Ca khúc “Phật đang trong ta” đã mở ra một góc nhìn mới về sức mạnh tiềm ẩn bên trong mỗi con người, nơi Phật tính luôn hiện hữu dù bị vô minh che lấp. Giống như câu chuyện ẩn dụ về viên ngọc quý bị lãng quên, chúng ta hoàn toàn có thể đánh thức và khai phá nguồn năng lượng giác ngộ này, hãy cùng khám phá thêm tại Chiasedaophat.
Ý nghĩa sâu sắc của bài hát “Phật đang trong ta”
Khóa tu học dành cho các em thiếu nhi tại chùa, diễn ra vào tối thứ Bảy hàng tuần, dưới sự dẫn dắt của cô Tuệ Giác và cô Tuệ Đức, không chỉ trang bị kiến thức Phật pháp mà còn lan tỏa niềm vui qua những bài hát ý nghĩa. Trong số đó, ca khúc “Phật đang trong ta” của nhạc sĩ Vũ Ngọc Toản đã mang lại nhiều chiêm nghiệm sâu sắc về cuộc sống thường nhật:
Phật đang trong ta từ khi biết sẻ chia niềm đau.
Phật đang trong ta từ khi biết nhiếp tâm niệm Phật.
Phật đang trong ta miệng hoan hỷ nói câu từ bi.
Phật đang trong ta bàn tay nắm với muôn bàn tay.
Ảnh minh hoạ.
Phật tính: Viên ngọc quý ẩn giấu
“Phật đang trong ta” là cách diễn đạt về Phật tính, hay còn gọi là Như Lai tính, Giác tính, vốn tồn tại sẵn có trong mỗi chúng sinh. Tuy nhiên, do vô minh và phiền não che lấp, Phật tính này chưa hiển lộ. Câu chuyện về gã say rượu trong Kinh Pháp Hoa, được người bạn thân tặng viên ngọc quý giấu trong áo nhưng không hề hay biết, là một ẩn dụ sinh động. Chúng ta, cũng như gã say rượu, mang trong mình Phật tính thanh tịnh nhưng lại mải mê tìm kiếm Phật ở bên ngoài, quên mất việc quay về với bản tâm chân thật của chính mình. Đức Phật đã khẳng định: “Ta là Phật đã thành, chúng sinh là Phật sẽ thành”, bởi Ngài cũng từng là một con người bình thường như chúng ta. Cuộc sống hàng ngày của Đức Phật, như mô tả trong Kinh Kim Cang, vẫn diễn ra bình dị với các hoạt động ăn, uống, đi, đứng, nằm, ngồi. Điểm khác biệt duy nhất là Ngài luôn sống trong chánh niệm tỉnh thức, trong khi chúng ta thường bị cuốn theo vọng tưởng và mê muội.
Sống tỉnh thức, tìm “Phật” nơi bản tâm
Phật Hoàng Trần Nhân Tông đã chỉ ra rằng: “Bụt ở trong nhà, chẳng phải tìm xa, nhân khuấy bổn nên ta tìm Bụt, chỉn mới hay chính Bụt là ta”. Điều này nhấn mạnh việc tìm kiếm “Phật” không đâu xa mà ngay trong chính tâm mình. Đối với người tu Tịnh độ, Ngài cũng dạy: “Tịnh độ là lòng trong sạch, chớ còn ngờ hỏi đến Tây phương; Di Đà là tính sáng soi, mựa phải nhọc tìm về Cực lạc”. Nhạc sĩ Vũ Ngọc Toản cũng đã diễn tả tinh tế điều này qua lời bài hát: “Phật đến chẳng mong cầu, Phật đi chớ tìm đâu, là vì lòng ta đắm mê não nề. Thề quyết quay trở về, dẹp tan những lầm mê, biển trần khổ đau hóa vui Tịnh độ”.
