Nép mình giữa cảnh quan thanh bình, Chùa Cũ BôKemarik Kalabôprik Sang Chrova không chỉ là một di tích lịch sử hơn 370 năm tuổi mà còn là nơi chứng kiến những trang sử hào hùng của dân tộc. Bên cạnh vai trò tâm linh, ngôi cổ tự này còn từng là điểm tựa vững chắc cho cách mạng trong những năm tháng gian khó, ẩn chứa những câu chuyện bí ẩn về sự che chở linh thiêng. Khám phá về nơi này sẽ dẫn bạn đến những bí ẩn chưa từng được bật mí, hãy cùng chúng tôi tìm hiểu thêm tại chiasedaophat.com.
Chùa Cũ (BôKemarik Kalabôprik Sang Chrova): Chứng nhân lịch sử và trung tâm văn hóa Khmer
Chùa Cũ, với tên tiếng Khmer là BôKemarik Kalabôprik Sang Chrova, là một công trình kiến trúc cổ kính được xây dựng vào khoảng năm 1648. Ngôi chùa tọa lạc trong một khuôn viên rộng rãi, thoáng mát, nằm cạnh tuyến đường nối từ xã Trà Côn đến ngã ba Vĩnh Xuân – Hựu Thành, thuộc huyện Trà Ôn.
Trong giai đoạn kháng chiến chống Mỹ, Chùa Cũ đã trở thành điểm trú ẩn an toàn cho nhiều cán bộ cách mạng. Sự che chở và đùm bọc của các sư sãi cùng phật tử người Khmer tại đây đã giúp các cơ sở cách mạng hoạt động hiệu quả. Điều đáng chú ý là, dù địch nhiều lần phát hiện và tiến hành các cuộc càn quét, lục soát gắt gao, nhưng các cơ sở cách mạng vẫn không bị lộ. Một số người cho rằng điều này là nhờ vào sự che chở của Đức Phật thông qua những “tấm vách vô hình”. Thêm vào đó, những căn bệnh “lạ” bí ẩn đã khiến quân địch e ngại, hạn chế việc bố ráp, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động cách mạng.
Ông Thạch Run Dan, 85 tuổi, một người dân ngụ tại xã Hựu Thành, chia sẻ: “Khoảng năm 1945, các chiến sĩ cách mạng thường xuyên lui tới hoạt động bí mật tại chùa và được Hòa thượng trụ trì Thạch Ngọc Xinh che chở, nuôi giấu. Khi giặc Pháp muốn chiếm chùa làm đồn bốt, nhiều người cao tuổi đã đứng lên đấu tranh với sự ủng hộ của hàng trăm tăng sinh và phật tử trong vùng. Ban đầu, chúng có hành động đàn áp, nhưng sau đó đã nhượng bộ và rút lui, không xâm hại đến chùa.”
Nhiều cán bộ cách mạng cao cấp của khu vực Tây Nam bộ xác nhận rằng, trong những năm 1960-1964, Chùa Cũ là một cơ sở cách mạng quan trọng, đóng góp hiệu quả vào phong trào đấu tranh chống chính sách gom dân lập ấp chiến lược, chống bắt thanh niên đi lính và phản đối việc xây dựng đồn bốt gần chùa. Đã có những lần, khi giặc đến, các cán bộ đã kịp thời ẩn nấp trên la phông của chánh điện và được bảo vệ an toàn. Vào năm 1970, chính quyền Ngụy có ý định chiếm chùa làm đồn và ép buộc các vị sư hoàn tục để đi lính. Tuy nhiên, với sự đấu tranh kiên cường của Ban quản trị chùa cùng các phật tử trong nhiều ngày, ý đồ này đã bị bãi bỏ.
Sau ngày giải phóng miền Nam, Chùa Cũ tiếp tục giữ vững vai trò là trung tâm tín ngưỡng của cộng đồng người Khmer tại xã Hựu Thành. Đồng thời, đây cũng là nơi tổ chức các lễ hội cộng đồng, thể hiện tình đoàn kết gắn bó giữa hai dân tộc Kinh và Khmer, những người đã cùng nhau sinh sống, đấu tranh chống kẻ thù chung và xây dựng, phát triển kinh tế, xã hội.
Ngôi chùa hiện nay bao gồm các công trình kiến trúc như chánh điện, trường Phật học, tăng xá, nhà bếp, trai đường, tháp, cột cờ và lò hỏa táng. Các công trình này được xây dựng bằng bê tông, lợp ngói và đã trải qua nhiều lần trùng tu để đáp ứng nhu cầu tín ngưỡng tâm linh của phật tử trong vùng.
Bà Kim Thuom, ngụ ấp Phạm Văn Mến, xã Trà Côn, chia sẻ: “Người Khmer chúng tôi thường xuyên đến đây hành lễ để cầu nguyện cho quốc thái dân an, gia đình hạnh phúc. Chùa còn là nơi tổ chức các hoạt động văn hóa, thể dục, thể thao và các trò chơi truyền thống vào các dịp lễ tết như Chol Chơ nam thơ mây, Đol ta, Óc Bom Bóc…”
Vào năm 2014, UBND tỉnh Vĩnh Long đã ra quyết định công nhận Chùa Cũ là Di tích Lịch sử Văn hóa cấp tỉnh, đánh dấu di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh thứ 35 của tỉnh.
Khi có dịp ghé thăm Chùa Cũ, du khách sẽ cảm nhận được không khí tĩnh lặng, uy nghiêm toát ra từ những ngôi tháp, chánh điện và các công trình kiến trúc khác. Tất cả nằm dưới bóng mát cổ thụ của hàng trăm cây sao hàng trăm năm tuổi. Bên cạnh đó, du khách còn có thể lắng nghe những câu chuyện lịch sử hào hùng về thời kỳ đánh Tây, chống Mỹ, hòa quyện cùng âm hưởng rộn rã của nhạc Ngũ âm truyền thống.
Để hiểu rõ hơn về những giá trị văn hóa và lịch sử tâm linh của Đạo phật, mời quý vị khám phá thêm trong các bài viết chuyên sâu.
