Thẳm sâu nỗi lòng người vợ khi gánh nặng tài chính và sự dối lừa từ thói cờ bạc của gia đình chồng đè nặng lên vai, nhất là khi đang trong giai đoạn chăm sóc con nhỏ. Những lời lẽ xem thường càng làm tổn thương thêm lòng tự trọng, đặt ra câu hỏi về sự cân bằng và giá trị trong mối quan hệ gia đình. Hãy cùng tìm hiểu cách đối diện và vượt qua khó khăn này tại chiasedaophat.com.
Hỏi:
Thưa Thầy, suốt hai năm qua, con mang trong lòng một nỗi khổ không thể chia sẻ cùng ai. Có những lúc con cảm thấy không thể gánh vác nổi, chỉ mong ly hôn để giải thoát khỏi những dằn vặt, suy tư. Thế nhưng, khi nhìn hai con gái nhỏ, con lại không đành lòng phá vỡ mái ấm gia đình.
Bố mẹ chồng và em gái chồng con vướng vào cờ bạc, nợ nần chồng chất. Ban đầu, chồng con giấu con đi vay mượn họ hàng, bạn bè để trang trải. Dần dà, số nợ ngày càng lớn, không ai còn dám cho vay nữa. Chồng con đành mang sổ đỏ đi cầm cố để vay tiền trả nợ. Mọi khoản thu nhập của chồng con đều dồn hết vào việc trả nợ cờ bạc của gia đình bên chồng.
Con buồn vì mất mát tài chính, nhưng còn giận hơn vì sự giấu giếm, lừa dối của chồng. Con vừa sinh con xong nên nghỉ việc ở nhà chăm sóc bé, không có thu nhập. Vì vậy, gia đình nhà chồng xem thường con, họ nói con không có quyền lên tiếng vì tiền là do con trai họ làm ra, họ có quyền tiêu xài. Nếu số tiền đó được dùng cho những việc ý nghĩa như xây nhà, chữa bệnh hay cho con ăn học thì con đâu dám ý kiến. Đằng này, chồng con lại tiếp tay cho thói cờ bạc của họ. Con đã khuyên can nhiều lần nhưng không có kết quả. Thưa Thầy, con nên làm gì trong hoàn cảnh này? Con có nên ly dị không?
(Uyên Nguyễn, Thái Bình)

Hãy khéo léo khoanh vùng nỗi đau để vợ chồng chị có đủ bình tĩnh và sáng suốt cần thiết, cùng vượt qua thử thách cờ bạc và nợ nần của phía gia đình chồng.
Đáp:
Đọc lá thư của chị, tôi thấu hiểu những cảm xúc lẫn lộn mà chị đang trải qua. Niềm hạnh phúc khi sinh con, làm mẹ của chị chưa kịp trọn vẹn đã bị bao phủ bởi những nỗi buồn. Chị buồn vì cảm giác bị “gia đình chồng coi thường”. Nặng nề hơn, chị buồn vì bố mẹ và em chồng dấn thân vào cờ bạc, “nợ nần đầm đìa”, đẩy chồng chị vào cảnh phải “vay tiền họ hàng và người thân để trả nợ”, thậm chí phải “lấy sổ đỏ đi cầm cố vay tiền trả nợ”.
Do tính chất tế nhị của vấn đề, việc “chồng giấu giếm” khiến chị cảm thấy bị “lừa dối”. Chắc chắn rằng những khoản nợ cờ bạc của gia đình chồng, cùng với việc chồng chị bí mật vay mượn và cầm cố tài sản, đã gây ra mâu thuẫn, bất hòa và bất an trong mối quan hệ vợ chồng chị.
Dù rất thông cảm với hoàn cảnh của chị, việc chị đưa ra quyết định “mong ly dị cho nhanh để khỏi phải suy nghĩ, dằn vặt” vì cảm giác bị “coi thường” và “lừa dối” là một hành động có phần vội vàng. Điều này có thể đẩy chồng chị vào thế bí, làm vấn đề trở nên căng thẳng hơn và khó giải quyết triệt để.
