Đức Phật tồn tại ở hai phương diện: Pháp thân và Tướng thân, trong đó Pháp thân mới là bản chất tối thượng. Tuy nhiên, làm sao chúng ta có thể cảm nhận được Pháp thân vô vi, vô tướng ấy? Hãy cùng khám phá ý nghĩa sâu sắc của Pháp thân và hành trình đạt đến nó qua Chiasedaophat.
Pháp Thân – Hình Tướng Chân Chính Của Phật
Pháp thân mới là hình tướng chân chính của Đức Phật, nhưng ngay cả các vị Bồ tát ở cảnh giới cửu trụ cũng khó có thể thấy được pháp thân, huống chi chúng ta là những chúng sanh bị vô minh và phiền não che mờ. Pháp thân là vô vi, vô tác, không hình tướng, không đến không đi, không đầu không cuối. Vậy làm sao chúng ta có thể chiêm ngưỡng được Pháp thân của Phật?
Kinh điển cho rằng: “Đoạn một phần vô minh, chứng một phần pháp thân”. Điều này cho thấy Pháp thân không thể được nhìn thấy qua hình tướng bên ngoài, mà hình tướng của Pháp thân hoàn toàn là kết quả của quá trình tu tập.
Theo Kinh Hoa Nghiêm, “Pháp tánh vốn vắng lặng, không thể chấp thủ cũng không thể thấy, tánh không tức là cảnh Phật, không thể suy lường được”. Pháp thân vượt ngoài ngôn ngữ, văn tự và suy luận. “Nếu có người muốn biết cảnh giới Phật, tâm ý nên thanh tịnh như hư không”. Pháp thân là hư không thân, tuy vô hình vô tướng, không lời không thấy, nhưng không phải là không tồn tại. Pháp thân biến khắp mười phương, bao trùm pháp giới.
Thân Tướng Tốt Đẹp Lên Nhờ Niệm Phật
Trong một lần giảng kinh Niết Bàn tại Dương Châu, Thượng tọa Thái Nguyên Phù đã giảng rộng về đạo lý pháp thân. Một thiền sư trong hội chúng nghe xong liền mỉm cười và hỏi Thượng tọa: “Nếu ngài muốn giảng về Pháp thân, xin hãy ngừng nói ba ngày, nhắm mắt suy ngẫm, Pháp thân rốt cuộc có hình tướng như thế nào?”. Thượng tọa Thái Nguyên Phù đã tạm dừng việc giảng kinh ba ngày để tự mình tham cứu. Sau ba ngày, dường như đã có sự giác ngộ về Pháp thân, ngài đã ngâm rằng:
Lý của pháp thân giống như hư không,
Bao hết ba đời biến khắp mười phương.
Bao trùm bát cực, bao quát lưỡng nghi,
Tùy duyên cảm ứng, không đâu mà không biến.
Qua câu chuyện này, chúng ta thấy rằng Pháp thân không thể được thấu hiểu qua hình tướng hay diễn tả bằng ngôn ngữ. Kim dung thánh tượng có thể được nhìn ngắm hoặc nói đến, nhưng Pháp thân thì không thể dùng mắt tai để biết, mà cần dùng tâm để thấu hiểu.
Tác Dụng Vi Diệu Của Pháp Thân
Mặc dù thể của Pháp thân không có hình tướng để thấy, nhưng dụng (tác dụng) vi diệu của nó thì không hoàn toàn không thể nhận thấy. Đại luận có ghi: “Thể pháp thân xét tận cùng không ngoài thân tướng hảo này; không lìa khỏi pháp thân tuy hai mà không khác”. Kim dung thánh thân của Phật không phải là Pháp thân, nhưng lại là tướng dụng hiển hiện từ Pháp thân.
Kinh Mật Tích nói: “Thánh thân Phật tuy có phân thành pháp thân, báo thân, ưng thân, tuy có ba nhưng cũng không khác, bởi vì ứng thân và báo thân là từ pháp thân lý thể mà hiển hiện, lìa pháp thân sẽ không có báo thân và ứng thân”. Do đó, từ kim dung của ứng thân, chúng ta cũng có thể nhận biết được Pháp thân của Phật.
