Ngôi đền cổ kính tại Nha Trang, nơi phụng thờ vị tướng quân lừng lẫy, đã trải qua nhiều thăng trầm lịch sử để có được diện mạo khang trang như ngày nay. Sự đồng lòng của cộng đồng đã kiến tạo nên một không gian tâm linh trang nghiêm, giữ gìn đạo lý cha ông. Khám phá thêm về lịch sử hình thành và ý nghĩa của công trình này tại <a href="Chia sẻ Đạo Phật“>Chia sẻ Đạo Phật.
Ban đầu, ngôi đền được xây dựng trên một khu đất nhỏ tại phường Xương Huân, thành phố Nha Trang. Sau đó, với tâm huyết của Hội Ái Hữu Bắc Việt Khánh Hòa, đứng đầu là các ông Trần Minh Kính, Nguyễn Văn Nhật, Nguyễn Văn Nhâm, Nguyễn Văn Thiện, bà Lê Thị Mùi, ông Nguyễn Văn Long, Đặng Hữu Cừ, Nguyễn Đức Giãn và nhiều cá nhân khác, đã phát động lời kêu gọi xin đất và quyên góp kinh phí để xây dựng lại Vọng từ khang trang hơn, xứng đáng với công lao to lớn của Đức Thánh Trần Hưng Đạo.
Sau 8 năm vận động và tích lũy tài chính, công trình xây dựng đền đã chính thức khởi công vào ngày 28 tháng 3 năm Nhâm Dần (1962) tại Khu Đồng Dưa, phường Phước Hải, Nha Trang. Vị trí hiện nay của đền là số 124 đường Nguyễn Trãi, thuộc phường Phước Tân, thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa. Ngôi đền được xây dựng trên diện tích khoảng 200m², với hướng chính về phía Đông, nhìn ra đường Nguyễn Trãi. Lễ khánh thành đã được long trọng tổ chức vào ngày 20 tháng 8 năm Nhâm Dần (1962).
Việc chọn hướng Đông cho Đền Đức Thánh Trần mang nhiều ý nghĩa sâu sắc. Hướng Đông tượng trưng cho sự khởi đầu, đón nhận ánh sáng rực rỡ của bình minh, đồng thời gợi nhớ về những chiến công hiển hách của Hưng Đạo Đại Vương, những trang sử vàng còn lưu lại cho muôn đời sau. Hơn nữa, hướng Đông còn là hướng phát tích của Ngài, như được ghi lại trong hai câu mở đầu của Trần Thánh Đại Vương Bửu cáo: “Đông A đế trụ. Nam Đảo tiên tung”, ý nói: “Cột trụ Nhà Trần. Giống Tiên Nam Đảo”.
Bên cạnh đó, việc bố trí ngôi đền còn thể hiện tầm nhìn phong thủy tinh tế. Vịnh Nha Trang xinh đẹp, một trong những vịnh biển quyến rũ nhất thế giới, được chọn làm Tiền án, mang ý nghĩa che chắn và bảo vệ. Khóm dân cư Đồng Dưa phía sau đóng vai trò là Hậu chẩm, tạo thế “tựa sơn” vững chãi về mặt tâm linh. Hai ngọn núi là Núi Một (Phước Tiến) và Núi Cảnh Long (Phương Sơn) được xem là Tả phù, Hữu bật, tương trợ cho ngôi đền. Đây là hai trong bốn ngọn núi tạo nên thế đất “Tứ thú tụ” của thành phố Nha Trang, được giới phong thủy gọi là “Kim Quy đới tháp” và “Thanh Long hý thuỷ”, mang lại vượng khí và may mắn cho vùng đất.
Ngày nay, Ban Quản lý đền, các hội viên, tín hữu cùng du khách thập phương vẫn luôn nỗ lực tu bổ và gìn giữ ngôi đền. Nơi đây là điểm đến tâm linh để thế hệ mai sau đến chiêm bái, tưởng nhớ công ơn của Hưng Đạo Đại Vương, cầu mong quốc thái dân an, thế giới hòa bình và nhân dân an lạc.
