đặc biệt. Bà cho biết, ngay cả khi ở trong phòng, du khách cũng không được tiếp cận trực tiếp chiếc răng, mà nó được đặt trong một hộp vàng, bên trong lại có sáu lớp hộp với kích thước giảm dần.
Lễ đưa hộp xá lợi ra khỏi phòng ngày 1/4/2018. Ảnh: Zaykabar Company.
Để giải quyết những lo ngại này, ông U Sein Maw khẳng định rằng cơ quan chức năng đã xây dựng một kế hoạch chi tiết để bảo vệ xá lợi. Ông cho biết: “Chúng tôi đã thảo luận kỹ lưỡng về phương án tối ưu để đặt hộp chứa xá lợi lên xe và vận chuyển từ Botahtaung đến chùa Shwedagon.” Ông cũng thông tin thêm rằng việc cải tạo phòng xá lợi là một phần của kế hoạch trùng tu toàn diện ngôi chùa, bao gồm cả việc phục hồi lớp vàng trên toàn bộ cấu trúc chùa.
Theo báo The Irrawaddy, trong Thế chiến II, chùa Botahtaung đã bị Không quân Hoàng gia Anh phá hủy hoàn toàn trong một vụ ném bom dọc sông Hlaing. Hộp xá lợi đã được tìm thấy trong đống đổ nát khi tiến hành dọn dẹp. Ngôi chùa sau đó đã được xây dựng lại vào giai đoạn đầu của thời kỳ độc lập tại Myanmar.
Tìm hiểu về chùa Botataung ở Myanmar
Chùa Botataung, với tên gọi gốc là Kyaik-de-att trong tiếng Mon, có nghĩa là “1000 sĩ quan quân đội”, được xây dựng cách đây khoảng 2.500 năm, là một trong những ngôi chùa cổ kính nhất Myanmar. Tên gọi này xuất phát từ truyền thuyết về việc 1000 binh sĩ đã được huy động để bảo vệ 8 sợi xá lợi tóc của Đức Phật khi chúng được mang từ Ấn Độ đến Yangon cách đây hơn 2.000 năm. Sau đó, 8 sợi xá lợi này được phân phát cho 8 ngôi chùa khác nhau, trong đó có chùa Botataung.
Ngôi chùa đã trải qua một giai đoạn tàn phá nặng nề trong Thế chiến II do bom đạn của không quân ném xuống khu vực bến tàu gần đó. Đến năm 1948, chính quyền thành phố Yangon đã tiến hành trùng tu và phục dựng ngôi chùa theo đúng thiết kế ban đầu.
Toàn cảnh chùa Botataung nhìn từ bên ngoài.
Câu chuyện về xá lợi tóc Phật tại Myanmar mở ra nhiều điều thú vị về niềm tin và sự tôn kính. Để tìm hiểu sâu hơn về ý nghĩa và các khía cạnh tâm linh khác, hãy khám phá chuyên mục Đạo phật.