Chị cần nhận thức rằng, vì tình thương và mong muốn giúp đỡ gia đình, chồng chị đã vô tình tiếp tay cho thói nghiện cờ bạc của cha mẹ và em gái. Trong tình huống này, thay vì tạo thêm áp lực, chị nên cùng chồng tìm cách giúp đỡ gia đình vượt qua “con ma” cờ bạc và sự thiếu sáng suốt này. Việc làm gia tăng căng thẳng cho một hoàn cảnh vốn đã khó khăn không phải là giải pháp khôn ngoan. Hãy khéo léo “khoanh vùng” nỗi đau để cả hai vợ chồng có đủ bình tĩnh và sáng suốt cùng nhau đối mặt với thử thách nợ nần và cờ bạc của gia đình chồng.
Sự túng quẫn của người nghiện cờ bạc
Chị cần hiểu rằng, dù không biểu hiện rõ ràng như nghiện rượu hay ma túy, người nghiện cờ bạc thường bị chi phối bởi lòng tham (mong muốn làm giàu nhanh chóng mà không cần lao động) hoặc sự si mê (tin rằng mình có khả năng kiểm soát và gỡ gạc). Thói quen này khiến cha mẹ và em chồng chị có nhu cầu đánh bạc, ban đầu có thể lén lút, sau đó trở nên công khai.
Người nghiện cờ bạc thường có xu hướng nói dối hoặc hứa hẹn từ bỏ để đối phó với người thân và làm họ mất cảnh giác. Khi họ đã chơi cờ bạc một cách công khai, tình hình trở nên phức tạp hơn. Nếu góp ý không khéo léo, chị có thể đối mặt với phản ứng tiêu cực từ phía gia đình chồng, giống như những gì chị đang trải qua.
Một khi đã sa chân vào cờ bạc, rất ít người có thể thoát ra. Càng cố gắng gỡ gạc, người nghiện càng thua sạch, thậm chí có thể đánh đổi cả mạng sống. Dù có ý thức, họ thường mất kiểm soát bản thân. Sự si mê tin rằng mình có thể gỡ gạc khiến họ thua lỗ nặng nề, trong khi số tiền đó lẽ ra cần được sử dụng cho những nhu cầu thiết yếu của gia đình như hóa đơn, sinh hoạt phí, học hành của con cái.
Càng tiếc nuối số tiền đã mất, người nghiện lại càng tìm cách đánh bạc với số tiền lớn hơn để “tìm lại may mắn”. Vòng luẩn quẩn này dẫn đến việc họ vay mượn, cầm cố, thế chấp tài sản, lừa dối, thậm chí chiếm đoạt tài sản của người thân để tiếp tục thỏa mãn cơn nghiện.
Cùng chồng giúp người thân vượt trở ngại
Chồng chị cần lắng nghe một cách nghiêm túc và chân thành những lời khuyên xuất phát từ tình thương của chị. Anh ấy cần nhận ra rằng việc tiếp tay cho cha mẹ và em gái đánh bạc sẽ hủy hoại những gì hai người đã vun đắp. Tâm lý của người nghiện cờ bạc rất phức tạp, mỗi người có lòng tham và sự si mê riêng. Khi cả cha mẹ và em gái đều nghiện, việc giúp họ cai nghiện đòi hỏi nỗ lực lớn hơn.
Để giúp gia đình chồng vượt qua thói quen “bác thằng bần”, chị cần khéo léo trong cách khuyên bảo và tác động. Vì cha mẹ chồng và em chồng có thể cảm thấy bị xúc phạm, việc góp ý nên do chồng chị đảm nhận. Chị không nên trực tiếp can thiệp để tránh bị xem là người gây khó chịu hoặc cản trở quyền “chơi bài” của họ.

Nhờ chồng phân tích cho cha mẹ chồng và em chồng của chị thấy rằng kể từ ngày họ vướng vào nghiệp đỏ đen, tài chính gia đình đã bị ảnh hưởng nghiêm trọng, các mối quan hệ tình thân ngày càng mất dần, những cảm giác chán chường, tuyệt vọng, buông xuôi, xuất hiện thường xuyên, hạnh phúc gia đình đang đứng trước nguy cơ tan vỡ.
