Trong cuộc sống, việc san sẻ yêu thương không chỉ giới hạn ở vật chất mà còn có thể thể hiện qua những cử chỉ, lời nói ý nghĩa. Đức Phật đã chỉ dạy về bảy phương thức bố thí, nhấn mạnh khả năng lan tỏa những giá trị tích cực từ chính bản thân mỗi người. Khám phá những cách thức đơn giản nhưng sâu sắc để mang lại niềm vui và sự ấm áp cho mọi người, bạn sẽ nhận ra rằng hạnh phúc thực sự nằm ở việc cho đi. Hãy cùng Chia sẻ Đạo Phật để tìm hiểu thêm về sức mạnh vô biên của những hành động tử tế này.
Đức Phật đã dạy về bảy cách bố thí, mang ý nghĩa cho đi tích cực, vượt ra ngoài khuôn khổ vật chất. Bố thí không nhất thiết phải tốn kém tiền bạc, mà có thể thực hiện bằng chính những khả năng và giá trị sẵn có của mỗi người.
Ảnh minh hoạ.
1. Nhan thí – Cho đi bằng nụ cười và nét mặt
Thái độ và biểu cảm trên khuôn mặt có sức ảnh hưởng lớn đến những người xung quanh. Một nụ cười thân thiện, cởi mở có thể mang lại cảm giác dễ chịu. Ánh mắt biểu lộ sự đồng cảm, thấu hiểu có thể xoa dịu nỗi đau. Sự hân hoan khi tán thưởng thành quả của người khác giúp họ cảm thấy được trân trọng. Khi bạn thể hiện sự tập trung, thoải mái và hạnh phúc khi ở bên cạnh những người thân yêu, bạn mang đến cho họ cảm giác được hiện diện trọn vẹn.
2. Ngôn thí – Cho đi bằng lời nói
Lời nói có sức mạnh to lớn, như lời răn dạy “Lời nói chẳng mất tiền mua, lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau”. Lựa chọn nói lời tôn trọng với người đáng kính, lời yêu thương với người cần quan tâm, lời động viên với người bất an, hay lời chia sẻ với người đau khổ đều là những cách bố thí giá trị. Nói lời đúng đắn, phù hợp với đạo lý, pháp luật, giáo lý giác ngộ và quy luật vũ trụ sẽ tạo ra nhiều phước đức mà không tốn kém chi phí. Lời nói có thể là âm thanh, văn bản, hoặc thậm chí là sự im lặng đúng lúc, đúng người, mang theo những bài học sâu sắc.
3. Tâm thí – Cho đi bằng tấm lòng và ý niệm thiện lành
Nhiều người mong muốn làm việc tốt nhưng lo ngại về sự đón nhận. Tuy nhiên, ngay cả khi chỉ khởi tâm từ bi, dù chưa thể hiện ra bằng hành động cụ thể, năng lượng tích cực từ ý nghĩ thiện lành đã lan tỏa. “Của cho không bằng cách cho”, “của ít lòng nhiều” nhấn mạnh tầm quan trọng của cách thức và tấm lòng. Bố thí bằng tấm lòng thể hiện qua cách đối đãi, ứng xử chân thành, xuất phát từ thái độ, cảm xúc và suy nghĩ tích cực. Theo giáo lý Phật pháp, hành pháp bố thí cần có “trực tâm” (tâm ngay thẳng, không vụ lợi), “thâm tâm” (tâm có chiều sâu, chân thành) và “bồ đề tâm” (tâm từ bi, yêu thương, có trí tuệ, cho đi đúng người, đúng lúc, đúng cách).
