Trong nhịp sống vội vã, việc nhận thức giá trị của mỗi khoảnh khắc và ý nghĩa sâu sắc của việc phụng sự, làm điều thiện càng trở nên thiết yếu. Cuộc đời vô thường nhắc nhở chúng ta phải biết trân quý thời gian để chuyển hóa khổ đau, gieo trồng phước đức, thay vì để lỡ mất cơ hội quý báu được làm người. Hãy cùng khám phá cách Website Chia sẻ Đạo Phật giúp bạn thấu hiểu hơn về sự nhiệm màu này.
Mỗi sớm mai thức dậy với tâm trí tỉnh táo, chúng ta nhận ra sự hiện hữu và chào đón một ngày mới tràn đầy hạnh phúc, niềm vui bằng sự màu nhiệm trong từng khoảnh khắc. Ngày mới mang đến cơ hội để trau dồi nhân cách, nỗ lực hoàn thành trách nhiệm với gia đình và đóng góp tích cực cho xã hội.
Việc đóng góp, phục vụ nhân loại giúp kết nối yêu thương, sẻ chia cuộc sống, nuôi dưỡng niềm vui lạc quan và tình yêu đời, từ đó kéo dài tuổi thọ. Do đó, chúng ta cần trân trọng từng phút giây để suy ngẫm, quán chiếu cuộc đời và dấn thân phụng sự, làm việc thiện không ngừng nghỉ. Thế gian này luôn cần những bàn tay rộng mở và tấm lòng nhân ái, xuất phát từ trái tim yêu thương và trí tuệ.
Sự sống của con người gắn liền với hơi thở; nếu ngừng thở, thân này sẽ chuyển sang kiếp khác. Vì lẽ đó, sinh mạng của chúng ta vô thường và ngắn ngủi, đòi hỏi ta phải biết trân quý thời gian để tu tập, chuyển hóa khổ đau thành an vui và hạnh phúc.
Nếu qua đời mà không gieo trồng phước đức, cơ hội tái sinh làm người sẽ vô cùng khó khăn. Đức Phật, với lòng từ bi vô hạn, đã dạy rằng “thân người khó được, ví như rùa mù trăm năm mới nổi lên mặt biển, gặp được một khúc gỗ trôi dạt, còn dễ hơn được sinh lại làm người”.
Mỗi sáng thức dậy với tâm tỉnh giác, ta thấy mình vẫn còn sống và hân hoan chào đón một ngày mới hạnh phúc, vui tươi bằng sự nhiệm mầu trong từng phút giây. Một ngày mới bắt đầu giúp ta có thời gian rèn luyện nhân cách, sống cố gắng làm một việc gì, để làm tròn trách nhiệm đối với gia đình, dấn thân đóng góp lợi ích cho xã hội.
Bản chất của việc cầu nguyện
Con người, với trí tuệ, văn hóa và khả năng yêu thương, sở hữu đôi bàn tay và khối óc để suy nghĩ thấu đáo, nhận thức sáng suốt. Chúng ta có cơ hội đóng góp cho cộng đồng, xã hội bằng tình người và sự kết nối yêu thương.
Đạo Phật, ra đời cách đây hơn 2600 năm, đã mở ra một kỷ nguyên huy hoàng trong lịch sử nhân loại. Đây là đạo của con người, vì con người, đề cao tình yêu thương, đùm bọc và giúp đỡ lẫn nhau trên tinh thần vô ngã, vị tha. Đạo Phật hướng đến sự tỉnh thức và giác ngộ, giải thoát con người khỏi mọi ràng buộc, giúp họ làm chủ bản thân thay vì lệ thuộc vào một đấng quyền năng ban phước giáng họa.
Trong suốt chiều dài lịch sử, dù trải qua bao thăng trầm, đạo Phật chưa bao giờ gây ra đổ máu, hận thù hay tàn phá. Ngược lại, đạo Phật luôn mang lại lợi ích cho con người, giúp họ sống với tình yêu thương và trí tuệ. Đôi bàn tay khéo léo của chúng ta có thể thực hiện mọi công việc. Khi còn nhỏ, đôi bàn tay giúp ta học chữ, nâng cao kiến thức phổ thông. Khi trưởng thành, đôi bàn tay ấy, cùng với tấm lòng nhân ái, sẽ đóng góp cho lợi ích của nhân loại.