Gián tiếp giúp gia đình chồng nhận ra những khó khăn (như nợ nần chồng chất) là cách để chồng chị sáng suốt hơn trong việc giúp đỡ họ đúng cách. Điều quan trọng không phải là tranh luận đúng sai, mà là khéo léo giúp chồng chị hiểu rằng anh ấy cần sự hỗ trợ từ chị để cả hai cùng giúp đỡ cha mẹ và em gái một cách hiệu quả. Sự khéo léo, thông minh và sâu sắc trong giao tiếp và ứng xử là vô cùng cần thiết. Nếu bỏ qua khía cạnh tế nhị này, thiện chí của chị có thể bị hiểu lầm.
Tìm kiếm các trợ giúp tích cực
Nếu việc sa vào cờ bạc là sự dễ dàng của lòng tham, thì từ bỏ nó lại là “nhiệm vụ bất khả thi” đối với nhiều người thiếu sáng suốt. Với ba người trong gia đình chồng cùng nghiện cờ bạc, mọi chuyện càng trở nên khó khăn hơn. Sự chán nản, bi quan, oán trách hay đòi ly hôn sẽ không giúp chị có đủ kiên nhẫn để làm những việc cần thiết cho hạnh phúc của cả hai vợ chồng và gia đình chồng.
Chị cần sự hỗ trợ từ những người thân (cô chú, bác bên chồng) và bạn bè của gia đình chồng để có thêm niềm tin và nghị lực. Trong trường hợp cha mẹ và em chồng mê cờ bạc, sự giúp đỡ từ những người xung quanh là vô cùng quan trọng. Hãy khéo léo giúp chồng chị sắp xếp các buổi tư vấn cho cha mẹ và em chồng với những người có kinh nghiệm thực tế trong việc cai nghiện cờ bạc thành công.
Nói cách khác, chị cần hỗ trợ chồng mình trong giai đoạn này để anh ấy nhận ra mấu chốt vấn đề: anh ấy cần ứng xử khôn ngoan để cứu giúp cha mẹ và em gái, thay vì chỉ đơn thuần chu cấp tiền bạc để họ trả nợ cờ bạc. Bảo vệ hạnh phúc gia đình không chỉ đòi hỏi động cơ tốt mà còn cần phương pháp đúng và kết quả tích cực.
Giúp người thân nghiện nhận thức đúng
Tất cả những gì chị cần làm là nỗ lực thay đổi hành vi và thói quen đánh bạc, cũng như tâm lý tham giàu mà không cần lao động và sự mù quáng vào vận may của gia đình chồng. Hãy nhờ chồng phân tích cho cha mẹ và em chồng thấy rằng kể từ khi họ vướng vào cờ bạc, tài chính gia đình đã bị ảnh hưởng nghiêm trọng, các mối quan hệ tình thân ngày càng rạn nứt, cảm giác chán chường, tuyệt vọng, buông xuôi ngày càng gia tăng, và hạnh phúc gia đình đang đứng trước nguy cơ tan vỡ. Điều này sẽ giúp họ sớm nhận ra sai lầm và dừng lại kịp thời.
Khi những tư duy tích cực được hình thành, chị cần tiếp tục cùng chồng hỗ trợ người thân cai nghiện. Quan trọng là phải giúp họ tránh xa môi trường cờ bạc.

Ngoài việc tránh xa những nơi tổ chức chơi bạc, vợ chồng chị cũng nên giúp bên chồng không nên giao du với những người bạn cờ bạc và ăn chơi.
Việc ngăn chặn thói quen cờ bạc ban đầu có thể không quá khó khăn, nhưng việc dứt điểm nó vĩnh viễn mới là mục tiêu lâu dài. Nuôi dưỡng một thói quen tốt cần nhiều ngày và đòi hỏi sự kiên nhẫn cùng phương pháp đúng. Loại bỏ thói quen xấu có thể mất vài tháng, đôi khi nó vẫn dai dẳng đeo bám. Do đó, việc trừ diệt tận gốc rễ cờ bạc là tiêu chí hàng đầu, đòi hỏi thiện chí và quyết tâm lớn.
