Sự ra đi đột ngột của nghệ sĩ Chí Tài vì đột quỵ đã gây chấn động, đồng thời làm dấy lên mối quan ngại về căn bệnh này đang ngày càng phổ biến. Tuy nhiên, bên cạnh những phương pháp y khoa, một bài kiểm tra đơn giản có thể giúp phát hiện sớm nguy cơ đột quỵ ở những người trên 50 tuổi, một thử thách mà cố nghệ sĩ Chí Tài đã thực hiện trước lúc mất. Cùng tìm hiểu về phương pháp này và cách phòng tránh hiệu quả trên Chia sẻ Đạo Phật.
Một số nghiên cứu gần đây cho thấy chế độ ăn chay có thể giúp giảm nguy cơ đột quỵ.
Sự ra đi đột ngột của nghệ sĩ Chí Tài đã để lại nhiều tiếc thương cho đồng nghiệp, bạn bè và người hâm mộ.
Vào chiều ngày 9/12, thông tin về nguyên nhân qua đời của cố nghệ sĩ Chí Tài được xác nhận là do đột quỵ. Tình trạng đột quỵ ngày càng trở nên phổ biến, ảnh hưởng đến mọi lứa tuổi và có xu hướng gia tăng nhanh chóng trong những năm gần đây. Đây là một căn bệnh nguy hiểm, thường diễn biến bất ngờ và khó lường, khiến việc nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo trở nên vô cùng khó khăn nếu không có sự can thiệp y tế kịp thời.
Tuy nhiên, theo Ts.Bs Vũ Trí Thanh, Phó Trưởng cơ sở 2, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, những người trên 50 tuổi hoàn toàn có thể chủ động sàng lọc nguy cơ đột quỵ bằng cách ghi nhớ và thực hiện một bài kiểm tra đơn giản hàng ngày. Bài kiểm tra này được gọi là “One Leg Challenge – Thử thách đứng một chân”, yêu cầu người thực hiện đứng trên một chân và nhắm mắt trong vòng 20 giây. Đáng chú ý, đây chính là bài tập mà cố nghệ sĩ Chí Tài đã thực hiện vài ngày trước khi ông qua đời.
Nghệ sĩ Chí Tài thực hiện thử thách kiểm tra đột quỵ – nhắm mắt đứng 1 chân.
Chia sẻ sau khi thực hiện thử thách, nghệ sĩ Chí Tài bày tỏ sự ngạc nhiên khi không thể hoàn thành: “Tại sao Đại Nghĩa làm dễ được mà mình làm không được… Bác sĩ nói nếu mà đứng một chân không tới 20 giây thì tiềm ẩn nguy cơ bị đột quỵ. Mình không thể bị đột quỵ, mình phải khỏe, phải hơn Đại Nghĩa…”. Kết quả cho thấy, nghệ sĩ Chí Tài chỉ đứng được 4 giây, một con số đáng báo động.
Bài kiểm tra “Đứng một chân trong trạng thái nhắm mắt” đã được chứng minh là một phương pháp sàng lọc nguy cơ đột quỵ đơn giản nhưng hiệu quả cao.
Thời tiết lạnh giá thường đi kèm với sự gia tăng các ca đột quỵ.
Nguồn gốc của thử thách kiểm tra đột quỵ
Thử thách “đứng một chân trong trạng thái nhắm mắt” bắt nguồn từ một nghiên cứu được thực hiện bởi Đại học Y khoa Kyoto, Nhật Bản, trên 1.387 người tham gia với độ tuổi trung bình là 67. Nghiên cứu này đã chỉ ra một con số đáng lo ngại: có tới 95,8% người tham gia không thể đứng vững trên một chân với mắt nhắm trong hơn 20 giây.
Sau đó, những người tham gia thử thách thất bại đã được tiến hành chụp cộng hưởng từ (MRI) não bộ để đánh giá sức khỏe mạch máu. Kết quả cho thấy, một tỷ lệ đáng kể, lên đến 50% số người này có từ 1 đến 2 ổ nhồi máu lỗ khuyết (do tắc nghẽn các động mạch nhỏ sâu trong não), và 45% có từ 1 đến 2 điểm vi xuất huyết (chảy máu nhỏ trong não).
