Nhận thức về sự phù du của kiếp người là bài học cốt lõi, nhắc nhở mỗi chúng ta về trách nhiệm trước những gì đã tạo nên. Liệu cái chết có phải là hồi kết, hay chỉ là sự chuyển hóa, và hậu quả ta gánh chịu phụ thuộc vào hạt giống nghiệp nào đã gieo? Khám phá sự vô thường tại Chiasedaophat để sống trọn vẹn và ý nghĩa hơn.
Cuộc sống của con người vốn dĩ vô thường và tạm bợ, mang đến cho chúng ta bài học sâu sắc về lẽ vô thường. Điều quan trọng cần khắc cốt ghi tâm là cái chết không phải là sự chấm dứt hoàn toàn, mà chỉ là một sự biến đổi về hình tướng. Hậu quả mà chúng ta nhận được trong tương lai sẽ phụ thuộc vào những nghiệp báo thiện hay ác mà mỗi người đã gieo trồng trong hiện tại.
Đức Phật dạy chúng ta thấu hiểu lẽ vô thường với mục đích giúp mỗi người nhận thức rõ bổn phận của mình, dám chịu trách nhiệm về mọi hành động đã tạo tác đối với gia đình và xã hội. Từ đó, chúng ta không bi quan, yếm thế, chán nản hay buồn lo trước cuộc sống vốn mong manh và tạm bợ này.
Thấu hiểu lẽ vô thường giúp cuộc sống của mỗi chúng ta trở nên ý nghĩa hơn, khuyến khích làm nhiều việc thiện lành, tốt đẹp, luôn sống có ích cho bản thân và người khác cả trong hiện tại lẫn tương lai.
Chính vì kiếp người ngắn ngủi và vô thường, Khế Kinh đã ghi lại câu chuyện về một người sống phần lớn thời gian làm việc ác. Khi qua đời, vong hồn người này bị quỷ sứ dẫn đến trước vua Diêm Vương. Vua Diêm Vương chất vấn: “Tại sao khi còn sống ở cõi trần, ngươi không làm việc thiện mà lại chuyên làm việc ác, để giờ đây phải chịu đọa đày nơi đây?” Vong hồn đáp: “Tâu Đức Vua, ở trần gian, ngay cả nhà nước cũng phải thông báo trước khi thực hiện bất cứ việc gì. Vậy cớ sao ở Âm phủ, Ngài lại bắt người chết đột ngột như vậy, thử hỏi làm sao tôi kịp làm việc thiện?” Vua Diêm Vương hỏi tiếp: “Ngươi ở trần gian có thường thấy người già, người bệnh, hay người chết không?” Vong hồn thưa: “Dạ có.” Vua phán: “Đó chính là những thông điệp mà ta đã báo trước cho người trần gian biết rồi đấy. Có ai trên đời này mà không trải qua già, bệnh, chết không?” Vong hồn thưa: “Dạ không.” Vua kết luận: “Vậy tại sao ngươi không lo tu tập, không lo làm việc thiện, để rồi giờ đây bị giải xuống đây rồi lại còn cãi cọ với ta?”
Lúc bấy giờ, một vong hồn trẻ tuổi ngồi bên cạnh liền phản đối: “Dạ thưa Ngài, tôi không đồng ý. Ngài thật không công bằng chút nào. Đối với ông già kia, Ngài đã gửi nhiều thông điệp báo trước, còn tôi, Ngài chưa hề gửi một thông điệp nào mà đã bắt tôi xuống đây chịu tội, thật là oan uổng cho tôi quá!” Vua Diêm Vương nghe vong hồn trẻ khiếu nại, liền mỉm cười và nói: “Ta làm việc rất công bằng, không bao giờ có chuyện thiên vị người này mà ghét bỏ người kia. Ta luôn gửi tin báo trước cho mọi người hay biết, chỉ là ngươi không chịu để ý mà thôi. Ngươi có thấy đứa bé ở nhà đối diện với ngươi không? Nó mới năm tuổi mà đã chết vì tai nạn giao thông! Ngươi lớn tuổi hơn nó lẽ nào lại không chết? Ta lúc nào cũng công bằng, liêm chính, chí công vô tư. Chỉ vì ngươi không chịu để ý, hoặc ngươi thấy mà vẫn cố tình làm càn, làm bướng mà thôi.”
Thế gian này không có gì là mất hẳn, dù là hạt bụi hay hạt cát, chúng chỉ trải qua sự thay đổi về hình dạng.
Đạo Phật dạy rằng, mạng sống con người vốn vô thường và ngắn ngủi, tựa như ngọn đèn treo trước gió, có thể bị dập tắt bất cứ lúc nào. Thân người cũng vậy, không phải ai cũng chờ đến khi già yếu hay bệnh tật mới kết thúc cuộc đời. Sinh mạng có thể chấm dứt bất cứ lúc nào vì vô vàn lý do. Chính vì lẽ đó mà có câu:
Chớ bảo đến già mới tu tập
Mồ hoang cũng lắm kẻ đầu xanh.
Thấu hiểu lẽ vô thường của vạn vật giúp mỗi chúng ta nỗ lực học hỏi và tu tập, lan tỏa tình yêu thương đến muôn loài bằng trái tim hiểu biết. Chúng ta đừng quá đắm chìm hay tham luyến vào thân xác này mà gây khổ lụy cho nhau. Câu chuyện trên mang đến bài học đạo lý sâu sắc về sự vô thường, tạm bợ của kiếp người. Cần ghi nhớ rằng, cái chết không phải là sự kết thúc, mà là một sự chuyển hóa về hình tướng. Tùy theo nghiệp báo thiện hay ác mà mỗi người đã gieo trồng trong hiện tại, sẽ dẫn đến những kết quả tương ứng trong tương lai.
Quan niệm về vô thường
Kiếp người vốn vô thường, ngắn ngủi và mong manh.
Trong thế giới này, không có gì là hoàn toàn mất đi, ngay cả những thứ nhỏ bé như hạt bụi hay hạt cát, chúng chỉ đơn thuần là thay đổi hình dạng. Hiểu rõ lẽ vô thường giúp mỗi người sống ý nghĩa hơn, thực hiện nhiều điều thiện lành, tốt đẹp, và luôn cống hiến cho bản thân cũng như cộng đồng, cả trong hiện tại và tương lai.
Ai sống được như vậy, khi đối diện với cái chết sẽ không còn sợ hãi hay hoảng loạn, mà có thể ra đi một cách bình thản với hành trang tốt đẹp. Bởi lẽ, mọi thứ vật chất thế gian như tiền tài, vàng bạc, nhà cửa đều phải bỏ lại, không thể mang theo bất cứ thứ gì. Chỉ có nghiệp báo thiện hay ác mà chúng ta tạo dựng khi còn sống mới thực sự đi theo ta suốt đời. Nhận thức được điều này, khi lâm chung, chúng ta sẽ an lòng ra đi, không còn tiếc nuối bất cứ điều gì của thế gian, kể cả sự sống.
Để thấu hiểu sâu sắc hơn về sự vô thường và ý nghĩa cuộc sống qua lăng kính Đạo phật, hãy cùng khám phá thêm những chiêm nghiệm quý báu trong chuyên mục này.
