Khung cảnh thanh tịnh nơi cửa Phật bất ngờ mang đến một hiện tượng hiếm gặp: cây Đại đang đơm trái sum suê, điều mà nhiều người từng chiêm bái Chiasedaophat cũng chưa từng chứng kiến. Giữa muôn vàn cây Đại trổ hoa rực rỡ thường thấy tại các chốn linh thiêng, sự xuất hiện của những quả Đại xanh tía mơn mởn tại chùa Kim Bản thực sự là một dấu ấn đặc biệt. Điều gì đã tạo nên sự kỳ diệu này, và ý nghĩa ẩn sau đó là gì?
Bạn đã từng thấy cây Đại ra quả bao giờ chưa? Câu hỏi vang lên khi tôi đang dạo bước trong khuôn viên nhà chùa.
“Dạ, cháu chưa thấy bao giờ ạ.”
“Thế thì cháu may mắn lắm đấy nhé. Nhà chùa có cây Đại đang đậu quả kìa. Cây Đại mà ra quả là hiếm lắm cháu ạ.”
Lối vào cổng chùa Kim Bản với hàng Cau cảnh và cây Đại.
Tại chùa Kim Bản, thuộc thôn Tràng, xã Cẩm Đông, huyện Cẩm Giàng, tỉnh Hải Dương, hai bên lối vào cổng chính được trồng Cau cảnh và cây Đại (còn gọi là cây Hoa Sứ). Trong số hơn chục cây Đại, đa số đều trơ trụi lá và chưa ra hoa, chỉ duy nhất một cây đang trong giai đoạn đậu quả. Những trái Đại xanh tía mơn mởn, mỗi nhánh dài khoảng 15-20 centimet, thon dài với phần đầu hơi nhọn, vỏ mịn màng thấm đẫm mưa xuân. Cây Đại này, cùng với những cây khác xung quanh, đang tràn đầy nhựa sống, vươn mình đón chào tiết Xuân.
Quả Đại trên cây duy nhất trong số nhiều cây Đại được trồng hai bên lối vào chùa Kim Bản.
Tôi đã có dịp vãn cảnh nhiều ngôi chùa nổi tiếng như chùa Hương, Yên Tử, Tây Thiên và quen thuộc với hình ảnh cây Đại. Ở các ngôi chùa, việc trồng ít nhất một cây Đại là phổ biến, và khi nở, hoa Đại với sắc vàng trắng thường mang lại vẻ đẹp thanh thoát. Tuy nhiên, trong những lần ghé thăm đó, dù là cây Đại cổ thụ hơn 700 năm tuổi trên đỉnh Yên Tử hay những cây ở chùa Hương, Tây Thiên, và nhiều ngôi chùa khác ở Hà Nội, Sơn Tây, Bắc Ninh, tôi chưa từng bắt gặp cây Đại nào ra quả.
Cây Đại cổ trên 700 năm tuổi trên đỉnh Yên Tử trước mùa hoa.
Một cây Đại tại khu vực rừng Yên Tử.
Do thời gian hạn chế, tôi không có cơ hội tìm hiểu sâu hơn về lý do cây Đại lại ra quả và liệu đây có phải là một hiện tượng đặc biệt hay không.
Sau chuyến du xuân đầu năm, vào tối ngày 6 tháng Giêng, đoàn chúng tôi trở về Hà Nội. Về đến nhà khoảng 10 giờ tối, điều đầu tiên tôi làm là tìm kiếm thông tin trên mạng về hiện tượng cây Đại có quả. Tuy nhiên, sau gần hai tiếng đồng hồ tra cứu, tôi vẫn không tìm được bất kỳ thông tin nào liên quan.
Khi ngồi viết lại những dòng hồi tưởng này, tôi vẫn còn vương vấn cảm xúc về khung cảnh nơi ngôi chùa nhỏ ở vùng quê Hải Dương. Giữa hai hàng cây Đại xanh tươi, chỉ duy nhất một cây trĩu quả. Đối với tôi, đây là một điều kỳ lạ, nhưng cũng là một minh chứng cho sự nhiệm màu của tự nhiên. Trái Đại căng tròn sức sống trong tiết Xuân là lẽ thường tình của mùa cây cối đâm chồi nảy lộc.
Tuy nhiên, điều khiến tôi cảm nhận sâu sắc hơn chính là sự bình an và may mắn lan tỏa từ chùa Kim Bản. Sức sống diệu kỳ của trái Đại như biểu tượng cho niềm tin Chánh pháp của hàng trăm Phật tử nơi đây. Đây cũng là minh chứng rõ nét nhất cho thấy, cửa Phật từ bi không chỉ mang đến sự an lành cho đất đai mà còn ẩn chứa những điều vi diệu khó có thể diễn tả bằng lời.
Để tìm hiểu thêm về hiện tượng này, tôi quyết định chia sẻ câu chuyện này với hy vọng độc giả có thể cung cấp thêm thông tin về đặc điểm của cây Đại, loại cây thường được trồng tại các đền, chùa. Liệu có những loại cây Đại nào thường ra quả, loại nào thì không? Dù có quả hay không, cây Đại vẫn luôn là một loài cây mang ý nghĩa tâm linh đặc biệt.
***
Mỗi loài Đại có hình dạng lá và cách phát triển khác nhau. Ví dụ, lá của loài P. alba thường hẹp và nhăn, khác biệt so với các loài khác. Lá của P. pudica có hình dáng giống lá sồi thuôn dài, bóng, màu lục sẫm, và loài này hiếm khi ra hoa quanh năm với lá thường xanh. Loài P. obtusa, có nguồn gốc từ Colombia và được gọi là đại Singapore, là loài khác có thể giữ lá và hoa trong mùa đông.
Hoa đại hay hoa sứ thường tỏa hương về đêm để thu hút các loài bướm đêm (họ Sphingidae) thực hiện thụ phấn. Mặc dù không có mật hoa, cây Đại “đánh lừa” các loài bướm đêm này. Khi chúng tìm kiếm mật hoa vô vọng, chúng vô tình chuyển phấn hoa từ bông này sang bông khác, giúp cây thụ phấn.
Các loài Đại dễ dàng nhân giống bằng cách cắt cành vào mùa xuân, để khô phần gốc trước khi cắm vào đất. Chúng cũng có thể được nhân giống bằng cành giâm hoặc ươm hạt. (Theo vi.wikipedia.org).
Thường Nguyên
Nếu bạn cũng cảm thấy tò mò về những điều kỳ diệu ẩn chứa trong giáo lý nhà Phật, hãy tiếp tục khám phá sâu hơn tại chuyên mục Đạo phật.