Giữa lòng Hà Nội sôi động, chùa Bà Đá tọa lạc tại số 3 phố Nhà Thờ mang trong mình vẻ đẹp cổ kính và những câu chuyện huyền bí. Khám phá ngôi tự viện này, du khách không chỉ tìm hiểu về lịch sử hình thành độc đáo mà còn được chiêm ngưỡng pho tượng đá linh thiêng gắn liền với truyền thuyết xưa. Để hiểu thêm về Phật giáo và các địa điểm tâm linh, đừng quên ghé thăm Website Chia sẻ Đạo Phật.
Chùa Bà Đá: Di Sản Lịch Sử và Văn Hóa Giữa Lòng Hà Nội
Nằm tại số 3 phố Nhà Thờ, phường Hàng Trống, quận Hoàn Kiếm, chùa Bà Đá, còn được biết đến với tên gọi Linh Quang tự hay Sùng Khánh tự, là một ngôi chùa cổ mang trong mình bề dày lịch sử và những câu chuyện hình thành độc đáo của thủ đô Hà Nội.
Nằm tại số 3 phố Nhà Thờ, phường Hàng Trống, quận Hoàn Kiếm, chùa Bà Đá còn được gọi là Linh Quang tự hay Sùng Khánh tự, là một ngôi chùa có lịch sử hình thành và phát triển khá đặc biệt của thủ đô Hà Nội.
Truyền thuyết kể rằng, trong quá trình đào đất xây thành Thăng Long dưới thời vua Lê Thánh Tông (khoảng năm 1460 – 1497), người dân làng Báo Thiên Tự Tháp đã phát hiện một pho tượng đá có hình dáng một phụ nữ hoặc một vị Phật bà.
Tương truyền, khi đào đất đắp thành Thăng Long vào đời vua Lê Thánh Tông (1460 – 1497), người dân ở làng Báo Thiên Tự Tháp đã đào được một pho tượng hình dáng một phụ nữ, hoặt một vị Phật bà bằng đá.
Dựa trên niềm tin rằng bức tượng là hiện thân của Thánh Mẫu, một ngôi đền đã được dựng lên ngay tại địa điểm phát hiện để thờ phụng, đặt tên là đền Bà Đá. Về sau, nhận thấy sự linh thiêng của nơi này, dân làng đã cùng nhau đóng góp công sức và vật chất để xây dựng một ngôi chùa lớn, mời các sư về trụ trì và thờ Phật.
Cho rằng bức tượng là hiện thân của Thánh Mẫu, người ta đã lập đền thờ ngay tại nơi đào được tượng và gọi là đền Bà Đá. Sau dân làng thấy linh thiêng mới góp công, góp của xây thành chùa lớn, đón sư về trụ trì và thờ Phật.
Trong cuộc hành quân của quân Tây Sơn tiến vào thành Thăng Long, chùa Bà Đá đã phải chịu ảnh hưởng nặng nề từ chiến sự, dẫn đến tình trạng đổ nát, hoang tàn. Mãi đến năm 1850, dưới sự trụ trì của sư Giác Vượng, ngôi chùa mới được trùng tu và xây dựng lại.
Trong cuộc khành quân của quân Tây Sơn ra thành Thăng Long, chùa Bà Đá đã bị ảnh hưởng bởi tình hình chiến sự, trở nên đổ nát hoang tàn. Đến năm 1850, một vị sư là Giác Vượng đến trụ trì và cho tái thiết chùa.
Trong thời kỳ Pháp thuộc, chùa lại một lần nữa bị tàn phá bởi một vụ hỏa hoạn, cùng với đó là sự mất mát của bức tượng Bà Đá quý giá. Tuy nhiên, người dân địa phương đã nhanh chóng xây dựng lại chùa và thỉnh một pho tượng Phật Thích Ca bằng đá về thờ thay thế.