Đôi chân mạnh mẽ giúp ta gánh vác cả thân mình, thực hiện những việc có ích cho xã hội. Chúng giúp ta vượt qua ngàn dặm, chinh phục non cao, băng qua sông suối. Dù đường đời có chông gai, đôi chân ta vẫn tiến bước không ngừng cho đến cuối đời.
Chúng ta chỉ xem những lời cầu nguyện như lời chúc lành, mong muốn mọi người được an vui, hạnh phúc, để có cơ hội sống tốt với nhau hơn trên tinh thần yêu thương, đùm bọc, giúp đỡ và sẻ chia.
Bốn trường hợp của hiệu lực cầu nguyện
Đôi mắt sáng giúp ta nhìn rõ muôn loài, vạn vật, thiên nhiên và những điều kỳ diệu trong cuộc sống, tránh khỏi lầm lẫn.
Đôi tai giúp ta lắng nghe những âm thanh tuyệt vời của thế gian, và quan trọng hơn là nghe tiếng kêu cứu khổ để sẵn sàng sẻ chia, nâng đỡ, xoa dịu nỗi đau bất hạnh cho người khác.
Cầu nguyện là một nhu cầu thiết yếu trong đời sống con người, như một món ăn tinh thần, giúp ta vững tin và an tâm giữa dòng đời khắc nghiệt và vũ trụ bao la. Mục đích của cầu nguyện là giải tỏa những áp lực tâm lý, những phiền muộn, khổ đau phát sinh từ hoàn cảnh sống không như ý và các mối quan hệ xã hội.
Trong đạo Phật, cầu nguyện còn là một pháp môn tu tập. Thông qua cầu nguyện, niềm tin tăng trưởng, nguyện lực mạnh mẽ hơn, phát huy tuệ giác của Đức Phật. Nhờ đó, thiện nghiệp được duy trì, ác nghiệp sớm tiêu trừ, và từng bước tiến đến con đường giác ngộ, giải thoát, cùng nhau chia sẻ niềm vui, nỗi khổ trên tinh thần vô ngã, vị tha.
Cầu nguyện, cầu xin hay mong cầu một điều gì đó là biểu hiện của tâm lý mong muốn điều ước mơ, kỳ vọng được thành tựu viên mãn. Trong đạo Phật, các buổi tụng kinh hay làm việc phước đức thường kèm theo nghi thức hồi hướng cầu nguyện. Mục đích là mong muốn lan tỏa tình yêu thương chân thật đến muôn loài, thể hiện thái độ vị tha, mong cho tất cả mọi người đều đạt được thành tựu như ý trong cuộc sống. Cầu nguyện là một nhu cầu tâm linh có khả năng làm dịu bớt lo âu, sợ hãi, phiền muộn, thất vọng và khổ đau.
Nếu khẳng định mọi lời cầu nguyện đều thành công tốt đẹp, đó là biểu hiện của mê tín, đi ngược lại tinh thần Phật dạy. Nền tảng của nhân quả là “gieo nhân nào gặt quả ấy”: làm lành được hưởng phước, làm ác chịu khổ đau. Hiểu rõ nhân quả giúp con người sống an lạc, hạnh phúc, yêu thương và thấu hiểu, cảm thông nỗi khổ niềm đau của người khác, vì tình người, tình nhân loại.
Trong ý nghĩa đạo đời, cầu nguyện là một biểu hiện của lòng biết ơn và đền ơn đối với tổ tiên ông bà, cha mẹ, thầy tổ, bạn bè, người thân và cộng đồng xã hội.
Hiệu lực của cầu nguyện
Chúng ta xem những lời cầu nguyện như lời chúc phúc, mong muốn mọi người được an vui, hạnh phúc, để có cơ hội sống tốt đẹp hơn trên tinh thần yêu thương, đùm bọc, giúp đỡ và sẻ chia. Vì kính trọng ông bà, cha mẹ, thầy tổ, bạn bè, người thân và nhân loại, ta chân thành mong muốn mọi người đều được sống an lạc, hạnh phúc và nâng đỡ lẫn nhau. Dù kết quả có được như ý hay không, lời cầu nguyện đó đã thể hiện tình yêu thương nhân loại qua sự an ủi, sẻ chia và nâng đỡ.
