Nằm giữa dòng chảy lịch sử hơn hai thế kỷ, Chùa Kim Long đã vượt qua bao biến cố thăng trầm để vươn mình vững chãi, mang trong mình ý nghĩa về sự hưng thịnh và phát triển. Khám phá hành trình phục hưng đầy cảm hứng của ngôi cổ tự này, nơi các bậc tôn sư đã dày công hoằng pháp, góp phần gìn giữ nét đẹp văn hóa tâm linh, bạn có thể tìm hiểu thêm tại Chiasedaophat.
Chữ “Long” (隆) trong tên chùa mang ý nghĩa “hưng thịnh”, “phát triển”, chứ không phải là chữ “Long” (龍) chỉ con rồng. Ngôi chùa này đã trải qua hơn hai thế kỷ với nhiều biến cố lịch sử, chiến tranh loạn lạc, nhưng vẫn tồn tại và phát triển nhờ công lao của nhiều bậc tôn sư đạo hạnh đã trụ trì, hoằng pháp lợi sanh.
Theo tư liệu của chùa và linh vị Tổ sư hiện thờ, ngôi chùa có niên đại từ những năm đầu thế kỷ XIX. Trong suốt lịch sử hình thành và phát triển, chùa đã trải qua sự trụ trì của nhiều vị:
- Tổ khai sơn Hòa thượng Huệ Pháp-Ấn Hải (mất năm 1801)
- Thiền sư Hải Nam-Gia Thọ
- Ngài Chơn Sư Phổ Xứ (nhậm chức năm 1905), người có công lớn trong việc phục hưng chùa Kim Long.
- Ngài Thanh Chánh-Phước Tường (1905-1922)
- Ngài Trừng Thông-Nhân Duệ (1923-1940)
- Ngài Thị Lạc-Hưng Từ (1940-1945)
- Ngài Quảng Quý-Chánh Vinh (1945-1958)
- Ngài Như Hương (1958-1961)
- Ngài Pháp Thân (1967-1968)
- Ngài Thiện Công (1969-1972)
- Ngài Bảo Hiển (1973-1974)
- Ngài Thiện Công (1975-1987)
Đặc biệt, giai đoạn 1940-1945, dưới sự trụ trì của Hòa thượng Thích Hưng Từ (pháp danh Thị Lạc), chùa Kim Long đã trải qua thời kỳ hưng thịnh. Ngài đã tổ chức nhiều khóa học Phật pháp cho cả người xuất gia và tại gia. Năm 1942, Ngài đã chủ trì một Đại giới đàn trang trọng, với sự tham dự của Đại lão Hòa thượng Thích Phước Huệ (chùa Hải Đức-Nha Trang) làm Đàn đầu Hòa thượng. Nhân dịp này, Tăng già Phật giáo Tuy An-Phú Yên đã tặng chùa bức hoành phi gỗ chạm bốn chữ “Thành Tựu Uy Nghi”, hiện vẫn còn được lưu giữ.
Chùa Kim Long, tọa lạc tại vùng quê vốn mộc mạc, đã khẳng định vai trò quan trọng như một trung tâm tu hành lợi tha, gắn bó mật thiết với đời sống dân làng. Cùng với những người dân tiên hiền, tín tâm, ngôi chùa đã định hướng cho bao thế hệ dân làng cần cù, chất phác sống hướng thiện, tu tâm dưỡng tánh theo giáo lý Phật Đà. Chính vì vậy, vào năm thứ 20 niên hiệu Tự Đức (1868), vua Tự Đức đã ban tặng cho dân làng tấm biển “Thiện tục khả phong” (Phong tục tốt đáng lưu truyền), nay vẫn còn treo trang trọng tại gian Chánh điện của chùa.
Qua 12 đời trụ trì, chùa đã được trùng tu, sửa chữa hai lần vào các năm 1938 và 1974.
Giai đoạn từ năm 1987 đến 1998, gần một thập kỷ, là thời kỳ khó khăn khi chùa rơi vào tình trạng gần như hoang phế, thiếu vắng người trụ trì. Làng phải thuê người trông coi để duy trì việc đèn nhang hàng ngày. Đất đai xung quanh chùa hầu như bị bỏ hoang, diện tích ban đầu của chùa cũng dần bị lấn chiếm.
