Đức hạnh khiêm cung không chỉ là sự nhún nhường bề ngoài, mà còn là một phẩm chất nội tâm sâu sắc giúp ta vượt qua cái tôi và mở rộng lòng mình. Khám phá cách nuôi dưỡng sự khiêm nhường để gieo trồng công đức và tìm thấy bình an nội tại tại Chiasedaophat.
Thế nào là khiêm cung?
Người hiểu biết nhiều thì càng phải khiêm tốn, dù là đối với người hèn kém hơn mình. Phải lãnh thọ và quý trọng những gì xung quanh ta. Khiêm tốn một phần, tăng thêm một phần công đức. Ảnh: Internet
Khiêm cung là một phẩm chất đạo đức quan trọng trong giao tiếp và đời sống, thể hiện sự lễ phép, lịch sự và một nhân cách cao quý. Việc thực hành đức tính khiêm cung giúp con người vượt qua sự chấp ngã, mở mang đời sống nội tâm trong sáng và tiến bộ, đồng thời tránh được những bất lợi trong các mối quan hệ xã hội.
Trong Phật giáo, hành động cúi đầu lễ bái là biểu hiện của sự kết nối tâm linh với Đức Phật. Tương tự, thế hệ con cháu hoặc những người trẻ tuổi khi gặp gỡ bậc tiền bối, tôn túc thường cúi đầu chào hỏi, thể hiện sự kính trọng và mong cầu sự chỉ dạy, quan tâm từ họ.
Tuy nhiên, pháp hành khiêm cung trong Phật giáo không chỉ giới hạn ở việc cúi đầu. Nó còn bao gồm cả việc ngẩng cao đầu chiêm ngưỡng hoặc thể hiện qua tâm ý thanh tịnh khi nhiễu Phật, nhiễu tháp, biểu thị lòng cung kính sâu sắc. Hành động này giúp thu nhiếp tam nghiệp (thân, khẩu, ý) và tịnh tâm quán tưởng. Do đó, pháp hành khiêm cung của Phật giáo rất sâu rộng, đòi hỏi sự linh hoạt tùy theo hoàn cảnh: khi cần cúi đầu thì cúi đầu, khi cần ngẩng cao thì ngẩng cao, khi cần thực hiện hành động nhiễu thì thực hiện. Khiêm cung còn được xem là con đường giao tiếp, là chiếc cầu nối giúp truyền tải sự tôn trọng và thấu hiểu lẫn nhau.
Một cách giải thích khác về hành lễ cúi đầu trong Phật giáo là “chăm sóc bước chân”. Điều này hàm ý rằng, trong mọi hành động, chúng ta cần có sự suy xét kỹ lưỡng, sao cho kết quả đạt được luôn hướng về sự khiêm nhường, giống như cây lúa trĩu hạt khi chín. Do đó, khiêm cung là một cử chỉ cao quý, giúp tạo thiện cảm và sự yêu mến từ người đối diện ngay từ lần tiếp xúc đầu tiên.
Nếu thắng hãy thắng người hơn mình bằng đức khiêm cung
Cố đại lão Hòa thượng Thiện Hoa có dạy: “Tu là từ mẫn vật, khiêm tốn tự y, thiên ty tọa xứ, thuyết luật pháp ngữ, kiến quá mặc nhiên”. Ảnh minh họa
Sống trên đời, nếu một người có địa vị, quyền lực mà sinh tâm kiêu ngạo, hành xử xấc xược thì khó được kính trọng. Ngược lại, các bậc hiền thánh được tôn vinh trong lịch sử là nhờ họ suốt đời sống và phụng sự trong đức hạnh khiêm cung. Sự ngạo mạn làm tổn hại nhân cách, trong khi sự khiêm nhường, nhã nhặn giúp tăng trưởng đạo đức và thu phục lòng người hiệu quả. Là những người học đạo, chúng ta cần noi gương các bậc thánh nhân, thực hành đức tính khiêm cung để xây dựng mối quan hệ tốt đẹp và thiện duyên với mọi người.
Khiêm tốn giống như mảnh đất thấp, nơi nước có thể tụ về. Người sống khiêm tốn sẽ có cơ hội học hỏi được nhiều điều hay, tu dưỡng phẩm chất thanh cao và trở thành tấm gương sáng cho người khác noi theo. Sự khiêm tốn mang lại tình yêu mến và sự quý trọng từ mọi người. Đức tính này cần được vun bồi từ những việc lớn đến nhỏ, giống như nước nhỏ từng giọt lâu ngày sẽ đầy lu. Nếu biết yêu thương bản thân và người khác, chúng ta cần tích đức, tránh điều ác, làm việc thiện và luôn kiểm soát tâm ý khi đối nhân xử thế.
Những người kiêu ngạo, cống cao, dù có thành công trong sự nghiệp cũng khó duy trì lâu dài vì thiếu phước đức. Nếu mong cầu danh vọng, phú quý mà không thực hành đức khiêm tốn thì khó đạt được ước nguyện. Người càng hiểu biết rộng thì càng cần khiêm tốn, ngay cả với người kém cỏi hơn mình. Chúng ta cần đón nhận và trân trọng những gì xung quanh. Mỗi phần khiêm tốn được vun bồi sẽ gia tăng thêm một phần công đức.
Cố Đại lão Hòa thượng Thiện Hoa đã dạy: “Tu là từ mẫn vật, khiêm tốn tự y, thiên ty tọa xứ, thuyết luật pháp ngữ, kiến quá mặc nhiên”. Điều này có nghĩa là người tu hành cần có lòng yêu thương vạn vật, luôn khiêm tốn, nhận thức rõ trách nhiệm của bản thân, chỉ bàn luận theo lời Phật dạy, và chỉ tự xét lỗi mình, không tìm lỗi người khác.
Nhà học giả La Bruyere từng nhận định: “Sự khiêm tốn có giá trị như cái bóng loáng của bức tranh, nó nổi bật lên và hùng dũng”. Chính vì vậy, Đức Phật dạy: “Hãy thắng người hơn mình bằng đức tánh khiêm cung.”
“Sự khiêm tốn có giá trị như cái bóng loáng của bức tranh, nó nổi bật lên và hùng dũng”. Cho nên Phật tổ dạy: “Hãy thắng người hơn mình bằng đức tánh khiêm cung.” Ảnh minh họa
Hãy cùng khám phá sâu hơn về những giá trị tinh thần cao quý trong Đạo phật để vun bồi phẩm chất khiêm cung, hướng đến một cuộc sống an lạc và ý nghĩa.
