Trong cuộc sống, đôi khi chúng ta đối mặt với những hoàn cảnh khó khăn, thậm chí là sự đối xử không công bằng từ người khác. Câu chuyện về chàng trai thời Càn Long cho thấy cách ứng xử thông minh có thể xoay chuyển tình thế, biến bất lợi thành lợi thế, mang đến sự tôn trọng và ngưỡng mộ. Khám phá bí quyết để vượt qua nghịch cảnh và xây dựng mối quan hệ tốt đẹp hơn tại Chiasedaophat.
Câu chuyện suy ngẫm về cách đối nhân xử thế
Thời vua Càn Long, có một chàng trai xuất thân từ gia đình nông dân nghèo khó, cha mẹ già yếu. Từ nhỏ, anh đã thường xuyên bị bạn bè cùng trang lứa bắt nạt, đặc biệt là cậu bé họ Cổ, vốn to con hơn và gia đình giàu có hơn. Mối quan hệ căng thẳng này tiếp diễn ngay cả khi họ trưởng thành, với những lần trêu chọc, tranh giành và thậm chí là xô xát.
Trong làng có một tiểu thư nhà họ Ngô xinh đẹp, dịu dàng. Cô từng học chung trường với cả hai chàng trai và đem lòng cảm mến sự hiền lành, thư sinh của chàng trai họ Đỗ. Mối quan hệ giữa họ dần tiến triển. Tuy nhiên, họ Cổ, hay tin, đã lập tức tìm cách chen vào bằng cách nhờ gia đình đến hỏi cưới tiểu thư họ Ngô.
Gia đình họ Ngô, nhìn thấy sự giàu có của nhà họ Cổ, đã đồng ý gả con gái với hy vọng cuộc sống sung túc cho con. Chàng trai họ Đỗ, cảm thấy mình phận kém, không dám trách oán ai, sau đó đã tìm được một cô gái hiền lành cùng làng và kết hôn.
Người xưa có câu: “Người khác đối xử với bạn thế nào, đó là nghiệp của họ. Bạn đối xử với người khác thế nào, đó là nghiệp của bạn”.
Cả hai gia đình họ Đỗ và họ Cổ đều có con trai nối dõi. Lớn lên, thay vì theo con đường học vấn, cả hai người cha đều mở quán ăn để kiếm sống. Mặc dù quán của họ Đỗ nấu ăn ngon và giá cả hợp lý, họ Cổ, với lợi thế về tài chính và quyền thế, đã tìm cách cạnh tranh không lành mạnh, nhằm chiếm đoạt hết khách hàng. Tuy nhiên, họ Đỗ vẫn giữ thái độ cam chịu, cho rằng đủ ăn qua ngày là được.
Khi hai người con trai đến tuổi đi học, họ lại cùng lớp. Lịch sử lặp lại khi con trai họ Đỗ tiếp tục bị con trai họ Cổ bắt nạt, từ việc lấy đồ, đánh đập đến chặn đường về nhà. Mỗi lần con trai mách chuyện, họ Đỗ đều khuyên con nhẫn nhịn, lấy kinh nghiệm của bản thân để an ủi con, dặn con đừng để bụng những chuyện đó.
Trong các cuộc gặp mặt, họ Cổ thường xuyên buông lời chế giễu, hạ nhục gia đình họ Đỗ, nhưng họ Đỗ vẫn giữ thái độ cam chịu. Nhiều người chứng kiến cảm thấy bất bình thay cho họ Đỗ, nhưng bản thân anh chưa bao giờ phàn nàn.
Hai người con trai đều học hành giỏi giang, vượt trội hơn cha mình. Cả hai gia đình đều chú trọng việc rèn luyện con cái. Khi đến kỳ thi tại kinh thành, họ Cổ cử người nhà chở con bằng kiệu để tránh mệt mỏi, mong con giữ sức tranh ngôi đầu bảng. Ngược lại, họ Đỗ chỉ có thể chuẩn bị hành lý và thức ăn cho con, dặn dò con lên đường bình an. Vợ chồng họ Đỗ tiễn con trong nước mắt, chỉ mong con trở về an toàn, dù đỗ đạt hay không.
Người càng oán hận thì bản thân họ càng nhiều đau khổ. Vì thế hãy vứt bỏ mọi sân si oán hận, có thế mới mong được giải thoát.
Trên đường ra kinh ứng thí, khi đoàn người gồm con trai họ Cổ, gia nhân và con trai họ Đỗ cùng các bạn đồng niên sắp đến kinh thành, họ gặp phải một đoạn đường núi vừa trải qua bão lũ, có nguy cơ sạt lở. Dù người dân địa phương khuyên nên chờ đợi, đoàn người vẫn quyết định mạo hiểm đi tiếp vì thời gian ứng thí gấp rút. Giữa chừng núi, sạt lở xảy ra. Chiếc kiệu chở con trai họ Cổ bị đá tảng lớn văng xuống vực, còn con trai họ Đỗ đi gần đó cũng bị rơi theo. May mắn thay, con trai họ Đỗ bám được vào chiếc kiệu và không hề bị thương. Tuy nhiên, con trai họ Cổ không được may mắn như vậy, bị đá đè và tử vong ngay lập tức. Những người gia nhân sống sót vội vã chạy về báo tin dữ.
Con trai họ Đỗ, thoát chết trong gang tấc, vội vàng tạ ơn Thần Phật rồi tiếp tục hành trình. Anh đến kinh thành kịp giờ và hoàn thành bài thi xuất sắc, đỗ bảng vàng, trở thành quan lớn.
