Việc thực hành giới luật không chỉ là tuân thủ quy tắc, mà còn là nuôi dưỡng lòng từ bi, giúp tâm hồn thanh tịnh vượt qua cám dỗ thế gian. Hiểu rõ giá trị cốt lõi của giới luật sẽ mở ra con đường giải thoát an toàn và bền vững. Khám phá thêm về hành trình giữ giới trọn vẹn tại Website Chia sẻ Đạo Phật.
Trước khi phát tâm thọ giới, người giới tử cần thành tâm sám hối ba nghiệp cho thanh tịnh để có thể lãnh thọ giới pháp một cách trọn vẹn. Khi tiếp nhận giới pháp, giới tử cần phát nguyện gìn giữ giới luật suốt đời, xem đó quý như mạng sống của chính mình, bởi lẽ “Giới luật còn là Phật pháp còn”.
Quan niệm này khiến nhiều người xem giới luật là điều vô cùng thiêng liêng và cố gắng gìn giữ không lơ là. Để giữ giới được viên mãn, việc hiểu rõ tầm quan trọng và lý do cần gìn giữ giới luật là vô cùng cần thiết.
Người hành trì giới luật cũng chính là bảo vệ và phát triển tâm hạnh từ bi của mình.
Đức Phật và các bậc Tổ sư thường dạy rằng, Giới là phương tiện quý báu giúp hành giả vượt qua sông mê ái, là ngọn đèn soi sáng dẫn lối ra khỏi u tối, và là áo giáp vững chắc bảo vệ khỏi sự xâm nhập của tam độc tham, sân, si cùng ngũ dục thế gian (tài, sắc, danh, thực, thụy). Những lời dạy này khẳng định giới luật chính là công cụ thiết yếu để hành giả tu tập giải thoát một cách an toàn.
Nếu giới luật được xem là phương tiện giúp hành giả mau chóng đạt đến bờ giải thoát, thì việc thực hành sao cho viên mãn là điều cần quan tâm. Nhiều người giữ giới rất cẩn trọng, xem giới luật là vô cùng cao quý và bất di bất dịch. Tuy giới luật có công năng bảo hộ thân tâm, ngăn chặn các yếu tố tiêu cực từ bên ngoài, nhưng nếu hành giả chấp giữ giới luật một cách cứng nhắc, họ có thể tự chuốc lấy khổ đau và tạo ra chướng ngại cho chính mình.
Giới luật là phương tiện hỗ trợ hành giả trên con đường tu tập. Tuy nhiên, nếu không biết cách ứng dụng giới luật vào đời sống thực tế, nó sẽ chỉ còn là những điều răn cấm khô khan, không mang lại sự phát triển. Do đó, thọ trì giới luật đúng nghĩa đòi hỏi hành giả phải biết áp dụng một cách linh hoạt để giữ gìn sự thanh tịnh cho thân và tâm. Việc giữ giới theo cách này sẽ giúp hành giả tiến bộ hơn, có cái nhìn rộng mở hơn, và có thể ứng dụng vào cuộc sống để mang lại lợi ích thiết thực cho bản thân và người khác.
Quan niệm rằng giới luật trói buộc hành giả là một nhận thức sai lầm, gây cản trở cho sự an lạc và tiến bộ trong tu tập. Khi hành giả giữ giới một cách miên mật, dần dần hình thành nếp sống oai nghi, tư duy và hành động đúng đắn, thân khẩu ý đều thanh tịnh. Lúc này, hành giả sẽ cảm thấy tự tại với giới luật, không còn cảm giác bị ràng buộc, bởi lẽ mọi oai nghi cử chỉ đều đã trở thành giới luật tự thân.
