Đại lễ Phật Đản là một dịp thiêng liêng kỷ niệm sự xuất thế của Đức Phật, mang theo những giá trị tinh thần sâu sắc cho hàng triệu tín đồ. Lễ hội này không chỉ là thời điểm tưởng nhớ công ơn đấng Từ Phụ mà còn là cơ hội để mọi người cùng nhau hướng về cội nguồn tâm linh, tìm thấy sự bình an trong cuộc sống. Tìm hiểu thêm về nguồn gốc và ý nghĩa của ngày lễ trọng đại này tại Website Chia sẻ Đạo Phật.
Nguồn gốc của Đại lễ Phật Đản
Đức Phật Thích Ca, hay Thái tử Tất Đạt Đa Cồ Đàm, giáng thế vào năm 624 TCN và nhập Niết Bàn vào năm 554 TCN. Ngài là Hoàng tử của Đức Vua Tịnh Phạn và Hoàng hậu Ma Da. Trước khi thành Phật, Ngài là Bồ Tát Hộ Minh, vị Bồ Tát Nhất Sinh Bổ Xứ an trú tại cung trời Đâu Suất. Theo các kinh điển Phật giáo Nguyên Thủy, Thái tử Tất Đạt Đa đản sinh vào ngày trăng tròn của tháng Vesak, tương ứng với tháng Tư âm lịch. Đại hội Phật giáo Quốc tế đã thống nhất lấy ngày Rằm tháng Tư âm lịch (tức ngày 15/4) làm ngày kỷ niệm Đại lễ Phật Đản, nhằm tôn vinh sự kiện Đức Phật Thích Ca ra đời.
Hiện nay, Đại lễ Phật Đản thường được tổ chức kéo dài trong khoảng một tuần, từ ngày mùng 08 tháng Tư đến Rằm tháng Tư âm lịch, hoặc có nơi tổ chức từ đầu tháng Tư âm lịch đến hết tháng. Việc tổ chức này kết hợp hài hòa giữa các truyền thống của Phật giáo Bắc Tông và Phật giáo Nguyên Thủy. Lễ hội không chỉ là dịp để các tín đồ thể hiện lòng tôn kính và tưởng nhớ sâu sắc đến Đức Phật Thích Ca, mà còn là cơ hội quý báu để cộng đồng Phật tử tăng cường sự gắn kết, chia sẻ niềm tin tâm linh và cùng nhau thực hiện các hoạt động từ thiện mang ý nghĩa nhân văn.
Vào năm 1999, Liên Hợp Quốc đã chính thức công nhận ngày lễ Vesak là một ngày Tam hợp quan trọng, kết hợp ba sự kiện thiêng liêng: Đức Phật đản sinh, thành đạo và nhập Niết Bàn, tất cả đều được cử hành vào ngày Rằm tháng Tư âm lịch. Sự công nhận này nhấn mạnh tầm quan trọng của ngày lễ Vesak trong đời sống Phật giáo và khẳng định vị thế của nó như một ngày lễ toàn cầu của Phật giáo. Dù có những khác biệt về ngày kỷ niệm giữa Phật giáo Bắc Tông và Phật giáo Nguyên Thủy, điểm chung cốt lõi mà tất cả các truyền thống đều khẳng định là Đức Phật Thích Ca là một con người lịch sử có thật, đã xuất hiện trên thế gian này bằng hình hài vật chất.
Đại lễ Phật đản là một trong những đại lễ vô cùng to lớn với người con Phật không chỉ ở Việt Nam mà còn trên toàn thế giới.