Khi Đức Phật ứng hóa ở thế gian, thuyết pháp khắp nơi, trong mỗi pháp hội, Ngài có thể hiện nhiều hình tướng khác nhau: thân vàng, thân bạc, thân lưu ly, sa cừ, mã não. Có khi Ngài cao lớn, có khi lại bằng kích thước người thường, hoặc cao hàng ngàn thước. Âm thanh thuyết pháp của Ngài cũng đa dạng, khi mềm mại vi diệu, khi vang dội như sư tử hống. Pháp mà Ngài giảng cũng tùy theo căn cơ của thính chúng mà khác nhau, có khi là bố thí, trì giới, thiền định, trí tuệ, giải thoát, đại thừa,… Điều này cho thấy kim dung hảo tướng của Ngài không phải là bình thường, mà là thần lực pháp thân bất khả tư nghì hiển hiện từ bản thể chân thân.
Từ các kinh điển, ta thấy Giáo chủ Thích Ca Mâu Ni, trong cùng một thời gian, có thể ở hàng ngàn vạn quốc độ để làm Phật sự, với nhiều danh hiệu, hình tướng và phương pháp giáo hóa khác nhau. Đây chính là tướng dụng hiển hiện từ Pháp thân. Nếu không có Pháp thân, làm sao Ngài có thể hiện tướng dụng đến khắp nơi và giáo hóa được tam thiên quốc độ?
Khởi Tín Luận viết: “Pháp thân tự thể đã có ánh sáng trí tuệ rộng lớn, chiếu khắp pháp giới. Do vậy có thể biết, tất cả thế giới Ta bà không có cái gì là không phải tướng dụng của Pháp thân, nên nói ‘tiếng suối chảy là tướng lưỡi rộng dài, núi xanh biếc cũng là pháp thân thanh tịnh’; ‘hoa vàng rực rỡ là Bát nhã, trúc xanh mơm mởn cũng luôn là pháp thân’”. Trong mắt bậc giác ngộ, không có gì là không phải chân thân của Phật. Khắp vũ trụ, không nơi nào mà không có chân thân của Phật. Đức Phật nhập Niết Bàn vì có thân hữu vi, đó là sự khế hợp với pháp tánh của Phật. Chân thân của Phật đã biến vào trong tất cả pháp, không có pháp nào mà không có chân thân Phật. Đức Phật cho đến ngày nay vẫn còn sống cùng chúng ta, chúng ta sống trong Pháp thân của Phật.
Pháp thân không hình không tướng, không nói không thấy…
Nơi Nơi Đều Có Pháp Thân
Kinh Lăng Nghiêm dạy: “Mười phương hư không thế giới đều là trong tâm của Như Lai, như mặt trời giữa hư không, đều là chân thân của Phật, vũ trụ vạn tượng đều là tướng dụng của chân thân Phật”.
Pháp thân là chân thân của Phật, biến khắp mười phương hư không pháp giới, hào quang chiếu vô lượng quốc độ. Chỉ có Bồ tát ở cảnh giới Thập trụ mới có thể thường xuyên nghe được diễn thuyết diệu pháp của Pháp thân. Pháp thân là cảnh giới của Phật. Kinh Lăng Nghiêm mô tả: “Nước trong đại dương có thể uống hết, bụi trong vũ trụ có thể đếm được, gió trong hư không có thể cột lại, nhưng cảnh giới của Phật thì không thể nói được”.
Đức Phật luôn chỉ dạy các đệ tử nên nhận thức về chân thân của Phật một cách sâu sắc. Ngài dạy: “Thấy duyên khởi tức thấy pháp, thấy pháp tức thấy Phật”. Pháp thân của Phật chính là tự tánh của các pháp. Nếu có khả năng từ pháp duyên khởi, hiểu thông tánh không của các pháp, thì có thể thấy được chân thân của Phật. Kinh Kim Cang cũng viết: “Chỗ nào có kinh điển thì chỗ đó có Phật”. Trong pháp có Phật, tin pháp là tin Phật. Gọi là Phật vì Ngài có thể khế hợp, chứng ngộ pháp tánh và hòa làm một thể với pháp tánh. Không tin pháp, không kính pháp, không hiểu pháp thì không thể nhận thức được chân thân của Phật.
Trong pháp có Phật, tin pháp là tin Phật….