Nghiệp xấu thường có bối cảnh và không gian riêng để tồn tại và phát triển. Để chuyển hóa một nghiệp tiêu cực, tốt nhất là tránh xa những nơi có thể nuôi dưỡng nó. Ngoài việc tránh xa các địa điểm cờ bạc, vợ chồng chị cũng nên giúp gia đình chồng cắt đứt quan hệ với những người bạn có thói quen cờ bạc và ăn chơi.
Trong giai đoạn giúp gia đình chồng cai cờ bạc, không nên để chồng chị nắm giữ toàn bộ tài chính. Tạm thời, chị nên quản lý tiền chung, thẻ tín dụng và chi trả các khoản chi tiêu cần thiết cho cả hai vợ chồng và gia đình chồng. Cần giải thích rõ ràng để chồng chị hiểu, tránh giận dỗi. Chồng chị cũng không nên quá dễ dàng tin vào lời hứa của cha mẹ và em gái mà tiếp tục chu cấp tiền bạc, vì điều này sẽ khiến cơn nghiện của họ khó lòng chấm dứt.
Thay thế đối tượng quan tâm
Khi những người thân trong gia đình chồng có cảm giác thèm khát cờ bạc trỗi dậy, chị hãy khuyên chồng chị đánh lạc hướng họ. Hai vợ chồng có thể tư vấn cho họ những cách sau: Khi cơn nghiện xuất hiện, hãy trò chuyện với người thân, gọi điện thoại cho bạn bè, hoặc xem những chương trình truyền hình yêu thích. Thay thế đối tượng quan tâm bằng phim ảnh, chương trình nghệ thuật có thể giúp người nghiện vượt qua cơn thèm muốn mà không cần phải cố gắng kìm nén. Sự thay đổi đối tượng nhận thức này sẽ làm giảm bớt sự thèm muốn cờ bạc.
Nói chung, việc nghĩ về một điều gì đó hữu ích hoặc thực hiện một việc gì đó có giá trị khi cơn nghiện cờ bạc đeo bám sẽ giúp những người thân bên chồng chị không bị nó thôi thúc, lôi kéo và trói buộc.
Lấp đầy thời gian trống bằng các hoạt động hữu ích
Người nghiện cờ bạc thường có thói quen lãng phí thời gian. Để họ không còn “thời gian rảnh rỗi”, chị hãy lên kế hoạch cùng gia đình chồng đi chơi, tham quan, tham gia các hoạt động giải trí khác có sức hấp dẫn, hoặc các hoạt động vận động phù hợp với sức khỏe. Những hoạt động này có thể giúp họ giảm bớt sự thôi thúc của cơn nghiện.
Chị hãy khuyến khích cha mẹ và em chồng tham gia các nhóm xã hội, các lớp tập huấn kỹ năng, đi uống cà phê, chơi thể thao, đọc sách, xem phim, nghe nhạc, dọn dẹp nhà cửa, thực hành hít thở chánh niệm, thiền hành. Những hoạt động này có khả năng chuyển hóa cơn nghiện một cách nhẹ nhàng và không để lại “tác dụng phụ”.
Sau khi đã nỗ lực hết cách từ phía hai vợ chồng mà tình trạng cờ bạc của gia đình chồng không có dấu hiệu cải thiện, thì phương án tốt nhất là hai vợ chồng nên bàn bạc chuyện thuê nhà ở riêng. Việc này sẽ giúp chị và chồng bớt cảm giác ngột ngạt như đã từng trải qua. Tuy việc ở riêng có thể khiến tình hình tài chính của gia đình chị trở nên vất vả hơn, nhưng ít nhất nó có thể giúp chồng chị từ chối việc trả nợ thay cho cha mẹ và em gái.
Hãy nhớ rằng, vì bất kỳ lý do gì, đừng bỏ cuộc giữa chừng. Hãy kiên trì nỗ lực để tình trạng cờ bạc của gia đình chồng có thể chuyển biến tốt đẹp hơn. Chúc chị giữ được sự bình tĩnh, kiên nhẫn, thành công và xây dựng lại hạnh phúc gia đình.
Hy vọng những lời khuyên trên sẽ giúp chị tìm thấy hướng đi phù hợp cho gia đình mình, và đừng quên khám phá thêm những bài viết hữu ích khác trong chuyên mục Đạo phật.
