Dù mới xuất hiện nhưng Đạo Phật Khất Sĩ Việt Nam đã khẳng định vị thế quan trọng, lan tỏa mạnh mẽ trong và ngoài nước. Hành trình hình thành và phát triển của phái này gắn liền với cuộc đời của Tổ sư Minh Đăng Quang, người đã trải qua nhiều biến cố để tìm cầu chân lý. Khám phá tiểu sử Tổ sư và những bước chân đầu tiên của <a href="Website Chia sẻ Đạo Phật“>Website Chia sẻ Đạo Phật sẽ hé mở nhiều điều thú vị về con đường tu tập.
Dù xuất hiện tương đối muộn, Đạo Phật Khất Sĩ Việt Nam đã có những bước phát triển mạnh mẽ, trở thành một hệ phái Phật giáo có vị thế quan trọng không chỉ tại Việt Nam mà còn lan tỏa ra cộng đồng quốc tế.
Tiểu sử Tổ sư Minh Đăng Quang
Người sáng lập Đạo Phật Khất Sĩ tại Việt Nam là ngài Minh Đăng Quang, được hậu thế tôn xưng là Tổ sư Minh Đăng Quang. Ngài có thế danh là Nguyễn Thành Đạt, sinh năm 1923 tại quận Tam Bình, tỉnh Vĩnh Long. Ngay từ thuở thiếu thời, ngài đã sớm chuyên tâm niệm hương cúng Phật hàng ngày và thực hành ăn chay mười ngày mỗi tháng theo gương phụ thân.
Trong thời gian đi học, ngài dùng tên Lý Hườn. Sau khi hoàn thành bậc Sơ học Pháp năm 13 tuổi, ngài không tiếp tục con đường học vấn mà xin gia đình cho phép xuất gia, nhưng không được chấp thuận. Đến năm 1937, ngài rời nhà đi tìm thầy học đạo tại Campuchia. Tại đây, ngài được giới thiệu đến các ngôi chùa thuộc Phật giáo Nguyên thủy để học tiếng Khmer và nghiên cứu kinh điển Phật. Cuối năm 1941, ngài trở về Vĩnh Long rồi lên Sài Gòn làm việc. Năm 1942, ngài kết hôn và có một người con gái. Tuy nhiên, cả vợ và con ngài đều lâm bệnh rồi qua đời.
Năm 1943, ngài quyết chí lên vùng núi Thất Sơn để ẩn tu. Vào năm 1944, ngài đến Mũi Nai, Hà Tiên, nhập định liên tục trong bảy ngày đêm và đạt được sự giác ngộ tại nơi đây.
Tổ sư Minh Đăng Quang.
Quá trình khai sáng và phát triển Đạo Phật Khất Sĩ
Trong khoảng thời gian từ 1944 đến 1946, ngài được một phật tử thỉnh về ẩn tu tại chùa Linh Bửu, thuộc làng Phú Mỹ, tỉnh Mỹ Tho.
Sau mùa an cư kiết hạ đầu tiên, ngài bắt đầu hướng dẫn các đệ tử tu tập và hành đạo quanh vùng. Ngài có tiêu chuẩn rất kỹ lưỡng trong việc thu nhận đệ tử. Trong năm 1947, ngài chỉ nhận bốn vị Tăng, sáu vị Ni và một chú điệu khoảng 10 tuổi. Từ năm 1948 trở đi, số lượng người xuất gia theo ngài ngày càng tăng. Chư Tăng được ngài giáo huấn rất kỹ lưỡng. Năm 1948, ngài dẫn đầu một đoàn khất sĩ du hành về Sài Gòn, tạo nên một dấu ấn đáng kể tại thủ phủ miền Nam lúc bấy giờ, sau đó trở về tiếp tục hành đạo trong khu vực giữa hai nhánh sông Cửu Long, góp phần thúc đẩy sự phát triển của Đạo.
Để phổ biến tư tưởng giáo lý, ngài đã biên soạn bộ Chơn Lý gồm 69 tập. Ngài cũng thành lập nhà in Pháp Ấn tại Tịnh xá Ngọc Viên, Vĩnh Long, chuyên dùng để in ấn các tập Chơn Lý do chính ngài sáng tác.
Giáo lý nền tảng của Đạo Phật Khất Sĩ Việt Nam
Với phương châm “Nối truyền Thích-ca Chánh pháp”, Tổ sư Minh Đăng Quang đã gìn giữ và phát huy những lời dạy gốc của Đức Phật Thích-ca Mâu-ni. Ngài đã khéo léo dung hợp những tinh hoa từ Phật giáo Nam tông và Phật giáo Bắc tông. Qua đó, ngài đã kiến tạo và truyền lại cho hậu thế một dòng truyền thừa với ba pháp yếu cốt lõi:
- Tinh thần viễn ly trong hạnh xuất gia.
- Sự tinh tấn trong quá trình tu tập.
- Tinh thần hoằng hóa, độ sinh.
Tương tự như mọi dòng sông đều quy về biển lớn, giáo lý của Đạo Phật Khất Sĩ Việt Nam hòa quyện với tư tưởng của các tổ chức Phật giáo khác trong vùng, cùng hòa nhập vào biển pháp nhiệm màu do Đức Thế Tôn khai sáng.
