Dù cùng chung huyết thống với Đức Phật, mối quan hệ giữa Đề Bà Đạt Đa và Ngài lại phủ bóng bởi sự đố kỵ sâu sắc từ thuở thiếu thời. Nguyên nhân sâu xa của những mâu thuẫn này bắt nguồn từ sự bất mãn khi luôn thua kém Thái tử Tất Đạt Đa về mọi phương diện, từ học vấn đến tình duyên. Điều gì đã thôi thúc ông dấn thân vào con đường đối nghịch với chính người thân, và hành trình đầy biến cố của ông sẽ được hé mở tại chiasedaophat.com.
Nguồn gốc và mối quan hệ của Đề Bà Đạt Đa với Đức Phật
Đề Bà Đạt Đa thuộc dòng họ Thích Ca, có mối quan hệ thân tộc với Đức Phật Thích Ca Mâu Ni. Trước khi xuất gia, ông là anh em con chú, con bác ruột thịt với Đức Phật. Tuy nhiên, ngay từ thời niên thiếu, Đề Bà Đạt Đa đã nuôi dưỡng tâm địa ganh ghét đối với Thái tử Tất Đạt Đa. Sự đố kỵ này bắt nguồn từ việc Thái tử sở hữu những tướng hảo trang nghiêm, tài năng xuất chúng và đức hạnh phi thường, khiến Đề Bà Đạt Đa cảm thấy thua kém.
Trong mọi lĩnh vực học tập và thi đấu, Đề Bà Đạt Đa luôn tìm cách cạnh tranh với Thái tử Tất Đạt Đa, từ các môn bắn cung, cưỡi ngựa, đấu kiếm cho đến việc cầu hôn công chúa Da-du-đà-la. Tuy nhiên, mọi nỗ lực của ông đều kết thúc trong thất bại, làm gia tăng sự hiềm khích trong lòng. Sau khi Thái tử Tất Đạt Đa xuất gia, tu hành và thành đạo Phật quả, Ngài trở về giáo hóa vương tộc. Nhiều vị vương tôn công tử đã noi theo Ngài xuất gia, trong đó có cả Đề Bà Đạt Đa.
Đề Bà Đạt Đa luôn có tâm tranh đấu với Thái tử Tất Đạt Đa ngay từ lúc nhỏ (ảnh minh họa)
Tâm sân hận và phương pháp quản trị tâm sân hận
Những hành động hãm hại Đức Phật và phá hoại Tăng đoàn của Đề Bà Đạt Đa
Trong giai đoạn đầu xuất gia, Đề Bà Đạt Đa thể hiện sự tinh tấn trong tu tập, nhanh chóng chứng đắc Tứ thiền và sở hữu thần thông. Tuy nhiên, khi đạt được thành tựu, ông lại nảy sinh tâm ngã mạn. Ông cho rằng mình tài giỏi, ngang bằng hoặc không thua kém Đức Phật, lại có uy tín trong Tăng đoàn. Từ đó, ông nuôi dưỡng ý định tranh đoạt ngôi vị lãnh đạo Tăng đoàn và trở thành giáo chủ thay thế Đức Phật. Với tâm địa bất chính này, Đề Bà Đạt Đa đã thực hiện nhiều hành động tàn độc nhằm hãm hại Đức Phật và Tăng đoàn.
Âm mưu cấu kết với vua A Xà Thế, thả voi say hãm hại Đức Phật
Một lần nọ, khi Tăng đoàn đang khất thực tại thành Vương Xá, Đề Bà Đạt Đa đã cấu kết với vua A Xà Thế. Ông ta cho một con voi dữ trong cung uống rượu say rồi thả nó ra trên đường Đức Phật đi vào thành. Kế hoạch của Đề Bà Đạt Đa và vua A Xà Thế là chắc chắn Đức Phật cùng các vị Tăng đi theo sẽ bị voi dữ tấn công và tử nạn. Tuy nhiên, một điều kỳ diệu đã xảy ra. Khi con voi lao đến, trước uy lực từ bi của Đức Phật, nó bỗng nhiên quỳ phục xuống chân Ngài, khiến âm mưu của họ hoàn toàn thất bại.
Do cảm nhận được tâm từ bi của Đức Phật nên liền quỳ phục xuống chân Ngài.
