Giữa lòng Hà Nội nhộn nhịp, có một ngôi cổ tự mang trong mình vẻ đẹp trầm mặc và câu chuyện lịch sử ly kỳ, thường được ví von bằng một thành ngữ quen thuộc. Khám phá Chiasedaophat để hiểu thêm về nét kiến trúc độc đáo và những bí ẩn ẩn chứa tại ngôi chùa làng xưa này, nơi mang đến sự thanh tịnh và bình yên cho tâm hồn.
Ngôi chùa gắn liền với thành ngữ “Vắng tanh như chùa Bà Đanh” là chùa Châu Lâm, hay còn gọi là chùa Phúc Châu. Đây là một trong số ít ngôi chùa tại Hà Nội vẫn lưu giữ được nét kiến trúc đặc trưng của chùa làng xưa, trở thành điểm hẹn văn hóa và tâm linh cho những ai tìm kiếm sự thanh tịnh.
Chùa Châu Lâm, còn được biết đến với tên gọi chùa Bà Đanh hoặc chùa Phúc Châu, là một trong những ngôi chùa cổ ở Hà Nội mang đậm nét kiến trúc chùa làng truyền thống, là nơi tìm về chốn bình yên.
Ngôi chùa tọa lạc sâu trong ngõ 199, làng Thụy Chương, thuộc phường Thụy Khuê, quận Tây Hồ.
Chùa được xây dựng vào năm 1497 và trải qua lần trùng tu đầu tiên vào năm 1889. Theo truyền thuyết, sau chiến thắng quân Chiêm Thành, Vua Lê Thánh Tông đã cho xây dựng Châu Lâm Viện để phục vụ quá trình cải tạo tù binh. Cùng với đó, một ngôi chùa mang tên trùng với viện tu dưỡng cũng được xây dựng, cho phép các tù nhân thực hành tín ngưỡng để tìm thấy sự tĩnh tâm.
Đến năm 1907, do một phần xuống cấp và một phần diện tích bị sử dụng để xây dựng trường Chu Văn An, chùa đã được di dời đến chùa Phúc Lâm ở Thụy Khuê. Từ đó, tên chùa được ghép từ chữ “Phúc” trong “Phúc Lâm” và chữ “Châu” trong “Châu Lâm”, tạo thành tên gọi “Phúc Châu” – tên gọi chính thức của ngôi chùa tại địa điểm hiện nay.
Chùa Bà Đanh mang vẻ đẹp tĩnh lặng và thanh tịnh.
Tên gọi “Bà Đanh” là tên Nôm của chùa, xuất phát từ tên của một người phụ nữ có công đóng góp vào việc xây dựng chùa. Ngôi chùa thờ Phật, thờ Mẫu và các vị Sư Tổ của các dòng phái để cầu mong sự bình an cho dân làng.
Nhiều người cho rằng, câu thành ngữ “Vắng tanh như chùa Bà Đanh” có nguồn gốc từ chính ngôi chùa này. Theo Trưởng ban quản lý Di tích đền, chùa Thụy Khuê, sở dĩ có câu thành ngữ này là bởi Bà Đanh là người có công xây dựng chùa, và trước đây khu vực xung quanh chùa chủ yếu là ruộng đồng, vắng vẻ bóng người. Tuy nhiên, ngày nay, tên gọi “chùa Bà Đanh” ít được biết đến, ngoại trừ những người cao tuổi sống gần chùa. Dù vậy, những tấm bia cổ với dòng chữ “Bà Đanh tự” vẫn còn hiện hữu trong khuôn viên chùa.
Chùa Bà Đanh: Nét bình yên giữa lòng Hà Nội
Giữa nhịp sống hối hả của Thủ đô, chùa Bà Đanh lặng lẽ nép mình trong một con ngõ nhỏ trên phố Thụy Khuê.
Giữa lòng Thủ đô ồn ào, náo nhiệt, chùa Bà Đanh hiện lên như một ốc đảo bình yên, nằm lặng lẽ trong con ngõ nhỏ trên phố Thụy Khuê. Nơi đây không có sự tấp nập của du khách thập phương, thay vào đó là không gian tĩnh lặng, trang nghiêm. Với vai trò là một chứng tích lịch sử, chùa vẫn tồn tại như một điểm tựa văn hóa và tinh thần cho cộng đồng dân cư. Khuôn viên chùa với cây xanh, ao cá, những hàng gạch đỏ và cả mảnh vườn trồng rau đã gợi lại những ký ức xưa cũ cho nhiều người.
Khuôn viên chùa Bà Đanh ngày nay có diện tích khoảng hơn 4.000 m2, tiêu biểu cho kiến trúc cổ với vật liệu gỗ truyền thống. Từ ngõ 199 Thụy Khuê đi vào khoảng 50m là cổng chính của chùa. Dù đã nhuốm màu thời gian, cánh cổng vẫn vững chãi. Biển đề “Chùa Châu Lâm” màu vàng đậm trên nền đỏ vẫn còn rất rõ nét, dù lớp sơn vàng trên trụ cổng đã phai màu.
Trong khuôn viên chùa vẫn còn lưu giữ những tấm bia cổ mang tên “Bà Đanh tự”.
Hiện tại, sư thầy Thích Đàm Chỉnh, gần 90 tuổi, đang trông coi và quản lý ngôi chùa. Dù tuổi cao, sức yếu, thầy vẫn tự tay làm nhiều công việc như chăm sóc vườn rau, quét dọn sân chùa, thay lễ, cũng như mở và đóng cổng chùa.
Vị trí nằm sâu trong ngõ nhỏ và sự ít được biết đến là một phần lý do khiến chùa vắng vẻ. Một số người dân sống gần chùa cho biết, do sư thầy trụ trì đã lớn tuổi, việc quản lý tài sản, hiện vật và trông coi chùa gặp nhiều khó khăn, nên đôi khi chùa phải đóng cổng để đảm bảo an ninh, tránh trộm cắp. Đây cũng là một trong những yếu tố góp phần làm cho ngôi chùa ngày càng trở nên vắng lặng.
Sư thầy Thích Đàm Chỉnh, người đã gắn bó với chùa Bà Đanh từ nhỏ, vẫn miệt mài với các công việc hàng ngày. Hiện tại, có ba vị sư cao tuổi cùng trông coi ngôi chùa.
Dù vậy, chùa Bà Đanh vẫn là điểm đến quen thuộc cho những Phật tử thân quen để vãn cảnh và dâng hương. Không gian tĩnh mịch của chùa mang lại sự thư thái và an yên cho những ai ghé thăm.
Nếu bạn muốn tìm hiểu sâu hơn về văn hóa và tâm linh của Đạo phật, hãy khám phá thêm trong chuyên mục Đạo phật của chúng tôi.
