Cuộc đời luôn là hành trình đối diện với sự vô thường, nơi cái chết là đích đến tất yếu mà mỗi chúng ta không thể tránh khỏi. Liệu đâu là nơi ta thuộc về sau hơi thở cuối cùng, và làm thế nào để sự ra đi của mình trở nên ý nghĩa? Khám phá Chia sẻ Đạo Phật để tìm câu trả lời.
Quan niệm về cái chết và sự sống luôn là những vấn đề lớn lao, khiến con người trăn trở qua nhiều thế hệ. Nhìn lá vàng rơi theo gió mưa, ta chợt suy ngẫm về sự vô thường của vạn vật, về hành trình của sinh ly tử biệt, và câu hỏi muôn thuở: “Người chết sẽ đi về đâu?”.
Tiếng chuông gió đinh đoong như một khúc nhạc trời tiễn ru cho đời lá rụng – Ảnh: Vũ Minh Thái
Khi được hỏi về nơi người chết sẽ về, một vị Thầy đã mỉm cười và chia sẻ một góc nhìn đầy ý nghĩa: “Khi chết, con người ta sẽ đi về trái tim của những người đang sống.” Câu trả lời này không chỉ gợi mở về sự kết nối tâm linh mà còn nhấn mạnh giá trị của tình yêu thương và ký ức mà ta để lại.
Nhiều người lầm tưởng rằng những người tu tập lâu năm, chứng kiến nhiều sự ra đi sẽ không còn sợ hãi cái chết. Tuy nhiên, nỗi sợ ở đây không hẳn là sợ cảm giác khi lìa đời, mà là sự trân quý đối với kiếp người, mong muốn được sống trọn vẹn, ý nghĩa và có thêm thời gian để lan tỏa những giá trị tốt đẹp đến với mọi người.
Sự ra đi của một người nào đó cũng là cách nhắc nhở người ở lại cần biết nhận ra vô thường của đời người, mà nâng niu trân quý từng phút giây còn được thở, sống sao an vui, hữu ích cho đời. – Ảnh: Lương Đình Khoa
Theo giáo lý Phật giáo, thân người khó được, và kiếp sau liệu ta có còn được làm người hay không là điều không ai biết trước. Vì vậy, sự thương tiếc khi một người ra đi là điều tất yếu. Tuy nhiên, điều quan trọng là chúng ta cần nhận thức rõ lẽ vô thường. Mọi sự vật, hiện tượng, kể cả các mối quan hệ hay công việc, khi đã hoàn thành duyên phận, sẽ nhường chỗ cho những điều mới mẻ đến. Sự ra đi của người thân là lời nhắc nhở chúng ta trân trọng từng khoảnh khắc hiện tại, sống sao cho an vui và hữu ích.
Khi một người thân yêu rời xa, sự đau buồn là khó tránh khỏi. Tuy nhiên, việc chìm đắm trong nỗi tiếc thương có thể khiến cả người ở lại và người ra đi đều bất an. Giống như việc níu kéo một vị khách đã đến lúc phải về, ta nên để họ ra đi thanh thản, và mình cũng giữ tâm trạng an nhiên để tiếp tục cuộc sống.
Khi một người thân ra đi, có thương tiếc nhưng đừng quá đắm chìm và để nó làm ảnh hưởng đến nhịp sống hiện tại. Như thế cả người ra đi và người ở lại đều bất an. – Ảnh: Lương Đình Khoa
Một câu chuyện về chú mèo bị bệnh nặng đã gợi mở về cách chúng ta đối diện với sự sống và cái chết. Lựa chọn để chú mèo ra đi thanh thản, thoát khỏi đau đớn, thay vì cố gắng kéo dài sự sống chỉ vì nỗi sợ cô đơn của bản thân, là một cách thể hiện lòng từ bi và sự thấu hiểu sâu sắc.
Cuộc đời vốn là một hành trình, và cái chết chỉ là một điểm dừng chân tạm thời. Điều quan trọng là cách chúng ta sống, cách chúng ta đối diện với mọi biến cố. Như nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đã viết, hãy xem cuộc đời như “một kiếp rong chơi”, thảnh thơi và an lành, bởi lẽ “ra đi từ đâu rồi sẽ lại trở về ở đó”.
Nói như Trịnh, hãy coi tất cả như “một kiếp rong chơi”, thảnh thơi, an lành, đừng nặng nề bám víu, bởi ra đi từ đâu rồi sẽ lại trở về ở đó. – Ảnh: Lương Đình Khoa
Nhiều người vẫn giữ những nghi lễ tang ma mang nặng không khí bi thương, với tiếng kèn, tiếng khóc than. Tuy nhiên, liệu điều này có thực sự cần thiết? Liệu người ra đi có thanh thản khi thấy người thân còn quyến luyến, đau khổ? Thay vì tạo ra bầu không khí nặng nề, ta có thể dành những lời cầu nguyện, những ý niệm thiện lành cho người đã khuất và cho chính mình.
Trong cuộc sống, hơi thở là điều quý giá nhất. Mỗi sớm mai thức dậy, ta nên biết ơn vì vẫn còn được thở, được sống, được cảm nhận những niềm hạnh phúc giản đơn. Đó có thể là điều mà vô số chúng sinh khác hằng mong ước.
Con người chết đi, sẽ đi về trái tim của những người đang sống. – Ảnh: Lương Đình Khoa
Hiểu được sự vô thường của cuộc đời, ta sẽ học cách đối diện với cái chết một cách nhẹ nhàng hơn. Cái chết có thể chỉ là một sân ga tạm dừng, để rồi ta lại tiếp tục hành trình trên một chuyến tàu mới của nhân quả và luân hồi. Điều quan trọng là ta cần quan tâm đến tâm tư, nguyện vọng của người sắp ra đi, và sống sao cho xứng đáng với tình yêu thương mà họ đã dành cho ta.
Con người ta có mặt trong nhau, đó là sự tiếp nối. Vì vậy, hãy sống không chỉ cho chính mình, mà còn cho những người đã khuất đang còn hiện hữu trong trái tim ta, sống một cuộc đời tử tế và ý nghĩa.
Địa Tạng Phi Lai Tự, 8h31, 29/8/2018
Để hiểu sâu hơn về cách nhìn nhận sự sống và cái chết trong Đạo phật, hãy cùng khám phá thêm những bài viết ý nghĩa khác trong chuyên mục.