Đến thời Pháp thuộc, chùa bị phá hủy trong một vụ cháy, bức tượng Bà Đá cũng bị mất. Dân làng cho xây lại chùa, đồng thời rước một pho tượng Phật Thích Ca bằng đá để thờ thay thế tượng Bà Đá c
Trải qua nhiều biến động lịch sử, diện tích của chùa Bà Đá ngày nay đã thu hẹp đáng kể so với quy mô ban đầu. Cổng chùa hiện nay khá nhỏ, nằm nép mình giữa hai dãy nhà ống trên phố Nhà Thờ.
Sau nhiều biến động lịch sử, ngày nay diện tích chùa Bà Đá đã thu hẹp nhiều so với khi xưa. Cổng chùa nhỏ, nằm lọt giữa hai ngôi nhà ống trên mặt phố Nhà Thờ.
Sau cánh cổng là một lối đi nhỏ hẹp dẫn vào khu vực chính của chùa.
Sau cánh cổng là một lối đi hẹp dẫn vào khu chùa chính.
Hai bên chính điện là hai dãy hành lang được bố trí đối xứng, chạy dài xuống khu vực hậu đường.
Hai bên chính điện có hai dãy hành lang nằm đối xứng tả hữu kéo xuống giáp với hậu đường.
Các tháp mộ được bố trí rải rác trong khuôn viên chùa, bao gồm cả khu vực phía trước, phía sau và hai bên hông của chính điện.
Các tháp mộ nằm rải rác trên sân chùa, ở mặt trước, mặt sau và bên hông chính điện.
Bên trong chùa Bà Đá vẫn còn lưu giữ nhiều pho tượng cổ có giá trị nghệ thuật và lịch sử cao. Nổi bật trong số đó là bộ tượng gỗ lớn khắc họa hình ảnh Đức Phật Thích Ca đang thuyết pháp (niết bàn), hai bên là tượng các vị tôn giả A-nan và Ca-diếp.
Bên trong chùa Bà Đá còn lưu giữ được nhiều pho tượng có giá trị, đặc biệt là bộ tượng gỗ lớn tạc hình đức Phật Thích Ca niêm hoa, hai bên là tượng các tôn giả A-nan, Ca-diếp…
Chùa Bà Đá đóng một vai trò quan trọng trong lịch sử Phật giáo tại Thăng Long – Hà Nội. Theo sử sách, đây từng là trung tâm đào tạo của phái Lâm Tế tông, được truyền thừa qua nhiều thế hệ tổ sư.
Chùa Bà Đá có một vai trò khá quan trọng trong lịch sử Phật giáo ở Thăng Long – Hà Nội. Chùa xưa vốn là trường sở của Lâm Tế tông, được truyền thừa qua nhiều đời tổ sư.
Hiện nay, chùa Bà Đá là trụ sở chính của Thành hội Phật giáo Hà Nội. Trong khuôn viên chùa còn có sự hiện diện của Trường Trung cấp Phật học Hà Nội, tiếp tục duy trì và phát huy truyền thống giáo dục Phật giáo.
Hiện nay chùa là trụ sở chính của Thành hội Phật giáo Hà Nội. Trong khuôn viên chùa có Trường Trung cấp Phật học Hà Nội.
Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, chùa Bà Đá còn là một cơ sở cách mạng quan trọng tại nội thành Hà Nội. Các tăng ni, Phật tử tại chùa đã tích cực tham gia vào công cuộc chống giặc ngoại xâm thông qua các hoạt động tuyên truyền, vận động và quyên góp ủng hộ kháng chiến.
Trong cuộc kháng chiến chống Pháp, chùa là một cơ sở cách mạng ở nội thành thủ đô. Tăng ni Phật tử trong chùa đã đã góp phần vào công cuộc chống giặc ngoại xâm với các hoạt động tuyên truyền vận động, quyên góp ủng hộ kháng chiến…
Chiêm ngưỡng bức tượng Phật đôi cao nhất Việt Nam tại Quy Nhơn
Để hiểu sâu hơn về ý nghĩa và giá trị tâm linh, mời bạn khám phá thêm những câu chuyện thú vị khác trong chuyên mục Đạo phật.
