Dù mang tên gọi dân dã, hoa cỏ may lại ẩn chứa vẻ đẹp mộc mạc, lay động lòng người, trở thành nguồn cảm hứng bất tận cho thi ca. Bước vào không gian mùa thu tĩnh lặng, ta như lạc vào miền ký ức xa xăm, nơi những cánh hoa cỏ may mỏng manh gọi về bao nỗi niềm xao xuyến, mời bạn khám phá hành trình tìm hiểu sâu hơn về loài hoa này tại Website Chia sẻ Đạo Phật.
Dù bị gán cho những cái tên dân dã, thậm chí thô tục, hoa cỏ may lại mang một vẻ đẹp bình dị, thân thương, gợi bao nỗi niềm xao xuyến. Nó là loài hoa của thi sĩ Nguyễn Bính, với những vần thơ đầy tâm trạng: “Lòng anh như hoa cỏ may/ Một chiều cả gió bám đầy áo em”.
Vào một buổi sáng mùa thu trong lành, khi tiếng chim ríu rít gọi ban mai và những giọt sương lấp lánh trên tán hoàng lan, tôi chợt cảm nhận một điều kỳ lạ. Trong không khí se lạnh, man mác của mùa thu, những ký ức về một thời đã qua bỗng ùa về, khiến tôi thốt lên: Mùa hoa cỏ may đã đến rồi! Một cảm giác nửa thực nửa mơ, nửa đam mê nửa lãng đãng, nửa buồn nửa vui, như một giai điệu không lời vang vọng, hòa quyện cùng lá rơi, nước chảy, mây trôi…
Ảnh minh hoạ.
Tuổi thơ tôi gắn bó sâu sắc với loài hoa cỏ may. Dù có thể quên lãng nhiều loài hoa dại khác, nhưng hoa cỏ may thì không bao giờ. Với tôi, hoa cỏ may là hiện thân của sự đa tình, nồng cháy hơn bất kỳ loài hoa nào. Khi những tia nắng vàng rực rỡ trải dài trên triền đê, bầu trời quê hương xanh thẳm đến nao lòng, cũng là lúc mùa hoa cỏ may nở rộ. Những bông hoa li ti, mỏng manh nhưng ẩn chứa sức sống mãnh liệt, đan xen trên những thân cây mảnh mai, cứng cỏi. Chúng mọc san sát, tựa như nương tựa, che chở lẫn nhau, tạo nên một khung cảnh thật ngộ nghĩnh và đáng yêu. Khi những đầm sen chuyển sang màu úa vàng, hoa cỏ may tím biếc nhanh chóng lan tỏa, trải dài dọc theo triền đê, những con ngõ vắng, hay trên những bờ nương, bãi đất trống mênh mông. Giữa khung cảnh đồng lúa xanh mướt, những sườn đồi tím rực hoa sim, hoa mua, hay dòng sông êm ả trôi xuôi, cùng tiếng sáo diều vi vu trên bầu trời, sắc tím nhẹ nhàng của hoa cỏ may như bừng tỉnh tất cả, làm cho không gian thêm phần rộng lớn, bao la. Khi những cơn gió heo may bắt đầu thổi, lúa chín ngả màu vàng sẫm, trong tiết trời se lạnh cuối thu, hoa cỏ may cũng vào độ căng mẩy nhất, sắc tím chuyển dần sang màu trắng bạc. Lúc này, chỉ cần đi qua, ống quần sẽ bị những hạt cỏ may bám đầy, gây cảm giác ngứa ngáy, khó chịu. Và chỉ cần một làn gió thoảng qua, những hạt cỏ may sẽ lìa khỏi vỏ, tung bay muôn nơi, gieo mầm sống vào những vùng đất cằn cỗi, hoang dại. Hiếm có loài hoa cỏ nào có khả năng sinh sản và phát triển nhanh chóng đến vậy. Dường như tạo hóa đã ban cho mỗi loài một cơ chế sinh tồn đặc biệt để duy trì nòi giống. Có những loài hoa may mắn được sống trong cung đình, được nâng niu, chiều chuộng. Còn hoa cỏ may lại không có được sự ưu ái đó. Không ai gieo trồng, không ai chăm sóc, nhưng dù mưa sa bão táp, nó vẫn kiên cường sống dai và lan rộng hơn bất kỳ loài cỏ nào khác. Nó giống như những đứa trẻ nghèo khó, sinh ra đã phải tự lực cánh sinh, tự khẳng định mình giữa cuộc đời khắc nghiệt và đầy biến động.