Khắc phục lòng sân hận
Hành động lăn đá hãm hại Đức Phật gây thương tích
Sau thất bại đầu tiên, Đề Bà Đạt Đa không từ bỏ ý định hãm hại Đức Phật. Một lần nữa, ông ta lên đỉnh núi Linh Thứu và đẩy một tảng đá lớn xuống đường Đức Phật đi khất thực, với hy vọng gây tai nạn nghiêm trọng hoặc giết chết Ngài. Tuy nhiên, theo kinh điển ghi lại, một vị Sơn Thần đã biết trước âm mưu này và dựng một tảng đá khác để chặn lại. Tảng đá lớn vỡ ra, một mảnh nhỏ bắn vào chân Đức Phật, khiến Ngài bị chảy máu.
Chia rẽ Tăng đoàn bằng việc đưa ra năm giới luật khắt khe hơn
Thất bại trong việc hãm hại trực tiếp Đức Phật, Đề Bà Đạt Đa chuyển sang âm mưu chia rẽ và lũng đoạn Tăng đoàn. Đức Phật đã chế định giới luật để Tăng, Ni, Phật tử tu hành, giúp thân tâm an tịnh và đạt được chính định. Phật tử tại gia tu 5 giới, người xuất gia tu 10 giới, rồi tiến lên 250 giới Tỳ-kheo. Đề Bà Đạt Đa cho rằng giới luật của Phật chưa đủ nghiêm khắc, và ông ta đã tự chế ra thêm năm điều kiện khắt khe hơn, nhằm mục đích chứng tỏ mình tu hành cao hơn Phật và lôi kéo Tăng chúng.
Đề Bà Đạt Đa lăn đá hại Phật khiến Phật bị chảy máu chân
Lòng sân hận thật đáng sợ
Năm điều kiện khắt khe mà Đề Bà Đạt Đa đưa ra bao gồm:
- Tỳ-kheo bắt buộc phải ở trong rừng, không được ra ngoài.
- Tỳ-kheo bắt buộc phải ngủ dưới gốc cây, không được ngủ ở nơi khác.
- Tỳ-kheo bắt buộc phải mặc y phấn tảo (y nhặt từ nghĩa địa, nơi hỏa táng hoặc vải thải từ bệnh viện).
- Tỳ-kheo phải đi khất thực nhưng không được nhận sự cúng dường hay thỉnh mời từ thí chủ.
- Tỳ-kheo không được ăn thịt cá, chỉ được ăn đồ chay.
Với những giới luật tự đặt ra, Đề Bà Đạt Đa tiếp tục nuôi dưỡng tâm địa phá hoại Tăng đoàn. Ông ta tuyên bố rằng giới luật của mình còn tinh nghiêm hơn Phật, ám chỉ mình tu hành cao hơn. Điều này đã khiến 500 vị Tỳ-kheo dao động và đi theo ông ta, thành lập một Tăng đoàn riêng. Hành động này cấu thành tội chia rẽ Tăng đoàn, phá hoại sự hòa hợp của chúng Tăng, một tội danh cực kỳ nghiêm trọng xuất phát từ âm mưu soán ngôi vị lãnh đạo Phật giáo.
Đề Bà Đạt Đa trả quả báo cho việc hãm hại Phật và phá hòa hợp Tăng đoàn
Những nguy hại của sân hận và lợi ích của nhẫn nhục
Quả báo của Đề Bà Đạt Đa
Sau nhiều lần âm mưu hãm hại Đức Phật và Tăng đoàn không thành, Đề Bà Đạt Đa cuối cùng cũng phải gánh chịu quả báo cho những hành vi ác độc của mình. Ông lâm vào cảnh bệnh tật hiểm nghèo, không có phương thuốc nào chữa khỏi. Đức Phật đã sai Ngài Xá Lợi Phất và Mục Kiền Liên đến giáo hóa 500 vị Tỳ-kheo đi theo Đề Bà Đạt Đa. Dưới sự dẫn dắt của hai vị Thánh Tăng, 500 vị Tỳ-kheo này dần giác ngộ và quay trở về với Đức Phật. Cuối cùng, Đề Bà Đạt Đa chỉ còn lại một mình. Trong cơn bệnh nặng, ông ta cuối cùng cũng khởi tâm sám hối và mong muốn quay về nương tựa Đức Phật. Ông nhờ chư Tăng đưa đến gặp Đức Phật để sám hối. Tuy nhiên, khi ông ta còn cách Đức Phật vài trăm mét, mặt đất bỗng dưng nứt ra và nuốt chửng ông vào lòng đất, đọa vào địa ngục và không thể cứu vãn.
Những hành động của Đề Bà Đạt Đa cho thấy sức mạnh hủy diệt của lòng đố kỵ và tham vọng, nhưng chúng ta cũng có thể tìm hiểu sâu hơn về giáo lý giải thoát phiền não trong chuyên mục Đạo phật.
