Mỗi chúng ta đều mang trong mình tiềm năng phát triển tâm linh, được ví như những hạt giống quý giá ẩn sâu trong tâm thức. Để những mầm thiện lành như niềm vui và sự bao dung có thể vươn lên, việc nuôi dưỡng chúng mỗi ngày là điều thiết yếu. Hành trình này không chỉ cần sự nỗ lực cá nhân mà còn cần đến một cộng đồng vững mạnh để cùng nhau vun đắp. Hãy khám phá cách xây dựng một môi trường sống an lạc và cùng nhau lan tỏa những giá trị tốt đẹp qua Chia sẻ Đạo Phật.
Tâm thức mỗi người chứa đựng vô vàn hạt giống thiện và bất thiện. Để những hạt giống tích cực như niềm vui, an lạc, tình thương, sự tha thứ và bao dung nảy nở, chúng ta cần dành thời gian quay về với nội tâm, thực hành tưới tẩm mỗi ngày. Sự tinh tấn đích thực nằm ở việc vun bồi liên tục những hạt giống tốt đẹp này. Để quá trình thực tập đạt hiệu quả, việc xây dựng một cộng đồng Tăng thân vững mạnh, hỗ trợ lẫn nhau là vô cùng quan trọng. Một môi trường sống lành mạnh, nơi mọi người cùng nương giữ Năm giới, an trú trong chánh niệm và đẩy lùi những ảnh hưởng tiêu cực từ xã hội, sẽ là nền tảng vững chắc cho sự phát triển tâm linh.
Nếu những hạt giống tốt, tích cực trong tâm thức ta chưa biểu hiện thì ta thực tập tưới tẩm để làm cho chúng biểu hiện lên trên vùng ý thức của ta.
Để những hạt giống thiện lành trong tâm thức mỗi cá nhân và cộng đồng được nuôi dưỡng, chúng ta cần tổ chức đời sống tu tập một cách khoa học. Hãy mời những người thân yêu cùng thực hành. Chia sẻ với họ bằng những lời lẽ yêu thương và chân thành: “Anh yêu quý, nếu muốn chăm sóc em và mang lại hạnh phúc cho em, xin anh hãy cùng em tưới tẩm những hạt giống tốt đẹp trong em mỗi ngày. Em biết mình có khả năng yêu thương, thấu hiểu, tha thứ và bao dung. Sự hỗ trợ của anh sẽ giúp em thực tập dễ dàng hơn. Khi em hạnh phúc, anh cũng sẽ hạnh phúc. Em nguyện sẽ nhận diện những hạt giống tốt nơi anh và cố gắng vun bồi chúng, đồng thời mong anh cũng làm điều tương tự với em.” Ngược lại, chúng ta cần tránh tưới tẩm những hạt giống tiêu cực như thiếu niềm tin, hận thù, ghen ghét, hay kỳ thị, bởi chúng sẽ mang lại khổ đau cho cả bản thân và những người xung quanh.
Sự thực tập cam kết này được thể hiện qua lời nguyện: “Con nguyện sẽ không để những hạt giống tiêu cực trong con bị tưới tẩm mỗi ngày. Con nguyện ăn uống và tiêu thụ có chánh niệm để tránh nuôi dưỡng những hạt giống ấy. Con ý thức rằng nếu không hộ trì thân tâm, để hạt giống tiêu cực phát triển, con sẽ khổ và làm khổ những người con yêu thương. Con nhận thức rằng nỗi khổ của người khác cũng sẽ ảnh hưởng và làm con ngột ngạt.” Sự quyết tâm và chánh niệm này chính là tinh tấn đích thực. Chúng ta có thể thiết lập một “Hiệp ước sống chung an lạc” với những người thân yêu, tạo dựng những khoảnh khắc ấm áp và hạnh phúc bên nhau. Trong những giây phút đó, hãy cùng nhau ký kết hiệp ước vì hạnh phúc của gia đình và những người xung quanh.
Tinh tấn cần được thực hành dưới ánh sáng của Tứ chánh cần – bốn phép thực tập siêng năng:
1. Ngăn ngừa hạt giống bất thiện chưa phát khởi: Khi những hạt giống tiêu cực như giận hờn, trách móc, ghen tỵ, kỳ thị chưa nảy mầm trong tâm thức, hãy nỗ lực hết sức để chúng không có cơ hội bị tưới tẩm và trỗi dậy.