Trong ý nghĩa đạo đời, cầu nguyện là biểu hiện của lòng biết ơn và đền ơn đối với tổ tiên, ông bà, cha mẹ, thầy tổ, bạn bè, người thân và cộng đồng xã hội. Cầu nguyện là sự thể hiện tình thương bằng trái tim hiểu biết, luôn quan tâm, lo lắng cho nhau qua sự san sẻ và giúp đỡ. Ý nghĩa của cầu nguyện là nâng cao đời sống tinh thần, củng cố niềm tin và nghị lực để vượt qua những cám dỗ và thử thách của cuộc đời.
Theo tâm lý học Phật giáo, tùy thuộc vào đối tượng và mục tiêu của ước muốn, cầu nguyện có thể mang tính tham lam (mong muốn cho bản thân, gia đình, người thân) hoặc tính vị tha (mong cho người khác, chúng sinh được lợi ích, an lạc, hạnh phúc). Nói cách khác, bản chất cao thượng của cầu nguyện là hướng về nhân loại, cả về vật chất lẫn tinh thần, là nét đẹp văn hóa tâm linh của người Phật tử Việt Nam.
Cầu nguyện cũng là cách bày tỏ những ước mơ thầm kín, niềm hy vọng, niềm tin vào cuộc sống. Con người có thể bày tỏ tình thương, nỗi nhớ, lòng biết ơn và sự đền ơn đối với tổ tiên, ông bà, cha mẹ và những người thân yêu. Cầu nguyện hướng đến lợi ích, hạnh phúc cho nhiều người khác, mong điều an vui, lạc quan và bình yên đến với tất cả mọi người, hoàn toàn không có bóng dáng của lòng ích kỷ, chỉ mong cầu cho riêng mình. Một sự cầu nguyện như vậy là chính đáng và mang lại lợi ích cho cộng đồng xã hội.
Khi con người chưa hoàn toàn làm chủ bản thân, chưa đủ khả năng hóa giải phiền muộn, khổ đau, chưa đủ sức vượt qua những nỗi bất an, lo âu và sợ hãi, chưa đạt đến trình độ tu chứng tự tại vô ngại, thì cầu nguyện có tác dụng hỗ trợ, giúp ta thêm niềm tin và năng lực để từng bước vững tiến trên con đường giác ngộ, giải thoát, “thượng cầu Phật đạo, hạ hóa chúng sinh”.
Nếu chúng ta có sự thành tâm, tha thiết hướng về mục đích lợi ích cho nhân loại, thì sự cầu nguyện sẽ cảm ứng vi diệu. Ngược lại, nếu cầu nguyện không đúng chánh pháp hoặc lạm dụng để thực hiện tham vọng cá nhân, không những không linh ứng mà còn có thể phản tác dụng, tạo thêm nhiều ác nghiệp gây hại cho người khác.
Cầu nguyện là một biểu hiện của tình thương bằng trái tim hiểu biết, luôn quan tâm lo lắng cho nhau bằng sự san sẻ và giúp đỡ. Ý nghĩa của sự cầu nguyện nhằm nâng cao đời sống tinh thần để ta củng cố niềm tin và nghị lực mà vượt qua cạm bẫy cuộc đời, với vô vàn sự cám dỗ.
Đi chùa cầu nguyện để nhận lại điều gì?
Cầu nguyện là một hình thức văn hóa tâm linh mang lại niềm tin, giúp con người sống có ý thức về nhân cách đạo đức và từng bước chuyển hóa những thói quen xấu như tham lam, sân hận, si mê, ganh ghét, đố kỵ, thù hận, ích kỷ. Một số Phật tử khi chuẩn bị làm việc quan trọng hoặc đi xa thường đến trước bàn Phật thắp hương cầu nguyện: “Phật gia hộ cho con ký hợp đồng suôn sẻ, thuận lợi, đi đường bình an”. Tuy nhiên, khi ra đường, chỉ cần ai nói trái ý là họ liền mắng chửi. Như vậy, làm sao có thể đạt được bình yên, hạnh phúc và kết quả tốt đẹp như mong muốn?
Khi đã tin sâu nhân quả, nếu muốn bình yên, ta phải gieo nhân của sự vui vẻ, hài hòa, không làm khổ đau người và vật. Ta nên nguyện cho mình luôn sáng suốt, bình tĩnh, kiên trì nhẫn nại để chế ngự cơn nóng giận, đó mới là con đường dẫn đến bình yên, an lành, hạnh phúc. Bởi khi nóng giận, ta mất bình tĩnh, lời nói và hành động gây khổ đau cho người khác. Vậy, có thể xin Phật gia hộ cho ta được bình yên hay không? Đáng tiếc thay, đa số Phật tử lại thích cầu xin hơn là tu tập để chuyển hóa.