Đức Phật ứng hóa thân vì nhân duyên, khi nhân duyên hết thì nhập Niết Bàn. Các đệ tử nhìn cảnh Phật nhập Niết Bàn rất đỗi bi thương. Đức Phật liền dạy: “Các ngươi chớ có bi thương, ứng thân hữu vi tuổi già này cũng như chiếc xe cũ mục, chiếc xe cũ mục lúc hư, nếu đem sửa lại sử dụng đó không là phương pháp tốt nhất. Nếu cái sanh mệnh nhục thể hữu vi của ta sống ngàn vạn năm cùng các ngươi nhưng có hợp tất có biệt ly, đó là đạo lý không thay đổi được! Đức Phật vào Niết Bàn ở trong pháp tánh chiếu cố đến các ngươi, làm cho sanh mệnh của Phật tương ưng với pháp thân vô vi, sanh mệnh này song hành cùng trời đất, chiếu sáng như mặt trời mặt trăng. Các ngươi sau này nên y theo giáo pháp của Ta mà hành, màu lục của dương liễu đó, màu xanh của tùng bách đó đều là pháp thân của Phật”. Nếu có thể y theo giáo pháp của Phật mà hành, thì sẽ thấy được chân thân của Phật.
Do đó, các pháp tam vô lậu học: giới, định, tuệ chính là chân thân của Phật. Ba mươi bảy phẩm trợ đạo, thập lực, tứ vô úy,… cũng là chân thân của Phật. Ngay cả việc thực hành một số pháp vì lợi ích của tăng đoàn cũng là chân thân của Phật.
Chân Thân Thường Trụ
Chân thân của Phật, pháp thân huệ mạng của Phật chính là sáu pháp lục hòa của Tăng đoàn. Đức Phật thường nói: “Nếu cúng dường Tăng tức là cúng dường Ta rồi”. Phật xem trọng chúng Tăng đến thế, bởi vì “tiếp nối long mạch Phật pháp”, “kế tục huệ mạng của Phật” đều nương vào Tăng đoàn. Hy vọng Tăng đoàn sau này không nên nghĩ rằng Phật đã nhập Niết Bàn rồi. Nên biết sức từ bi của Phật luôn gia trì chúng ta. Chúng ta nên đi khắp nơi để hoằng pháp lợi sanh, làm cho chân thân Phật biến khắp nơi trên thế giới.
Hoàng đế Thuận Tông đời Đường không biết chân thân Phật rốt cuộc sẽ ở đâu, nên đến hỏi Thiền sư Phật Quang Như Mãn:
“Phật từ xứ nào đến?
Diệt rồi đi về đâu?
Đã nói thường trụ thế,
Hiện tại Phật ở đâu?”
Thiền sư đáp:
“Phật từ vô vi đến,
Diệt trở về vô vi.
Pháp thân đầy hư không,
Thường trụ vô tâm xứ.
Hữu niệm quy vô niệm,
Hữu trụ quy vô trụ.
Đến vì chúng sanh đến,
Đi vì chúng sanh đi.
Biển thanh tịnh chân như,
Thể thường trụ sâu xa.
Trí giả khéo suy nghĩ,
Chớ có nên hoài nghi.”
Hoàng đế trả lời thiền sư và vẫn còn hoài nghi:
“Phật tại hoàng cung sanh,
Diệt tại rừng song thọ.
Trụ thế bốn chín năm,
Lại nói không thuyết pháp.
Sơn hà và đại hải,
Trời đất và nhật nguyệt,
Đến thời quy về hết,
Ai nói không sanh diệt?
Nghi tình như ở đây,
Trí giả khéo phân biệt.”
Thiền sư lại trả lời:
“Phật thể vốn vô vi,
Mê tình vọng phân biệt.
Pháp thân khắp hư không,
Chưa từng có sanh diệt.
Hữu duyên Phật ra đời,
Hết duyên Phật nhập diệt.
Xứ xứ hóa chúng sanh,
Giống như trăng dưới nước.
Không thường cũng không đoạn,
Không sanh cũng không diệt.
Sanh cũng chưa từng sanh,
Diệt cũng chưa từng diệt.
Thấy rõ vô tâm xứ,
Tự nhiên không pháp thuyết.”
Để thấu hiểu sâu sắc hơn về bản chất tối thượng và sự hiện diện khắp nơi của Đức Phật, mời bạn khám phá thêm trong chuyên mục Đạo phật.
