Giữa vùng quê yên ả, một ngôi cổ tự hơn trăm năm tuổi mang tên Linh Quang vang bóng, nơi lưu giữ bao câu chuyện lịch sử và tâm linh. Được xây dựng từ tấm lòng mộ đạo của tiền nhân, ngôi chùa không chỉ là chốn thanh tịnh mà còn là chứng nhân cho những biến động thời cuộc. Khám phá Chia sẻ Đạo Phật để hiểu thêm về hành trình tâm linh đặc biệt này.
Chùa Linh Quang, còn được biết đến với tên gọi “Quan Tự”, tọa lạc tại vùng quê Diên Khánh thanh bình. Theo các ghi chép và lời kể của những người cao niên, ngôi chùa được xây dựng từ rất lâu đời, là công trình tâm huyết của các quan lại mộ đạo cùng bà con nhân dân thôn Đại Điền. Chùa được xây dựng phía sau đền thờ Bà Thiên Y A Na, hướng mặt về phía Tây Nam.
Lịch sử hình thành và phát triển của chùa Linh Quang trải qua nhiều giai đoạn lịch sử quan trọng của dân tộc:
- Thời kỳ Vua chúa
- Thời kỳ kháng chiến chống Pháp
- Thời kỳ kháng chiến chống Mỹ
- Thời kỳ đất nước thống nhất
Trong suốt các giai đoạn này, chùa Linh Quang luôn được các bậc Thầy Tổ, những người có giới đức tu hành nghiêm mật, gìn giữ và duy trì sự tồn tại cho đến ngày nay.
Thời kỳ Vua chúa
Ngôi chùa được biết đến với tên gọi “Quan Tự” bởi lẽ nó được khởi xướng thành lập vào năm 1906 bởi các quan lại địa phương. Hòa thượng Thích Nhơn Nguyện, pháp danh Thượng Trừng Hạ Hoằng, tự Thiện Hóa, thuộc dòng Lâm Tế Liễu Quán đời thứ 42, đã được cung thỉnh chứng minh khai sơn và đặt tên chùa là “Linh Quang Tự”. Với giới hạnh trang nghiêm và sự uyên thâm Phật pháp, Ngài được mọi người kính trọng, đặc biệt là hạnh nguyện tu đầu đà, chỉ ăn một bữa mỗi ngày và không dùng cơm, chủ yếu là rau trái, nên Ngài còn được gọi là “Tổ Tu Rau”.
Với sứ mệnh hoằng dương Phật pháp và độ hóa chúng sanh, Hòa thượng đã đào tạo nên nhiều đệ tử xuất sắc như Hòa thượng Thích Nhơn Thứ, Hòa thượng Thích Nhơn Hưng. Rất đông phật tử từ khắp nơi đã tìm về học đạo dưới sự chỉ dạy của Ngài.
Vào năm 1920, Hòa thượng phát nguyện nhập thất lần thứ nhất kéo dài ba năm. Nhờ sự đề bạt của bà Từ Cung Đoan Huy Hoàng Thái Hậu, Vua Khải Định năm thứ 5 đã ban sắc phong Ngài là “Hòa thượng trụ trì Quan tự”.
Năm 1927, Ngài tiếp tục phát nguyện nhập thất lần thứ hai. Sau đó, Ngài đã tự thiêu trong thiền thất để cúng dường Tam bảo vào ngày 12 tháng 7 năm Đinh Mão (1927). Hòa thượng trụ thế 42 năm, với 22 năm hạ lạp. Nhục thân của Ngài được an vị trong tháp tại khuôn viên chùa Linh Quang, dưới chân núi Chúa Đại An (Diên Điền), Diên Khánh.
Kế thừa sự nghiệp trụ trì đời thứ hai của chùa Linh Quang là Hòa thượng Thích Nhơn Thứ.
Đời thứ ba là Hòa thượng Thích Nhơn Hưng.
Thời kỳ chống Pháp
Trong giai đoạn này, Đại đức Thích Tâm Quyền (tự Từ Diệu, hiệu Hạnh Chức) là trụ trì đời thứ tư, tiếp nối là Đại đức Thích Tâm Tiếp (hiệu Hạnh Tu) làm trụ trì đời thứ năm.