Cầu nguyện cao thượng xuất phát từ tấm lòng vô ngã, vị tha, vì tình yêu thương nhân loại, không phân biệt thân sơ, chỉ mong muốn mang lại lợi ích và niềm an vui cho người khác. Chúng ta cầu mong cho mọi người sống yêu thương bằng trái tim hiểu biết, để thế giới chấm dứt chiến tranh, không còn cảnh tàn sát, giết hại lẫn nhau.
Chúng ta cầu cho mọi người đều có công ăn việc làm ổn định, từ vua quan đến dân thường đều sống vui vẻ, hài hòa, biết san sẻ, giúp đỡ lẫn nhau. Ta cầu cho mọi người luôn sống hiếu thảo với cha mẹ, trên tinh thần biết ơn và đền ơn theo đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, “ăn trái nhớ kẻ trồng cây”.
Tương tự, những người gặp tai nạn hay biến cố cuộc đời thường cầu nguyện Bồ tát Quán Thế Âm cứu độ. Tuy nhiên, không phải ai cầu cũng được. Phải chăng Bồ tát thương người này mà ghét bỏ người kia, thiên vị người này mà khinh người kia? Suy nghĩ như vậy là oan cho Bồ tát.
Cầu nguyện có được kết quả như ý không?
Cầu nguyện là một loại hình văn hoá tâm linh luôn đem lại niềm tin, giúp con người sống có ý thức về nhân cách đạo đức và để từng bước chuyển hóa thói quen tham lam, sân hận, si mê, ganh ghét, tât đố, hận thù, ích kỷ của chúng ta.
Đa số chúng ta vì không tin sâu nhân quả, không tin vào chính mình, nên khi gặp tai nạn, khó khăn, liền cầu xin Phật, Bồ tát gia hộ hay cứu độ. Chúng ta có xu hướng ỷ lại, nhờ vả, cầu cạnh Phật, Bồ tát để được an ủi, sẻ chia, cứu giúp, nâng đỡ thoát khổ và đạt an vui, hạnh phúc. Tuy nhiên, thực tế là có người được, có người không. Phần đông Phật tử đi chùa để cầu xin nhiều hơn là gieo nhân để gặt quả. Thậm chí, có người còn vuốt bụi trên tượng Phật để trét vào đầu, tin rằng Phật sẽ ban ơn, gia hộ cho gặp may mắn.
Người hay cầu xin thường có tâm lý ỷ lại, yếu đuối, vì không tin sâu nhân quả và không tin vào năng lực của chính mình. Người có tâm niệm ỷ lại, trông chờ vào tha lực khó có thể thành công trọn vẹn trong cuộc đời vì thiếu ý chí, nghị lực, niềm tin vào nhân quả và sự tự tin.
Ngay cả người tu hành cũng vậy, nếu hay cầu xin sẽ dễ mất tín tâm. Bởi không phải việc gì cũng có thể cầu xin được dễ dàng. Nếu không được như ý, họ cho rằng Phật, Bồ tát không linh hiển và từ bỏ việc đến chùa. Người Phật tử chân chính cần biết cách chuyển hóa, từ bỏ, thay đổi những thói quen xấu có hại cho mình và người khác, thay vì chỉ biết cầu khẩn, van xin.
Hầu như ai cũng có lòng tham, dù ít hay nhiều. Phật dạy dùng thuốc để trị bệnh, nhưng chúng ta chỉ đọc toa thuốc mà không dám mua về uống. Phật dạy học hiểu để ứng dụng tu tập, hành trì, chuyển hóa, chứ không phải cầu Phật ban cho. Tuy nhiên, đa số Phật tử vẫn cứ xin Phật hoài. Tu tập như vậy, biết đến bao giờ mới chuyển hóa hết phiền não tham, sân, si? Vì tham lam quá nhiều thứ, nên xin mãi không thấy hiệu nghiệm, họ liền muốn bỏ Phật, bỏ chùa, cho rằng Phật không giúp gì được mình.
