Trong cuộc sống đầy thử thách, khả năng kiềm chế cảm xúc và hành động là chìa khóa để vượt qua gian khó. Việc lựa chọn nhẫn nhịn, thay vì phản ứng bộc phát, giúp ta tránh được những hậu quả không đáng có và tiến gần hơn đến mục tiêu lớn lao, xây dựng một phiên bản tốt đẹp hơn của chính mình. Khám phá thêm về sức mạnh này tại Chia sẻ Đạo Phật.
Thế nào là Nhẫn?
Trong tu hành chân chính, “nhẫn” mang một ý nghĩa sâu sắc, đó là “nhẫn nhục”. Chúng ta thường nói về việc “nhẫn nhục gánh vác trọng trách”, bởi lẽ thiếu đi sự nhẫn nhục, con người khó lòng đảm đương những việc lớn lao.
Vậy tại sao cần phải nhẫn nhịn? Bởi lẽ, sự nhẫn nhịn giúp chúng ta tránh được vô số rắc rối và tổn thương không đáng có. Khi chưa đủ mạnh mẽ, việc học cách nhẫn nhịn là vô cùng quan trọng; một chuyện nhỏ không nhịn được có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến bức tranh toàn cảnh. Ngay cả khi đã trở nên mạnh mẽ, sự nhẫn nhịn vẫn là một đức tính cần có. Như một học giả phương Tây đã từng đúc kết: “Nhẫn nhịn và kiên trì đòi hỏi sự khổ đau, nhưng về lâu dài, chúng sẽ mang lại những lợi ích quý giá.”
Đối với những ai khao khát đạt được thành tựu, nhẫn nhịn là một kỹ năng thiết yếu. Nhiều người lầm tưởng nhẫn nhịn là biểu hiện của sự nhu nhược, dễ bị bắt nạt. Tuy nhiên, thực tế lại hoàn toàn trái ngược. Nhẫn nhịn là quá trình tôi luyện bản thân, là kết quả của việc vượt qua thử thách và sóng gió, giúp con người rèn giũa ý chí, giữ được sự bình tĩnh khi đối mặt với mọi vấn đề. Nó cho phép chúng ta đối diện với gian nan một cách ung dung, không bị lung lay bởi lời khen chê.
Khi đối mặt với sự ức hiếp, phản ứng bản năng thường là trả đũa. Tuy nhiên, nhiều xung đột nhỏ nhặt lại bùng phát thành những cuộc cãi vã, xô xát không đáng có, khiến cả hai bên đều tổn thương. Thực tế, rất nhiều người đã từng trải qua những tình huống tương tự, và có lẽ, ai cũng đã từng. Việc bạn cảm thấy mình bị bắt nạt đôi khi xuất phát từ việc thiếu đi sự “nhẫn”. Một số chuyện, nếu ta biết nhẫn nhịn, chúng sẽ tự động qua đi.
Nhẫn nhịn không đồng nghĩa với nhu nhược hay dễ bị bắt nạt. Ngược lại, đó là biểu hiện của một tinh thần mạnh mẽ. Những người có khả năng nhẫn nhịn luôn giữ một vị thế vững chắc trong cuộc cạnh tranh xã hội. Người thiếu đi sự kiên nhẫn dễ bị áp đảo, trong khi người có sức chịu đựng lớn, dù đối mặt với bão táp, vẫn có thể đứng vững và giành chiến thắng cuối cùng.
Cuộc đời thường trở nên căng thẳng bởi sự thiếu nhẫn nhịn. Một lời nói vô tình, một chuyện nhỏ nhặt cũng có thể dẫn đến tranh chấp, gây tổn thương cho tất cả mọi người.
Có một câu chuyện về một thanh niên nóng tính, hay gây gổ. Một ngày nọ, anh ta tình cờ nghe được một thiền sư giảng pháp. Sau buổi pháp thoại, anh ta quyết tâm thay đổi và thề với thiền sư: “Con sẽ không đánh nhau nữa. Dù ai có nhổ nước bọt vào mặt con, con cũng sẽ nhịn, lau đi và chấp nhận.”
Thiền sư mỉm cười và hỏi: “Tại sao phải lau đi? Cứ để nước bọt tự khô là được.”
Người thanh niên ngạc nhiên, hỏi lại: “Tại sao lại có thể chịu đựng như vậy?”
Thiền sư giải thích: “Nó chẳng đáng để con bận tâm hay gây gổ. Hãy xem nó như một con muỗi đậu trên mặt vậy thôi.”
Khi người thanh niên hỏi tiếp về việc nếu bị đấm thì phải làm sao, thiền sư vẫn giữ thái độ bình thản: “Cũng vậy thôi. Đừng quá để tâm. Chỉ là một cú đấm mà thôi.”
Nghe vậy, người thanh niên bỗng giơ nắm đấm đánh vào đầu thiền sư và hỏi: “Bây giờ sư phụ thấy sao?”
Thiền sư điềm đạm đáp: “Đầu ta cứng như đá, không cảm thấy gì. Nhưng tay con chắc đau lắm phải không?”
Lời đáp của thiền sư khiến người thanh niên im lặng, nhận ra sự thâm sâu của việc nhẫn nhịn. Nhẫn nhịn thực sự là một pháp tu đòi hỏi sự rèn luyện và công phu.
Đại sư Hoàng Nhất đã chỉ ra rằng: “Trong cuộc sống hối hả, khi đối diện với người thiếu hiểu biết, gặp lúc bế tắc hay tình huống phức tạp, con người ta dễ dàng nổi nóng. Sự nóng nảy hấp tấp không chỉ không mang lại lợi ích mà còn dễ khiến người khác oán trách, bản thân thì thất bại. Đó là hành động thiếu khôn ngoan. Nhẫn nhịn để vượt qua mới là điều vô cùng có lợi.”
Như lời răn dạy xưa: “Nhịn một phút, sóng yên gió lặng; lùi một bước, biển rộng trời cao”. Đôi khi, sự im lặng là lựa chọn mặc định để khép lại mọi vấn đề.
Nhẫn nhịn không chỉ là một đức tính quan trọng để vượt qua thử thách mà còn là chìa khóa mở ra những cánh cửa mới trên con đường tu tập. Nếu bạn muốn tìm hiểu sâu hơn về cách áp dụng trí tuệ này vào cuộc sống, hãy khám phá thêm trong chuyên mục Đạo phật.
