Từ một lò gạch bỏ hoang, Chùa Phật Đà Hà Tiên đã vươn mình trở thành một công trình kiến trúc độc đáo, mang đậm dấu ấn lịch sử và tâm linh. Khám phá hành trình hình thành và những nét đặc sắc của ngôi cổ tự này, cùng với sự đóng góp không ngừng nghỉ của những người con Phật trên trang Chia sẻ Đạo Phật.
Nguồn gốc và Lịch sử Hình thành Chùa Phật Đà Hà Tiên
Năm 1945, trên hành trình hoằng pháp, Hòa thượng Thích Chí Hòa đã chọn một khu lò gạch cũ bị bỏ hoang tại Hà Tiên để dừng chân và xây dựng một ngôi chùa nhỏ bằng vật liệu cây lá, đặt tên là Tịnh Xá Chí Hòa. Bốn năm sau, vào năm 1949, Hòa thượng cùng một số đệ tử đã sang Campuchia để truyền bá Phật pháp. Khi trở về quê hương vào năm 1950, ngài đã tham gia vào cuộc kháng chiến chống Pháp. Đến khoảng năm 1954, Hòa thượng viên tịch tại Bà Rịa-Vũng Tàu.
Do ảnh hưởng của chiến tranh kéo dài, ngôi chùa không có người trông coi và tu bổ thường xuyên, dẫn đến tình trạng xuống cấp và hư hỏng nặng nề. Mãi đến năm 1993, theo nguyện vọng của đông đảo Phật tử địa phương, Ban Trị sự Tỉnh hội Phật giáo Kiên Giang đã bổ nhiệm Đại đức Thích Huệ Tâm về đảm nhiệm vai trò trụ trì. Kể từ đó, Tịnh Xá Chí Hòa được đổi tên thành Chùa Phật Đà. Đến năm 2009, ngôi chùa đã trải qua một đợt trùng tu lớn, mang diện mạo khang trang và ấn tượng như hiện nay.
Kiến trúc Độc đáo của Chùa Phật Đà
Với gam màu xám xanh làm chủ đạo, Chùa Phật Đà sở hữu một vẻ đẹp vừa giản dị, vừa hiện đại, tạo nên sức hút đặc biệt đối với du khách. Ngôi chùa đã trở thành một điểm đến tâm linh nổi tiếng tại Hà Tiên, thu hút du khách thập phương.

Ngôi chánh điện kiểu “lò gạch” khiến chùa Phật Đà trở thành một công trình kiến trúc độc đáo, được du khách gần xa biết tới. Ảnh: Trúc Nhã.
Kiến trúc độc đáo theo kiểu “lò gạch” của ngôi chánh điện là điểm nhấn đặc biệt, khiến Chùa Phật Đà trở thành một công trình kiến trúc có một không hai và được nhiều người biết đến.

Trước cổng chùa là hình ảnh một cây bồ đề cổ thụ với phần thân cây có đường kính lên đến khoảng 1,5 mét. Tán lá cây xum xuê, bao phủ một không gian rộng lớn. Điều đặc biệt là toàn bộ phần cội rễ của cây đều mọc lan ra phía trước và hai bên, hoàn toàn không ăn sâu vào sân chùa. Dưới gốc cây cổ thụ là một pho tượng Phật Thích Ca đang trong tư thế tọa thiền, tạo nên một khung cảnh trang nghiêm và thanh tịnh.

Hệ thống rễ của cây cổ thụ này đan xen vào nhau một cách kỳ lạ, tạo thành một khối bệ vững chắc, góp phần làm tăng thêm vẻ độc đáo cho cảnh quan của chùa.

Trải qua những biến cố lịch sử và tàn phá của chiến tranh, Chùa Phật Đà đã từng bị hư hỏng nặng nề. Sau đó, ngôi chùa đã được Tỉnh hội Phật giáo Kiên Giang tiến hành tu sửa. Dưới thời trụ trì của Đại đức Thích Huệ Tâm, chùa chính thức được đổi tên thành Chùa Phật Đà như ngày nay.

Khi bước vào bên trong chánh điện, du khách sẽ không khỏi ngạc nhiên trước không gian mang đậm nét kiến trúc của một lò nung gạch xưa. Điểm nhấn chính là pho tượng một vị Bồ Tát với gương mặt từ bi, tay cầm phương trượng, nổi bật trên nền phông màu vàng rực rỡ.

Bên cạnh đó, một bức tượng Quan Âm uy nghiêm cũng được đặt tại khuôn viên ngoài trời của chùa, tạo thêm điểm nhấn tâm linh cho không gian.

Chùa Phật Đà được xây dựng trên một khu đất rộng lớn, với nhiều cây xanh được trồng bao quanh, tạo nên một không gian thanh tịnh và thoáng đãng, lý tưởng cho việc tu tập và chiêm bái.

Khi bước qua cổng chùa, du khách sẽ nhận thấy kiến trúc mang đậm phong cách Đông Bắc Á, với mái cổng đối xứng đặc trưng và không có cổng phụ.

Sự kết hợp giữa câu chuyện lịch sử thú vị và lối kiến trúc độc đáo đã làm cho Chùa Phật Đà trở thành một điểm đến hấp dẫn, thu hút đông đảo du khách.

Quần thể kiến trúc của chùa bao gồm nhiều hạng mục quan trọng như: Chánh điện, nhà thờ Tổ, hành lang Đông lang và Tây lang, nhà Phương trượng, cùng các Tăng phòng.

Sau nhiều lần trùng tu và thay đổi, Chùa Phật Đà, còn được biết đến với tên gọi Chùa Lò Gạch, tại Hà Tiên ngày nay mang một vẻ đẹp đầy ấn tượng với tông màu xám và xanh làm chủ đạo.
Để hiểu sâu hơn về những giá trị tâm linh và kiến trúc độc đáo này, mời bạn khám phá thêm trong chuyên mục Đạo phật.