Nếu chúng ta xin không được, thì tu theo Phật, Bồ tát có lợi ích gì? Chúng ta cần học hiểu lời Phật dạy để áp dụng vào đời sống hằng ngày, nhằm trị liệu tâm bệnh tham lam, sân giận, si mê, để phát triển trí tuệ và lòng từ bi. Tu tập như vậy, tâm ta sẽ dần trở nên trong sạch. Khi tâm đã trong sạch, mọi bệnh tật tham, sân, si, ganh ghét, đố kỵ, nóng giận, oán thù sẽ dần tiêu tan. Muốn giàu sang, sung túc, ta phải biết bố thí, cúng dường, giúp đỡ, sẻ chia với lòng thành tâm kính ngưỡng. Ngoài ra, ta cần siêng năng làm việc, tiết kiệm, tránh lãng phí. Đó chính là tu tập bằng cách dùng “thuốc” của Phật để trị “bệnh” trong tâm.
Nhiều người cho rằng cầu nguyện là vô ích, không mang lại lợi ích thiết thực. Làm sao có tác dụng khi ta chỉ lạy lục, cầu xin trước những pho tượng bằng đất, gỗ, đá, xi măng? Tôn tượng Phật, Bồ tát không phải là Đức Phật hay Bồ tát thực tại, mà chỉ là biểu tượng, giúp ta ghi nhớ công hạnh của các Ngài để noi theo, thực hành. Khi ta cúi đầu tôn kính lá cờ, không phải ta tôn kính miếng vải, mà là tôn kính ý nghĩa lá cờ tượng trưng cho Tổ quốc và tinh thần dân tộc Việt Nam.
Ai hay cầu xin là người có tâm ỷ lại và quá yếu đuối vì không tin sâu nhân quả, không tin tưởng chính mình có đủ năng lực làm được những gì mình mong muốn. Người có tâm niệm ỷ lại và nhờ vào tha lực của người khác, khó bao giờ thành công được trọn vẹn trên đường đời vì thiếu ý chí, nghị lực, không tin sâu nhân quả và tự tin chính mình. Ảnh minh họa.
Vì sao cầu nguyện có người được người không?
Tương tự, chúng ta thờ Phật, lạy Phật không phải để cầu xin, mà là để tưởng nhớ công ơn cao cả của Ngài, qua đó nhận biết điều tốt, lẽ xấu trong cuộc đời. Quý Phật tử hãy tự xem xét kỹ lưỡng: từ trước đến nay, chúng ta đến chùa là vì cầu xin hay để tu học theo lời Phật, Bồ tát dạy? Đôi khi, chúng ta chỉ cúng dường chút ít hoa quả, nhang đèn rồi cầu đủ thứ: “Phật gia hộ cho gia đình con bình yên, hạnh phúc, làm ăn thịnh vượng, sung túc, phát tài, phát lộc, mọi người gặp may mắn, con cháu hiếu thảo…”. Như vậy, chúng ta đang cầu xin hay tu tập để chuyển hóa nỗi khổ, niềm đau?
Chúng ta đến chùa cầu xin Phật ban cho điều này, điều kia, đủ thứ trên đời. Nhưng rốt cuộc, tất cả những điều chúng ta xin có được như ý không? Mỗi người cần tự nghiệm xét lại. Nếu tất cả những gì chúng ta xin đều được thỏa mãn, thì chắc hẳn quý Phật tử đều được an vui, hạnh phúc, không còn ai đau khổ nữa. Nhưng thực tế, cuộc đời vẫn còn nhiều khổ đau hơn hạnh phúc. Nếu Đức Phật có khả năng ban cho, Ngài phải ban đều hết cho mọi người, cớ sao có người xin được, có người không? Vậy chúng ta nghĩ sao về sự không đồng đều này?
Do đó, kết luận lại, chúng ta đến chùa là để tu theo Phật, nhằm chuyển hóa nỗi khổ, niềm đau thành an vui, hạnh phúc. Chúng ta tin rằng làm lành sẽ được phước, làm ác sẽ chịu khổ đau, chứ Phật không thể ban cho được. Đức Phật chỉ là người thầy dẫn đường, chỉ cho ta biết điều hay, lẽ phải. Còn việc quyết định tốt hay xấu là do ở nơi ta.
Xin gửi lời tâm sự chân thành đến chư huynh đệ, pháp lữ gần xa, mong kết nối yêu thương qua tinh thần cầu nguyện chân chánh, để chúng ta và người cùng nhau sống an lạc, hạnh phúc ngay tại đây và bây giờ.