Trong thời kỳ Pháp chiếm đóng, đồn bốt được xây dựng tại Am Chúa. Chùa Linh Quang và đền thờ Bà Thiên Y A Na đã bị quân Pháp tàn phá nặng nề. Một lô cốt công sự đã được xây dựng ngay trên nền chùa cũ.
Mặc dù đối mặt với sự tàn phá của chiến tranh, lòng mộ đạo của các phật tử và nhân dân đối với đức hạnh của các bậc Thầy Tổ vẫn không hề suy giảm. Họ luôn mong muốn chùa Linh Quang được trùng tu và xây dựng lại.
Năm 1952, gia đình Phật tử Lê Thị Lai cùng con trai là ông Nguyễn Chân, tại thôn Đại Điền Trung, xã Đại Điền, huyện Diên Khánh, tỉnh Khánh Hòa, đã phát tâm cúng dường một phần đất tư hữu của gia đình cho chùa Linh Quang, với mong nguyện ngôi chùa sẽ sớm được xây dựng lại. Cùng năm đó, dưới sự chứng minh của Hòa thượng Thích Nhơn Hưng, cùng sự tham gia của Đại đức Thích Hạnh Chức, Đại đức Thích Hạnh Tu và sự đóng góp của phật tử địa phương, ngôi chùa Linh Quang với mái tranh, vách đất đã được xây dựng lại. Đại đức Thích Hạnh Tu được giao trọng trách trụ trì.
Sau khi Đại đức Thích Hạnh Tu viên tịch, Sư cô Thích Nữ Diệu Thuận đã kế thừa và tiến hành trùng tu chùa, xây dựng bằng tường gạch, lợp ngói, bao gồm chánh điện, nhà đông, nhà tây và trụ cờ.
Thời kỳ chống Mỹ
Giai đoạn này chứng kiến chiến tranh ngày càng khốc liệt. Do nằm xa khu dân cư và thuộc vùng hoạt động cách mạng, chùa Linh Quang đã trở thành nơi trú ẩn an toàn cho cán bộ và bộ đội. Nơi đây còn là điểm tập kết và vận chuyển hàng hóa, thuốc men, lương thực từ làng lên núi, cũng như các phương tiện liên lạc quan trọng.
Đến năm 1965, quân đội Mỹ và chính quyền Ngụy phát hiện chùa Linh Quang là một mắt xích liên lạc quan trọng giữa nhân dân và lực lượng cách mạng. Hậu quả là chùa và đền thờ Thiên Y A Na đã bị máy bay thả bom san phẳng. Sư cô Diệu Thuận và người cháu đã bị thương và phải đi cấp cứu. Kể từ đó, khu vực Am Chúa và chùa Linh Quang trở nên hoang phế, vắng bóng người qua lại.
Sau ngày thống nhất đất nước
Năm 1975, đất nước thống nhất, Sư cô Thích Nữ Diệu Thuận đã giao lại chùa Linh Quang cho Thầy Tâm Hiếu trông coi. Thầy đã dựng một thảo am nhỏ trên nền chùa cũ để tiếp tục tu tập.
Đến năm 2001, do tuổi cao sức yếu, Thầy Tâm Hiếu đã giao chùa Linh Quang lại cho Đại đức Thích Bổn Chủng tiếp tục kế thừa. Dưới sự dẫn dắt của Đại đức, nơi thờ Phật, thờ Tổ và cảnh quan xung quanh chùa đã được sửa chữa, cải tạo.
Ước nguyện của Đại đức trụ trì và phật tử địa phương là một ngày không xa, chùa Linh Quang sẽ được đại trùng tu, trở nên nguy nga, tráng lệ và trang nghiêm. Khi đó, Linh Quang Tự không chỉ là nơi phật tử sớm tối tụng kinh, niệm Phật, nơi tăng chúng tu học mà còn trở thành một điểm đến du lịch tâm linh hấp dẫn tại vùng quê Đại An, Đại Điền, huyện Diên Khánh, tỉnh Khánh Hòa.
Trí Bửu
Tháng 8.2014
Nếu bạn quan tâm đến những câu chuyện về đạo lý, tín ngưỡng và các địa điểm tâm linh, hãy khám phá thêm trong chuyên mục Đạo phật.