Họ Cổ đau đớn than khóc cho con trai bạc mệnh. Càng tức giận hơn khi thấy con trai họ Đỗ không chỉ thoát nạn mà còn đạt được vinh quang. Trong cơn tuyệt vọng, họ Cổ gặp ác mộng, thấy mình ở địa phủ và gặp con trai đang bị xiềng xích. Con trai giải thích rằng cái chết của mình là để trả thay nghiệp cho nhà họ Đỗ, do cha và con đã đối xử tệ bạc với họ trong nhiều kiếp. Cậu khuyên cha nên thay đổi cách sống nếu không muốn chịu khổ sở hơn nữa.
Tỉnh dậy sau giấc mộng, họ Cổ vô cùng hối hận và sợ hãi. Từ đó, ông không còn dám hống hách hay đối xử tệ bạc với bất kỳ ai.
Lời Phật dạy về đối nhân xử thế nên ghi nhớ
Không có tình yêu thì cuộc sống cũng chỉ như sa mạc hoang vu, tặng người hoa hồng, tay mình sẽ lưu lại dư hương. Cần học cách “yêu người khác như yêu chính mình”.
Câu nói “Người khác đối xử với bạn thế nào, đó là nghiệp của họ. Bạn đối xử với người khác thế nào, đó là nghiệp của bạn” nhấn mạnh tầm quan trọng của cách ứng xử trong cuộc sống. Để có một cuộc sống hạnh phúc và an lạc, chúng ta nên ghi nhớ 15 lời Phật dạy về đối nhân xử thế sau:
- Trân trọng tình yêu: Khi gặp được người mình yêu thương, hãy nỗ lực để họ đáp lại tình cảm của bạn, vì sự mất mát này sẽ mang lại đau khổ lớn lao.
- Giữ gìn mối quan hệ tin cậy: Tìm được tri âm tri kỷ là điều vô cùng khó khăn trong cuộc đời rộng lớn này, vì vậy hãy trân trọng những người bạn đáng tin cậy.
- Bày tỏ lòng biết ơn: Đối với những người bạn mang ơn, hãy thể hiện sự cảm kích chân thành và tuyệt đối không làm tổn thương họ, vì họ chính là ân nhân của bạn.
- Buông bỏ oán hận: Sự oán hận chỉ mang lại đau khổ cho chính bản thân. Hãy từ bỏ mọi sân si, oán giận để tìm thấy sự giải thoát.
- Luôn để lại đường lui: Trong mọi việc làm, hãy giữ cho mình một con đường lui. Người có lòng bao dung có thể tha thứ cho người khác, tránh đẩy mọi việc đến cực đoan.
- Thực hành lòng biết ơn: Lòng biết ơn giúp con người tu tâm dưỡng tính và tràn đầy tình yêu thương.
Bạn thấy tức giận đối thủ của mình, cho thấy bạn còn chưa nắm được phần thắng ở trong tay. Đánh trận để chiến thắng vì đại cục chứ không phải để trả thù địch thủ. Ảnh minh họa
- Khoan dung với người khác: Quá khắt khe với người khác cũng là tự làm khó mình. Hãy bao dung, độ lượng và suy nghĩ cho người khác. Việc liên tục trách cứ sẽ khiến bạn cô lập và gặp khó khăn.
- Yêu người khác là yêu mình: Tình yêu làm cuộc sống thêm ý nghĩa. Hãy học cách “yêu người khác như yêu chính mình”, vì khi trao đi yêu thương, bạn cũng nhận lại những điều tốt đẹp.
- Kiểm soát sự tức giận với đối thủ: Cơn giận dữ với đối thủ cho thấy bạn chưa hoàn toàn tự tin vào chiến thắng. Hãy tập trung vào mục tiêu lớn lao hơn là trả thù cá nhân.
- Thực hành sự cảm kích và thông cảm: Tìm hiểu, tôn trọng người khác và lấp đầy trái tim bằng sự khoan dung, cảm kích. Đây là một đức tính và cũng là một trí tuệ.
- Học cách từ chối: Thà thẳng thắn từ chối còn hơn miễn cưỡng đồng ý. Quan trọng là phải biết khi nào cần nói lời từ chối.
- Đối diện với người yêu cũ: Hãy mỉm cười và cảm ơn họ vì đã giúp bạn hiểu thêm về tình yêu.
- Đối diện với người từng ghét bạn: Cười xã giao với họ vì họ đã giúp bạn trở nên kiên cường hơn.
- Đối diện với người từng phản bội: Vẫn vui vẻ bắt chuyện với họ, vì nếu không có sự phản bội đó, sự hiểu biết của bạn về cuộc sống có thể vẫn còn hạn chế.
- Chúc phúc cho người từng yêu: Khi yêu ai đó, nhìn thấy họ hạnh phúc cũng là một niềm hạnh phúc. Hãy chúc phúc cho người bạn từng yêu say đắm.
Cuộc đời là tập hợp của những cuộc gặp gỡ. Có người đồng hành cùng ta một đoạn đường, có người lại đi cùng ta suốt cả cuộc đời. Dù chỉ lướt qua nhau, mỗi người đều để lại những ý nghĩa nhất định.
Quy luật nhân quả luôn hiện hữu: “Gieo nhân nào gặt quả ấy”. Dù ta có cố gắng trốn tránh đến đâu, nghiệp quả sẽ đến khi đủ nhân duyên. Vì vậy, những người con Phật luôn cẩn trọng trong suy nghĩ, lời nói và hành động của mình.
Những bài học sâu sắc về nghiệp quả và cách đối nhân xử thế được chắt lọc từ những câu chuyện và lời dạy của Đức Phật sẽ giúp bạn tìm thấy sự bình an nội tâm, khám phá thêm Đạo phật để có cái nhìn rộng hơn về cuộc sống.