Thanh lọc tâm thức để Phật tính hiển lộ
Để tâm thanh tịnh và Phật tính hiện rõ, chúng ta cần đoạn trừ những thói hư tật xấu như tham, sân, si, mạn, nghi. Khi đó, chúng ta mới có thể thực sự sẻ chia nỗi đau với người khác, như lời bài hát: “Phật đang trong ta từ khi biết sẻ chia niềm đau…”. Việc nhiếp tâm niệm Phật, gạt bỏ mọi tạp niệm, sẽ mang lại hiệu quả vô cùng. Khi Phật tính hiện hữu trong tâm, ta sẽ luôn hoan hỷ, nói lời từ bi, yêu thương và đoàn kết với mọi người.
Phật đang trong ta từ khi ấy xóa tan sầu bi.
Phật đang trong ta từ khi ấy pháp thân an vị.
Phật đang trong ta miệng không nói đến câu thị phi.
Phật đang trong ta bằng ánh mắt chứa chan từ bi.
Nhận diện mười cảnh giới tâm thức
Phật giáo cho rằng tâm chúng sinh trong một ngày có thể hiện đủ mười cảnh giới: sáu cõi luân hồi (trời, người, a-tu-la, địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh) và bốn cõi Thánh (Thanh văn, Duyên giác, Bồ-tát, Phật). Mỗi cảnh giới này khởi lên tùy thuộc vào suy nghĩ của chúng ta. Khi ta suy nghĩ đúng chánh pháp, có trí tuệ và tình thương, đó là lúc Phật đang hiện hữu. Khi ta vô tư giúp đỡ người khác, ta đang hành động như Bồ-tát. Ngược lại, tâm keo kiệt, tham lam, giận dữ, si mê sẽ đưa ta về ba cõi ác.
Sống trong cảnh giới Phật để tìm an lạc
Là người học Phật, chúng ta cần cố gắng giữ tâm mình ở cảnh giới Phật nhiều hơn để cảm nhận sự an lạc ngay trong hiện tại. Khi tâm hướng thiện, lời nói hòa ái, hành động tốt đẹp, ta tạo ra năng lượng tích cực lan tỏa. Đó cũng là lúc pháp thân an vị, ta không còn nói lời thị phi, chỉ chia sẻ những điều lợi ích cho mình và người. Ánh mắt ta nhìn người khác sẽ tràn đầy từ bi, mang lại cảm giác bình yên cho mọi người xung quanh.
Phật đang trong ta đường đi tới bỗng nhiên bình yên.
Phật đang trong ta bàn chân bước trở nên hành thiện.
Phật đang trong ta gặp oan trái hóa ra nhẹ tênh.
Phật đang trong ta bình yên hóa khúc ca diệu âm.
Thực hành giáo pháp, hóa giải khổ đau
Thật hạnh phúc khi được làm đệ tử Phật, mỗi ngày thấm nhuần giáo pháp và thực hành ngay trong cuộc sống. Khi sống trong cảnh giới Phật, ta cảm nhận sự hiện hữu của Ngài, tâm ta an lạc và giải thoát. Bằng cách đoạn trừ phiền não, si mê, ta không còn nói lời thị phi, thậm chí hóa giải nhẹ nhàng những oan gia trái chủ. Công ơn của Đức Phật đối với chúng sinh là vô cùng to lớn, khó có thể đền đáp hết.
Chú thích:
- Phật tính: Là bản tính vốn có của Đức Phật, hoặc chỉ cho chủng tử nhân tính, khả năng thành Phật của chúng sinh.
- Bản dịch của Hòa thượng Thích Trí Tịnh.
- Pháp thân: Còn gọi là Pháp Phật, Lí Phật, Pháp Thân Phật, Tự Tính Phật, Pháp Tính Phật, Như Như Phật. Bao gồm chánh pháp Đức Phật đã thuyết, pháp vô lậu Ngài đã chứng, và tự tính chân như, Như Lai Tạng.
Hãy tiếp tục hành trình khám phá sâu sắc hơn về giáo lý Đạo phật và cách ứng dụng vào cuộc sống để tìm thấy sự bình yên nội tại.