Thuở bé, tôi thường đứng lặng trên triền đê, ngắm nhìn mãi những dải cỏ may trải dài tít tắp đến tận chân trời. Hoa cỏ may là người bạn đồng hành thân thiết của tôi trong suốt quãng thời thơ ấu. Nó theo bước chân tôi chạy nhảy trên bờ đầm, bờ ruộng, dõi theo mẹ kéo vó tôm, bắt cua. Nó cùng cha tôi đi đón người tát cá về, tay lủng lẳng những xâu cá tươi rói. Tôi còn nhớ mãi những lần mẹ mua cho chiếc áo hoa, chiếc quần láng đen, vài chiếc bánh bèo hay gói bỏng bợp, dù hai ống quần bám đầy hoa cỏ may. Và làm sao quên được con đường mòn quen thuộc từ cổng làng đến trường, nơi tôi cùng hoa cỏ may đi qua mỗi ngày, nơi lưu giữ bao kỷ niệm đằm thắm của tuổi học trò với những rung động chợt giận, chợt thương. Đến giờ, tôi vẫn không thể nào quên những trận đùa vui nổ trời cùng lũ bạn bên những đám cỏ may ven đường. Trên đường đi học về, ngang qua những bãi đất trống cỏ may tràn ngập, chúng tôi chẳng cần ai bảo ai, vứt cặp sách lao ngay vào đám cỏ. Bọn con trai thì vật lộn, hò hét ầm ĩ. Lũ con gái chúng tôi thường chơi trò đuổi bắt, hoặc say sưa đuổi theo những chú chuồn chuồn kim bé nhỏ, những con cào cào, châu chấu lủi vào đám cỏ um tùm. Còn tôi, tôi thường lủi ra xa, tìm những bó cỏ may to, đan thành những lâu đài hay chiếc giỏ xinh xắn bên những bông lúa đang vào hạt. Đôi khi, những tác phẩm của tôi bị chúng bạn tranh giành, khiến tôi không khỏi bực mình. Nhưng giờ nghĩ lại, tôi càng thấy tuổi thơ thật đáng yêu biết bao.
Cỏ may, loài cỏ mà người lớn thường né tránh, lại là người bạn thân thiết của lũ trẻ chúng tôi. Nhiều người coi cỏ may là vô dụng, đến trâu bò cũng không thèm ăn, chỉ gây cảm giác khó chịu khi bám vào người. Vậy mà lũ trẻ con chúng tôi lại tìm thấy ở đó bao trò chơi thú vị, bao niềm vui ngọt ngào. Thật bất ngờ, những bông hoa li ti ấy lại là một phương thuốc hiệu nghiệm. Mỗi khi bị kiến ba khoang đốt sưng mọng, chỉ cần lấy một hạt cỏ may lăn đi lăn lại, sau mười, mười lăm phút, vết cắn sẽ dịu hẳn, không còn đau nhức.
Hoa cỏ may ơi! Những bông hoa li ti tím biếc một thời tuổi thơ cắp sách đến trường, đã để lại trong tôi và bạn bè bao nỗi luyến nhớ ngọt ngào, bao kỷ niệm thân thương. Thật lạ lùng thay, có những loài cỏ dại tưởng chừng vô dụng như hoa cỏ may, nào ngờ lại gắn bó sâu sắc với tuổi thơ tôi đến thế. Tôi thầm cảm ơn hoa cỏ may đã cho tôi những ngày ấu thơ hồn nhiên, say đắm, cho tôi tình yêu tuổi học trò, tình bạn, tình quê hương sâu nặng, không bao giờ phai nhạt, như một giai điệu không lời ngọt ngào đưa tôi vào tuổi thanh niên với bao dự định, khát khao và hy vọng.
Vẻ đẹp mộc mạc của hoa cỏ may và những kỷ niệm tuổi thơ ấy có lẽ sẽ thôi thúc bạn tìm về những giá trị sâu sắc hơn. Hãy cùng khám phá thêm những bài viết ý nghĩa trong chuyên mục Đạo phật.
