Hành khất thực, một nét đẹp văn hóa Phật giáo cổ xưa, không chỉ là phương thức sinh hoạt của các tu sĩ mà còn ẩn chứa triết lý sâu sắc về sự cho và nhận. Khám phá hành trình của người tu sĩ từ sự “xin” để nuôi dưỡng thân mạng đến sự “cho” là sẻ chia an lạc tinh thần. Tìm hiểu thêm về con đường tu tập này tại Website Chia sẻ Đạo Phật.
Hành khất thực mang đến sự trang nghiêm và siêu thoát cho các vị Tăng sĩ.
Khất thực, một phương pháp tu tập cổ xưa, đã giúp các cộng đồng tu sĩ và những cá nhân tìm cầu chân lý ở Ấn Độ thời xưa có được cuộc sống giải thoát. Đây là nền tảng cho những ai dấn thân trên con đường học đạo hoặc hoằng dương Phật pháp.
Đối với người có cái nhìn sâu sắc, hành động “xin” luôn song hành với “cho”, và “học” luôn đi đôi với “dạy”. Những người theo hạnh khất thực cũng vậy, họ vừa xin vừa cho, vừa học từ mọi chúng sinh, vừa dạy lại cho họ, tùy thuộc vào duyên nghiệp và hoàn cảnh.
Thuật ngữ Khất sĩ, theo phân tích của vị Tổ sư khai sơn một hệ phái, bao gồm hai vế: “Khất” nghĩa là xin, và “Sĩ” nghĩa là học. Bài viết này tập trung vào ý nghĩa của “khất thực”, thay vì đi sâu vào mối quan hệ “học-dạy” của người Khất sĩ, mà sẽ làm rõ ý nghĩa của việc “xin cho” trong hạnh tu này.
Người tu theo hạnh khất thực vừa xin vừa cho, vừa học vừa dạy, với chủ trương: xin vật chất để đổi lại sự an lạc tinh thần. Ít nhất, hành động này tạo cơ hội để gieo duyên lành, giúp con người bớt đi sự ích kỷ, bỏn sẻn. Đồng thời, nó cũng là cơ hội để tự mình rèn luyện, giảm bớt cái “tôi” – cái tôi thường có xu hướng lớn dần lên và gây ra nhiều bi kịch trong cuộc sống nếu không được kiểm soát. Nơi nào cái “tôi” không được chế ngự, nơi đó dễ sinh tai ương và khổ đau, đặc biệt khi cái “tôi” đó được củng cố bởi sự giàu sang, quyền lực.
Ý nghĩa của việc khất thực trong các truyền thống Phật giáo
Ở các quốc gia theo Phật giáo Nam tông (Nguyên thủy), chư Tăng thực hiện nghi lễ khất thực mỗi ngày. Phật tử thường chuẩn bị sẵn thức ăn để cúng dường khi Tăng đoàn đi ngang qua, hoặc mang thực phẩm đến chùa để sớt bát cúng dường chư Tăng trước giờ trai.
Tại Việt Nam, phần lớn theo truyền thống Phật giáo Bắc tông (Đại thừa), chư Tăng Ni thường tự nấu ăn tại các cơ sở tự viện. Tuy nhiên, vẫn có những vị Tăng thuộc các hệ phái Nam tông và Khất sĩ duy trì hạnh tu khất thực tùy duyên. Việc này không diễn ra hàng ngày mà tùy thuộc vào hoàn cảnh, và phần lớn chư vị cũng nấu ăn tại chùa viện.
Hành khất thực mang đến ý nghĩa sâu sắc trong đời sống tu tập và là một nét đẹp văn hóa Phật giáo. Để hiểu rõ hơn về hành trình của những người tu theo hạnh này và những giá trị mà nó mang lại, mời quý độc giả cùng khám phá chi tiết trong chuyên mục Đạo phật.