Các chuyên gia y tế gọi đây là hiện tượng đột quỵ “thầm lặng”. Việc không thể duy trì thăng bằng khi đứng một chân và nhắm mắt trong thời gian quy định là một dấu hiệu cảnh báo các trục trặc trong hệ thống mạch máu não, bao gồm cả tình trạng tắc nghẽn hoặc xuất huyết, ảnh hưởng đến khả năng phối hợp vận động giữa tay và chân.
Khả năng giữ thăng bằng khi đứng một chân và nhắm mắt kém cũng có mối liên hệ chặt chẽ với các yếu tố nguy cơ gây đột quỵ phổ biến như: mỡ máu cao, huyết áp không ổn định, đái tháo đường và thói quen hút thuốc lá. Khi các yếu tố nguy cơ này gia tăng, thời gian đứng thăng bằng có xu hướng giảm xuống, và ngưỡng dưới 20 giây được xem là một cảnh báo cần lưu tâm.
Đứng một chân và nhắm mắt 20 giây là bài kiểm tra có thể phát hiện sớm nguy cơ đột quỵ. Ảnh: Dược Hậu Giang.
Cơ sở khoa học của thử thách kiểm tra đột quỵ – “Đứng một chân trong trạng thái nhắm mắt”
Động tác đứng một chân, tưởng chừng đơn giản chỉ để giữ thăng bằng, thực chất lại là một chỉ số quan trọng đánh giá tình trạng sức khỏe tổng quát. Phương pháp này nhận được sự công nhận rộng rãi từ cả giới y học cổ truyền và hiện đại.
Vào năm 1999, Hội đồng Nghiên cứu Y học Anh đã tiến hành một nghiên cứu quy mô lớn về bài kiểm tra này. Nghiên cứu theo dõi 2.760 nam và nữ giới, tất cả đều ở độ tuổi 53 vào thời điểm bắt đầu. Các tình nguyện viên được yêu cầu thực hiện ba bài kiểm tra sức khỏe đơn giản, trong đó có bài thử nghiệm đứng một chân.
Sau khoảng 13 năm, các nhà nghiên cứu đã thu thập lại dữ liệu và phát hiện ra rằng, trong số những người tham gia, 177 người đã qua đời vì nhiều nguyên nhân khác nhau, bao gồm 88 người do ung thư, 47 người do bệnh tim và 42 người do các lý do khác.
Phân tích dữ liệu cho thấy, cả ba bài kiểm tra được thực hiện năm 1999 đều có khả năng dự đoán độc lập nguy cơ tử vong của một người. Tuy nhiên, bài kiểm tra đứng một chân đã chứng minh là phương pháp có độ chính xác cao nhất trong việc dự báo này.
Những số liệu đáng lo ngại về đột quỵ mà mọi người nên biết.
Hướng dẫn thực hiện thử thách kiểm tra đột quỵ
– Bước 1: Cởi bỏ giày dép.
– Bước 2: Đặt hai tay lên hông và bắt đầu đứng trên một chân.
– Bước 3: Khi đã giữ được thăng bằng ổn định, hãy nhắm mắt lại.
Bài thử thách kết thúc khi bạn mất thăng bằng, phải di chuyển chân trụ hoặc đặt chân còn lại xuống đất để tránh bị ngã.
Đột quỵ là một căn bệnh nguy hiểm, thường diễn biến đột ngột và khó lường, khiến việc xác định thời điểm cần thăm khám y tế trở nên khó khăn nếu không có dấu hiệu cấp cứu rõ ràng. Do đó, thử thách “đứng 1 chân” được Hiệp hội Tim mạch Mỹ khuyến nghị như một phương pháp kiểm tra nguy cơ đột quỵ tại nhà, dễ dàng thực hiện cho mọi đối tượng. Bài tập này không chỉ đơn thuần là một bài kiểm tra sức khỏe mà còn mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, nhắc nhở mỗi người về tầm quan trọng của việc khám sức khỏe định kỳ, điều chỉnh lối sống lành mạnh, cân bằng giữa công việc và nghỉ ngơi, nhằm chủ động phòng ngừa căn bệnh đột quỵ nguy hiểm.
Bên cạnh những bài học về sức khỏe, câu chuyện của cố NS Chí Tài còn mang đến những suy ngẫm sâu sắc về cuộc sống và sự buông bỏ, những chủ đề thường được khai thác trong chuyên mục Đạo phật.