Ý nghĩa của Đại lễ Phật Đản
Trong kinh Đại thừa Vô Lượng Thọ, phẩm thứ ba Đại giáo duyên khởi, Đức Phật đã dạy: “Như Lai vì lòng đại bi vô tận thương xót ba cõi nên xuất hiện ở đời, tuyên dương giáo pháp là muốn cứu bạt quần sanh, đem lợi ích chân thật, khó gặp khó thấy, như hoa ưu đàm hiếm khi xuất hiện,…”
Sự kiện Đức Phật giáng thế là một sự kiện vô cùng hi hữu, được ví như hoa ưu đàm ngàn năm mới nở rộ một lần. Đây là dịp trọng đại để tôn vinh Đức Phật, bậc đã thị hiện trên thế gian với lòng đại bi vô lượng, thương xót chúng sinh trong ba cõi, và ban bố giáo pháp vi diệu nhằm cứu độ chúng sinh. Nhờ có Phật Pháp, con người có thể tu tập để thoát khỏi vòng luân hồi sinh tử đầy khổ đau.
Đức Phật, với trí tuệ siêu việt, đã quán sát và nhận thấy rằng tất cả chúng sinh đều tiềm ẩn đầy đủ khả năng để đạt đến giác ngộ, sở hữu trọn vẹn bản tánh Như Lai với trí tuệ và đức tướng viên mãn. Chính vì lẽ đó, Ngài đã đản sinh với nguyện lực cao cả là cứu độ chúng sinh, giúp cho những ai đang chìm đắm trong biển khổ được giải thoát.
Lễ Phật đản là nhân duyên thù thắng để xương minh, phát triển và hoằng dương Phật Pháp.
Sự kiện Đức Phật giáng thế đã được chư Thiên từ các cõi trời và hàng triệu Phật tử trên khắp thế giới tôn vinh và đón mừng. Ngày Lễ Phật Đản mang một ý nghĩa đặc biệt quan trọng, là dịp để các đệ tử Phật khắp năm châu tưởng nhớ, dâng trọn lòng thành kính tri ân đến Đấng Cha lành của trời và người. Chúng ta cùng nhau tôn vinh và tưởng nhớ sự kiện này, đồng thời chiêm nghiệm và thực hành những bài học về lòng biết ơn, sự đồng cảm và tình yêu thương bao la mà Đức Phật đã truyền dạy.
Nhờ sự xuất hiện của Đức Phật, chúng ta mới nhận ra mình đang nắm giữ một “kho báu” vô giá, vốn bị lãng quên qua vô số kiếp sống. Hơn thế nữa, Ngài còn vun đắp cho chúng ta một niềm tin vững chắc rằng mọi chúng sinh đều có khả năng đạt đến quả vị Phật, giống như Ngài.
Ngoài ra, sự ra đời của Đức Phật còn giúp chúng ta nhận thức sâu sắc về những giá trị nhân văn cao đẹp, những điều mà trước đó khó có thể tìm thấy trong bất kỳ xã hội nào, tiêu biểu là sự bình đẳng, lòng tôn trọng đối với con người và tất cả các loài sinh vật.
Từ những phân tích trên, có thể thấy sự giáng thế của Đức Phật Thích Ca mang một ý nghĩa vĩ đại đối với toàn thể nhân loại. Đây là một sự kiện hy hữu, là sự hội tụ tinh hoa của những gì cao quý nhất trong vũ trụ. Ngài đã chỉ ra con đường dẫn đến sự giác ngộ tối thượng, giúp chúng ta khám phá và đánh thức “kho báu” Phật tính ẩn sâu trong tâm mỗi người.
Vì lẽ đó, cho đến ngày nay, để tôn vinh sự kiện vĩ đại này của nhân loại, những người con Phật trên khắp năm châu lại cùng nhau hân hoan, vui mừng đón mừng Lễ Phật Đản. Đây là thời khắc đặc biệt quan trọng để các đệ tử Phật trên toàn thế giới thể hiện lòng tưởng nhớ và dâng lời tri ân sâu sắc đến Đấng Từ Phụ. Hơn thế nữa, Lễ Phật Đản còn là nhân duyên thù thắng để làm sáng tỏ, phát triển và lan tỏa Phật Pháp đến muôn nơi.
Còn rất nhiều thông tin thú vị và ý nghĩa về Đức Phật đang chờ bạn khám phá trong chuyên mục Đạo phật.