Giáo pháp Khất Sĩ nhấn mạnh việc quay về với cội nguồn tâm linh và kiên định thực hành Giới-Định-Tuệ. Trong đời sống cộng đồng, người Khất sĩ sống và tu học chung trong các ngôi già lam, tịnh xá. Tổ sư đã đề ra phương châm: “Nên tập sống chung tu học: Cái SỐNG là phải sống chung; cái BIẾT là phải học chung, cái LINH là phải tu chung.”
Khi chọn Hoa sen và Ngọn đèn Chơn lý làm biểu tượng cho dòng pháp “Nối truyền Thích-ca Chánh pháp – Đạo Phật Khất Sĩ Việt Nam”, Tổ sư Minh Đăng Quang thể hiện mong muốn soi đường dẫn lối cho những người hữu duyên bằng Chánh pháp thanh tịnh, tinh khiết như hoa sen, được soi sáng bởi ngọn đèn chơn lý.
Thông qua những hình ảnh ẩn dụ sâu sắc, trong tập Chơn lý “Trên Mặt Nước”, Tổ sư Minh Đăng Quang đã ví von lá sen, hoa sen và gương sen. Dù có gốc rễ cắm sâu trong bùn lầy, chúng vẫn vươn lên khỏi mặt nước, không hề vướng bẩn. Bùn lầy, tượng trưng cho những điều xấu ác, tội lỗi và sự ích kỷ của con người, luôn chìm sâu dưới đáy. Nước chảy, biểu trưng cho dòng chảy của xã hội, tùy duyên và thanh thoát. Còn sen vươn cao tượng trưng cho bậc xuất gia, người Khất sĩ với hành động như lá sen, lời nói như hoa sen và tư tưởng như gương sen. Gốc sen còn ở trong bùn ám chỉ người tu hành vẫn còn nương nhờ vào thế gian để sinh sống, nhưng tâm trí đã vượt lên trên những điều xấu ác. Sen được nuôi dưỡng bởi bùn, đồng thời cũng trả ơn bằng cách che chở cho đất và nước khỏi những tác động từ bên ngoài. Tương tự, người tu hành đền đáp cho đời bằng sự hiền lương trong lời nói, sự thiện lành trong hành động và sự trong sạch trong tư tưởng, góp phần xây dựng nền tảng đạo đức cho xã hội.
Đạo Phật Khất Sĩ Việt Nam đã kế thừa những giá trị tốt đẹp từ Phật giáo Bắc tông và Nam tông, với tâm nguyện lan tỏa ánh sáng từ bi của Đức Bổn Sư.
Biểu tượng Hoa sen và Ngọn đèn Chơn lý thể hiện lý tưởng của Tổ sư về một quốc độ an vui, thuần thiện cho tất cả mọi người. Trong đó, người tu hành phải sống một đời sống nghiêm túc, thanh thoát và cống hiến cho đời bằng ngọn đèn chơn lý.
Tổ sư Minh Đăng Quang còn nhấn mạnh một điểm đặc biệt ít được lưu tâm: “Việt Nam đạo Phật không có phân thừa”. Chính vì vậy, giáo pháp của Đạo Phật Khất Sĩ Việt Nam thể hiện rõ tư tưởng Đại thừa, đồng thời xiển dương việc thực hành một số công hạnh của Phật giáo Nguyên thủy. Khác với Phật giáo Nam tông, Đạo Phật Khất Sĩ Việt Nam chủ trương ăn chay thay vì dùng Tam tịnh nhục, mở rộng tinh thần từ bi và sử dụng các bộ kinh Đại thừa như kinh Kim Cang, Hoa Nghiêm, Bát Nhã, Pháp Hoa, Địa Tạng… trong quá trình truyền bá giáo lý của Đức Phật.
Xuất thân từ miền Nam, ngài Minh Đăng Quang đã áp dụng phương pháp truyền đạo phù hợp với tâm lý người dân Nam Bộ. Ngài thuyết giảng Phật pháp bằng những hình ảnh sinh động, ngôn ngữ dễ hiểu, đi thẳng vào lòng người. Dù sử dụng ngôn từ bình dân, lập luận của ngài lại vô cùng sâu sắc, thể hiện trình độ chứng ngộ cao vời, khiến ngay cả những trí thức lớn tuổi cũng đón nhận và kính phục.
Đạo Phật Khất Sĩ Việt Nam đã kế thừa những giá trị tốt đẹp từ Phật giáo Bắc tông và Nam tông, với tâm nguyện là một cành nhánh lan tỏa ánh sáng từ bi của Đức Bổn Sư. Tương tự như mọi dòng sông đều quy về biển lớn, giáo lý của Đạo Phật Khất Sĩ Việt Nam hòa quyện với tư tưởng của các tổ chức Phật giáo khác trong vùng, cùng hòa nhập vào biển pháp nhiệm màu do Đức Thế Tôn khai sáng.
Để hiểu rõ hơn về những tầng sâu của giáo lý và con đường tu tập này, mời bạn khám phá thêm tại chuyên mục Đạo phật.