4. Nhãn thí – Cho đi bằng ánh mắt
Đôi mắt được ví như cửa sổ tâm hồn, có khả năng truyền tải nhiều thông điệp. Ánh mắt bao dung giúp người mắc lỗi cảm thấy nhẹ nhõm. Ánh mắt chứa đựng sự cảm thông, thương xót có thể xoa dịu nỗi đau của người khác. Ánh mắt nghiêm nghị, thông tuệ có thể ngăn chặn những ý định xấu. Một ánh mắt sâu sắc, chuyển tải ngôn ngữ không lời có thể làm sâu sắc thêm mối quan hệ. Ánh mắt có thể mang theo nhiều năng lượng tích cực để trao tặng.
5. Thân thí – Cho đi bằng hành động và sức lực
Mỗi người đều có những thế mạnh và tài năng riêng có thể dùng để giúp đỡ người khác. Đó có thể là kỹ năng nấu ăn, ngoại ngữ, sửa chữa, mẹo vặt, hoặc tham gia công quả tại các đạo tràng. Những hành động như hiến máu nhân đạo, tham gia tình nguyện tại các vùng khó khăn mang lại công đức vô lượng. Sử dụng tiếng hát, âm nhạc, giọng nói để cúng dường trong các hoạt động tôn giáo cũng là một hình thức thân thí. Gián tiếp hoặc trực tiếp dùng sức mạnh, kỹ năng, trí tuệ để cứu người thoát khỏi nguy hiểm cũng thuộc phạm trù này.
6. Toạ thí – Cho đi bằng cách nhường vị trí
Hành động nhường chỗ ngồi trên phương tiện công cộng, nhường số thứ tự cho người cần thiết hơn là một biểu hiện đơn giản của tọa thí. Ý nghĩa sâu sắc hơn của tọa thí là giúp người khác có được vị trí, cơ hội mà bạn đang nắm giữ. Ví dụ, một chuyên gia có thể hướng dẫn, đào tạo người khác để họ đạt được thành tựu tương tự, thậm chí vượt trội. Chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm, hoặc những điều có lợi lạc để người khác cũng nhận được những kết quả tốt đẹp, trải nghiệm những điều ý nghĩa tương tự bạn.
7. Phòng thí – Cho đi không gian và cơ hội
Phòng thí không chỉ giới hạn ở việc nhường chỗ ngủ, chỗ nghỉ trong sinh hoạt tập thể hay gia đình. Nó còn hàm chứa ý nghĩa về sự hòa đồng, tạo không gian chung. Một người lãnh đạo có thể tạo cơ hội để đồng đội tỏa sáng hoặc phát huy thế mạnh riêng. Làm cho không gian sống, làm việc hoặc tham gia hoạt động trở nên an toàn, sạch sẽ, lành mạnh, văn minh cũng là một hình thức phòng thí theo nghĩa rộng. Bất kỳ hành động nào mang lại lợi ích cho người khác, tập thể, cộng đồng đều góp phần tạo ra môi trường sống và làm việc tốt đẹp hơn.
Bố thí không phụ thuộc vào tài sản vật chất. Bằng cách cho đi những gì bạn có mà người khác cần, trong khả năng của mình, một cách trí tuệ, đúng người, đúng việc, đúng lúc và đúng liều lượng, bạn đang thực hành hạnh bố thí. Việc cống hiến hết mình trong công việc, chăm sóc người khác nhiều hơn mong đợi, hoặc giúp đỡ mọi người mà không mong cầu đền đáp đều là những biểu hiện của bố thí.
Mỗi người sở hữu những “tài sản” vô giá hơn tiền bạc. Hãy tùy duyên mà cho đi, dù trong bất kỳ hoàn cảnh nào. Chúc bạn luôn giàu tâm thái, giàu yêu thương, giàu trí tuệ và giàu nhân cách. Khi bạn chia sẻ bài viết này để lan tỏa yêu thương và năng lượng tích cực, bạn cũng đang thực hành bố thí, tích lũy phước đức cho chính mình.
Còn nhiều điều thú vị và sâu sắc về Đạo Phật đang chờ bạn khám phá. Hãy cùng tìm hiểu thêm trong chuyên mục Đạo phật.