Nhân dịp kỷ niệm 727 năm Ngày Chiến thắng Bạch Đằng Giang (08/3 năm Mậu Tý – 1288), chúng ta cùng nhìn lại lịch sử ngôi đền và bày tỏ lòng tự hào về Đức Thánh Trần Hưng Đạo, vị anh hùng dân tộc kiệt xuất. Hưng Đạo Đại Vương, tên húy là Trần Quốc Tuấn, sinh năm 1228, đã ba lần chỉ huy quân Đại Việt đánh bại quân Nguyên Mông hùng mạnh. Trận chiến tiêu biểu nhất là việc sử dụng thế nước thủy triều để tiêu diệt toàn bộ quân địch vào ngày 08 tháng 3 năm Mậu Tý (1288). Trước cổng đền thờ Trần Hưng Đạo có khắc câu đối thể hiện công lao to lớn của Ngài:
“Thuỷ trận dụng triều lưu, vi Nam quốc Hải quân chi Tổ;
水
陈
用
潮
流
為
南
囯
海
军
之
祖
Kim chi tác can lỗ, phá Bắc phương Nguyên khấu chi Sư.”
金
枝
作
干
樐
破
北
方
元
冦
之
師
Nghĩa là:
“Dùng dòng chảy của thủy triều để lập nên chiến trận, Ngài là vị Tổ của Hải quân nước Nam;
Lấy vật dụng làm cọc nhọn, Ngài là bậc Thầy tiêu diệt quân Nguyên phương Bắc.”
Ông Đàm Quang Hát, Trưởng Ban Quản lý đền thờ Trần Hưng Đạo, đã chia sẻ về các hoạt động kỷ niệm lần thứ 727 Ngày Chiến Thắng Bạch Đằng Giang. Lễ hội được tổ chức trong hai ngày mùng 7 và 8 tháng ba năm Ất Mùi (tức ngày 25 và 26/04/2015) tại Tượng đài Trần Hưng Đạo (Công viên Bạch Đằng, Nha Trang) và tại Đền thờ Trần Hưng Đạo (124 Nguyễn Trãi, Nha Trang). Chuỗi sự kiện bao gồm: Cung thỉnh Đức Thánh Trần Hưng Đạo, tụng kinh cầu quốc thái dân an, các nghi lễ tế cổ truyền, đoàn xe rước lễ hội, tuyên đọc tiểu sử Hưng Đạo Vương, dâng hương tại các địa điểm tưởng niệm, sự tham gia của các cấp chính quyền, Học viện Hải Quân, các đình đền, cùng đông đảo hội viên, tín hữu và du khách. Lễ tạ và mời khách thụ lộc Thánh cũng được tổ chức vào lúc 14 giờ ngày 08 tháng 3 Ất Mùi (26/4/2015).
Dù chỉ là một Vọng từ, Đền thờ Trần Hưng Đạo tại Nha Trang đã trở thành một điểm đến tâm linh quen thuộc, thu hút sự quan tâm của người dân thành phố biển Nha Trang – Khánh Hoà và du khách thập phương. Điều này minh chứng cho câu nói xưa: “Sơn bất tại cao hữu Tiên tất danh. Thủy bất tại thâm hữu Long tất linh.” – Núi không cần cao, có tiên ở thì sẽ nổi danh. Sông không cần sâu, có rồng thiêng thì sẽ linh hiển. Chính vì giá trị lịch sử và văn hóa đó, ngày 05 tháng 10 năm 1995, Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hoà đã ban hành Quyết định số 2577/QĐ-UBND, công nhận Đền Trần Hưng Đạo (Nha Trang) là Di tích Lịch sử – Văn hóa cấp tỉnh, nhằm bảo tồn và phát huy các giá trị ý nghĩa của đền trong đời sống văn hóa tâm linh của dân tộc.
“Bắc Nhạc giáng Thần, cứu quốc anh hùng danh vạn kiếp;
北
岳
洚
神
救
囯
英
雄
名
萬
刧
Nam Thiên hiển Thánh, tý dân công đức tự thiên niên.”
南
天
顯
聖
庇
民
功
德
似
千
年
Nghĩa là:
“Từ phương Bắc giáng xuống, Ngài là vị anh hùng cứu quốc, danh thơm muôn thuở;
Trời Nam hiển linh, công đức giúp dân Ngài vang vọng ngàn năm.”
Trí Bửu – Thành kính tưởng niệm lần thứ 727 Ngày Chiến thắng Bạch Đằng Giang (1288 – 2015)
Hy vọng bạn đã có cái nhìn sâu sắc hơn về Đền thờ Trần Hưng Đạo, một biểu tượng tâm linh của Nha Trang. Để tiếp tục hành trình khám phá những giá trị văn hóa và tinh thần, mời bạn ghé thăm chuyên mục Đạo Phật.