Năm 1998, Ni sư Thích Nữ Minh Nhẫn được bổ nhiệm về trụ trì. Đến năm 2003, công cuộc đại trùng tu để phụng sự Tam Bảo, tri ân công đức chư Tổ, chư vị tiền nhân đã chính thức bắt đầu.
Trải qua 21 năm, dưới sự dẫn dắt của vị trụ trì đời thứ 13, cùng với sự đóng góp của đại chúng, Phật tử thiện tín và sự trợ duyên của chư tôn đức Tăng Ni, tâm nguyện khôi phục đạo tràng, kiến thiết ngôi Tam Bảo uy nghiêm, tú lệ trên vùng đất Phú Hoà, Ninh Quang đã hoàn thành. Chùa hiện nay được công nhận là Di tích Lịch sử và cấm xâm phạm.
Chùa Kim Long tọa lạc trong khuôn viên rộng gần 4.200m2, với cổng tam quan hướng ra một hồ nước lớn. Hiện tại, chính quyền địa phương đang triển khai dự án san lấp hồ nước này để xây dựng công viên cây xanh.
Bố cục và kiến trúc của chùa tương tự nhiều ngôi chùa khác tại Khánh Hòa, bao gồm: Cổng tam quan, Điện Quán Thế Âm, Vườn Lâm-tỳ-ni, Chánh điện, Tổ đường, Đông lang, Tây lang, Nhà Địa Tạng và Tiêu Diện Đại Sỹ, hậu liêu, tiểu đình, Đoàn quán GĐPT, tường bao, văn bia di tích, nhà bếp và nhà vệ sinh.
Khuôn viên chùa được trang trí với nhiều loại hoa kiểng, cây ăn trái như mít, xoài, cùng các cây dương liễu và hoa Osaka rực rỡ sắc vàng.
Bên trong Chánh điện được bài trí trang nghiêm: gian giữa thờ Đức Phật Thích Ca, bên phải thờ Bồ Tát Quán Thế Âm, và bên trái thờ Bồ Tát Địa Tạng. Ngoài ra, gian giữa còn có bộ tượng Tây Phương Tam Thánh, tôn tượng Tôn giả Ca Diếp và Tôn giả A-nan, cùng tượng Đức Phật Đản Sanh bằng đất nung cổ xưa đã được phục hồi và sơn mới.
Chùa còn lưu giữ quả chuông cổ đúc năm 1903, các pho tượng đất nung như Quan Thánh Đế Quân, Quan Bình, Châu Xương, Tổ sư, cùng nhiều bức hoành phi quý giá. Một số cột kèo của chùa cũ đã được tận dụng để xây dựng Tổ đường và tiểu đình. Tuy nhiên, khi Ni sư Minh Nhẫn về trụ trì, nhiều pháp cụ và pháp khí bằng đồng cổ xưa đã không còn được tìm thấy.
Chùa Kim Long luôn là nơi thanh tịnh, gìn giữ sự trang nghiêm trong đạo hạnh. Chùa thường xuyên tổ chức các khóa tu học cho các đạo tràng và đã thành lập Gia đình Phật tử Kim Long vào năm 1999. Ngoài các ngày sóc vọng (mùng Một và Rằm âm lịch), chùa còn long trọng tổ chức các ngày lễ lớn như Đại lễ Phật đản, Lễ Vu lan tháng Bảy, và các ngày vía chư Phật, Bồ tát. Các buổi lễ này có thể kéo dài đến bốn ngày, tạo cơ hội cho các Phật tử cùng nhau tụng kinh, sám hối và cầu nguyện cho an vui, lợi lạc.
Qua những thăng trầm lịch sử, Chùa Kim Long đã hồi sinh mạnh mẽ và trở thành một di tích được trân trọng. Nếu bạn muốn tìm hiểu sâu hơn về những giá trị tâm linh và lịch sử của Phật giáo, đừng quên khám phá thêm trong chuyên mục Đạo phật.