2. Chuyển hóa hạt giống bất thiện đã biểu hiện: Khi những hạt giống tiêu cực đã hiện hữu trong ý thức, hãy thực tập nhận diện, chấp nhận và đưa chúng trở về trạng thái tiềm ẩn trong tàng thức. Nếu chỉ một vài hạt giống bị kích hoạt, hãy chăm sóc chúng và đưa chúng về nguồn gốc càng sớm càng tốt. Việc đùa cợt hay để chúng hiện hành quá lâu trong tâm trí có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng.
Thực tập tưới tẩm cho nhau những hạt giống tốt sẽ giúp ta vượt qua được bờ bên kia rất mau chóng.
3. Nuôi dưỡng hạt giống thiện chưa biểu hiện: Nếu những hạt giống tích cực như yêu thương, thấu hiểu, tha thứ, bao dung chưa hiển lộ, hãy chủ động thực tập tưới tẩm để chúng có cơ hội biểu hiện lên vùng ý thức. Chúng ta cần cố gắng tiếp xúc với những phẩm chất tốt đẹp này mỗi ngày.
4. Duy trì và phát triển hạt giống thiện đã biểu hiện: Khi những hạt giống thiện đã xuất hiện, hãy khéo léo duy trì chúng càng lâu càng tốt. Những trạng thái tâm hành tích cực này giống như những vị khách quý, càng ở lại lâu trong ý thức, tàng thức của chúng ta càng được nuôi dưỡng, trong sáng và mạnh mẽ.
Đây chính là phép thực tập tinh tấn thứ tư của Tứ chánh cần. Tinh tấn không phải là một khái niệm trừu tượng mà là một sự thực hành cụ thể, có thể áp dụng trong cuộc sống hàng ngày cùng gia đình và xã hội. Việc cùng nhau vun bồi những hạt giống tốt đẹp sẽ giúp chúng ta nhanh chóng vượt qua những khó khăn, đạt đến sự chuyển hóa tận gốc.
Khóa tu là dịp để chúng ta tạo môi trường thuận lợi, giúp những hạt giống lành trong tâm thức được tưới tẩm. Những gì được chia sẻ trong khóa tu đều đã tiềm ẩn sẵn trong mỗi người dưới dạng hạt giống; Tăng thân và người hướng dẫn chỉ đóng vai trò khơi mở và nuôi dưỡng chúng. Tâm đất của chúng ta đã được thấm nhuần bởi “mưa pháp”, và nhờ sự đón nhận chân thành, những cơn mưa ấy đã chạm tới những hạt giống tốt đẹp, giúp chúng nảy mầm. Nhiều người đã trải nghiệm hương vị an lạc, thảnh thơi, hạnh phúc và giải thoát, củng cố lại niềm tin vào con đường thực tập, nhờ sự dìu dắt, nâng đỡ của Tăng thân.
Tổ chức một ngày chánh niệm hoặc chỉ nửa ngày chánh niệm cũng tốt, bởi vì đó là cơ hội cho mọi người thuộc nhiều Tăng thân đến để tu tập, để cùng nuôi dưỡng, nâng đỡ và yểm trợ nhau
Việc tổ chức các khóa tu, dù dài hay ngắn hạn, tùy thuộc vào điều kiện, là cách chúng ta tạo cơ duyên cho “mưa pháp” thấm sâu vào lòng đất tâm, giúp hạt giống yêu thương, thấu hiểu, tha thứ và bao dung nảy nở. Đôi khi, chỉ cần mở lòng đón nhận năng lượng của Tăng thân và những lời dạy pháp cũng đủ để nuôi dưỡng, trị liệu và chuyển hóa tâm thức. Tổ chức các buổi thực tập chánh niệm, dù chỉ trong một ngày hay nửa ngày, cũng mang lại lợi lạc to lớn. Đây là cơ hội để mọi người từ các Tăng thân khác nhau cùng nhau tu tập, hỗ trợ, nâng đỡ lẫn nhau; cùng nhau đi thiền, ngồi thiền, ăn cơm trong chánh niệm, chia sẻ những khó khăn và tìm kiếm phương cách chuyển hóa khổ đau. Những buổi thực tập như vậy chắc chắn sẽ mang lại sự nuôi dưỡng và lợi ích sâu sắc.
Khám phá thêm về cách vun bồi những hạt giống thiện lành và xây dựng một đời sống an lạc, bạn có thể tìm hiểu sâu hơn trong chuyên mục Đạo phật.
