Khái niệm Phù đồ, vốn bắt nguồn từ tiếng Sanscrit Stupa, mang ý nghĩa là “tháp” trong Hán ngữ và tiếng Việt. Không chỉ là nơi tôn thờ xá lợi hay đánh dấu thánh tích, các bảo tháp còn là biểu tượng của sự viên mãn, như việc xây dựng “chín bậc Phù đồ” thể hiện mong ước về sự trọn vẹn. Khám phá sâu hơn về ý nghĩa biểu tượng này cùng <a href="Chia sẻ Đạo Phật“>Chia sẻ Đạo Phật.
Phù đồ, hay còn gọi là Phật đồ, là cách phiên âm từ tiếng Sanscrit “Stupa”. Trong tiếng Hán và tiếng Việt, “Stupa” được dịch là “tháp”. Tại Ấn Độ, nhiều bảo tháp đã được xây dựng nhằm tôn thờ xá lợi của Đức Phật và các vị Thánh A-la-hán. Bên cạnh đó, các tháp còn được xây dựng để đánh dấu những thánh tích quan trọng trong Phật giáo, ví dụ như Đại Tháp tại Bồ Đề Đạo Tràng (Bodhgaya) – nơi Đức Phật thành đạo, hay tháp tại Lâm Tỳ Ni (Lumbini) – nơi kỷ niệm sự kiện Đức Phật đản sanh.
Tại Việt Nam, ngoài các tháp thờ Phật, phần lớn các tháp chủ yếu đóng vai trò là mộ phần dành cho các vị cao tăng hoặc trụ trì. Chúng thường được xây dựng bằng gạch và có cấu trúc nhiều tầng. Một số bảo tháp nổi tiếng tại Việt Nam có thể kể đến như tháp chùa Thiên Mụ ở Huế hay tháp chùa Phổ Minh tại Nam Định.
Phù đồ hay Phật đồ là phiên âm của Stupa (Sanscrit), Hán và Việt dịch đồng nghĩa là tháp. Ảnh: Tháp Bình Sơn.
Trong quan niệm toán học cổ xưa, số 9 được xem là con số biểu trưng cho sự cực đại và viên mãn. Do đó, việc “xây chín bậc Phù đồ” ám chỉ việc xây dựng một ngôi tháp quy mô lớn, đồ sộ. Tuy nhiên, ý nghĩa của câu nói này còn mở rộng hơn, khái quát hóa cho hành động thực hiện một việc thiện sự trọn vẹn, viên mãn. Ngoài ra, cụm từ này còn bao hàm ý nghĩa rộng lớn hơn, bao gồm việc thực hiện các hành động phước đức khác như xây chùa, đúc chuông, tạo tượng Phật, hay cúng dường Tam Bảo nói chung.
Theo giáo lý Phật giáo, việc cúng dường Tam Bảo mang lại phước báo to lớn cho người phát tâm, cả trong hiện tại lẫn tương lai. Tuy nhiên, hành động cứu giúp một người thoát khỏi bệnh tật, hoạn nạn, mang lại cho họ sự an lạc và hạnh phúc được xem là việc làm có phước báo lớn lao nhất. Tôn chỉ của Phật giáo là “vì hạnh phúc, vì an lạc cho chư thiên và loài người”. Chính vì vậy, câu tục ngữ “Dẫu xây chín bậc Phù đồ, chẳng bằng làm phúc cứu cho một người”, dù xuất phát từ dân gian, đã chịu ảnh hưởng sâu sắc từ triết lý Phật giáo.
Do đó, bên cạnh những cách giải thích cho rằng câu tục ngữ mang ý nghĩa “Dẫu xây chín bậc Phù đồ… xem ra cũng chẳng thiết thực bằng việc ‘làm phúc cứu cho một người'” hoặc “Cứu sống một người có ý nghĩa lớn lao hơn làm một việc công ích”, chúng tôi cho rằng câu tục ngữ này còn hàm chứa một ý nghĩa quan trọng hơn: “Trong tất cả các việc làm nhằm vun bồi phước đức, hành động cứu giúp người khác chính là việc làm mang lại phước đức lớn nhất.”
Để hiểu sâu hơn về các giá trị tinh thần và triết lý Phật giáo, mời bạn khám phá thêm trong chuyên mục Đạo phật.