Hãy hình dung như một đứa trẻ chơi thả diều. Ban đầu, con diều cần sợi dây để bay lên. Nhưng khi diều đã bay cao tự tại trên bầu trời, vai trò của sợi dây là giữ chặt con diều. Khi nhìn lên, người ta chỉ thấy con diều bay lượn đẹp đẽ, ít ai để ý đến sợi dây. Tương tự, hành giả mới thọ giới cần nương vào giới luật để tu tập. Khi đã đạt đến sự tự tại trong mọi oai nghi, suy nghĩ và hành động, giới luật sẽ tự động bảo vệ hành giả, giống như sợi dây giữ chặt con diều.
Chúng ta cũng cần nhận thức rõ lợi ích của việc giữ giới và đặt lợi ích đó lên hàng đầu để khuyến khích bản thân và người khác cùng tu tập. Trước hết, việc giữ giới là vì lợi ích của chính mình, bởi chỉ khi tự độ thì mới có khả năng giúp đỡ người khác. Tiếp đó, giữ giới luật là thể hiện sự tôn trọng đối với tập thể mà mình đang sinh hoạt. Nếu một tập thể thiếu sự tuân thủ giới luật, sự hòa hợp sẽ suy giảm và tập thể đó dễ dàng tan rã. Hơn nữa, việc giữ giới còn vì những người thân, đồng đạo, tín đồ Phật tử và cộng đồng xã hội. Nếu bản thân không nghiêm túc với giới luật, đạo đức suy đồi, chúng ta sẽ tự đào thải mình và còn gây ra những tác hại xấu cho xã hội.
Cuối cùng, việc giữ giới là thực hiện hạnh nguyện cao cả của bậc Bồ-tát, những người đi vào đời mang lại lợi ích và an lạc cho chúng sinh. Giới luật sẽ được ứng dụng một cách siêu việt, mang lại hạnh phúc và điều thiện lành cho cuộc đời.
Người hành trì giới luật đồng thời cũng là người bảo vệ và phát triển tâm hạnh từ bi của mình. Khi giữ giới, chúng ta đang mở rộng và nuôi dưỡng lòng từ ái – khả năng mang lại niềm vui cho vạn vật. Khi đã lan tỏa niềm vui, tâm bi – khả năng cứu khổ chúng sinh – sẽ tự nhiên hiển lộ.
Thực hiện trọn vẹn tâm hạnh từ bi chính là cách chúng ta ứng dụng giới luật vào cuộc đời, mang lại lợi lạc cho muôn người. Khi chứng kiến người khác an lạc, hạnh phúc, tâm hoan hỷ của chúng ta cũng trỗi dậy. Cứ như thế, người giữ giới luật hòa nhập vào cuộc đời một cách tự nhiên, không chấp trước vào việc mình đang giữ giới hay thực hiện công hạnh của Bồ-tát. Đây chính là xả. Do đó, việc thực hiện giới luật một cách trọn vẹn cũng chính là biểu hiện của Tứ vô lượng tâm, âm thầm mang lại hạnh phúc cho đời:
“Nhạn quá trường không
Ảnh trầm hàn thủy
Nhạn vô di tích chi ý
Thủy vô lưu ảnh chi tâm”.
(Thiền sư Hương Hải)
(HT. Thích Thanh Từ dịch: Nhạn bay trên không / Bóng chìm đáy nước / Nhạn không có ý để lại dấu vết / Nước không có tâm giữ lại bóng.)
Khi giới luật được ứng dụng vào đời sống, nó không còn là những quy tắc cứng nhắc mà trở thành một nghệ thuật sống, một phương pháp thu phục lòng người, một kim chỉ nam sống chân thật, hài hòa và thân thiện. Đó là cách một bậc Bồ-tát đi vào đời với nguyện lực độ sinh: “Nơi nào chúng sanh cần con đến, nơi nào đạo pháp cần con đi, không kể gian lao, chẳng từ khó nhọc”.
Để hiểu sâu hơn về ý nghĩa và cách ứng dụng giới luật trong cuộc sống, mời quý vị độc giả khám phá thêm những nội dung hữu ích trong chuyên mục Đạo phật.
