Sau khi gột rửa tâm hồn, thanh lọc nghiệp chướng, con đường tu tập mở ra với sự hiển lộ của trí tuệ và công đức. Phát tâm Bồ đề chính là bước khởi đầu quan trọng nhất, là nền tảng cho giác ngộ, vượt xa mọi phước lành tích lũy. Khám phá thêm về tầm quan trọng của việc nuôi dưỡng tâm Phật tại chiasedaophat.com.

Nghi thức tụng niệm Kinh Lương Hoàng Sám
CHƯƠNG THỨ TƯ
PHÁT BỒ ĐỀ TÂM
Sau khi đã thanh lọc tâm ý, loại bỏ thập ác và nghiệp chướng, chúng ta đạt đến sự thanh tịnh trong ngoài. Tiếp nối con đường tu hành trực đạo của chư vị Bồ tát, công đức và trí tuệ sẽ tự nhiên sinh khởi. Đức Phật thường tán thán việc phát tâm là nền tảng để đạt đến quả vị giác ngộ.
Do đó, toàn thể đại chúng cần kiên trì giữ vững chí nguyện, không nên trì hoãn hay để thời gian trôi qua vô ích, tránh hối tiếc về sau. Trong thời khắc thuận lợi này, hãy cùng nhau nỗ lực phát tâm Bồ đề, đừng để phiền não che mờ tâm tánh.
Tâm Bồ đề chính là tâm Phật, là cội nguồn của vô lượng công đức và trí tuệ vi diệu. Một niệm phát tâm đã mang lại công đức vô lượng, huống chi là duy trì tâm Bồ đề liên tục.
Dù tích lũy phước đức vô lượng qua vô vàn kiếp, thực hiện mọi thiện sự, cũng không sánh bằng một niệm phát tâm Bồ đề. Công đức này vượt ngoài khả năng đo lường của mọi ví dụ.
Tương tự, người chỉ thực hành phước thiện mà không phát tâm Vô thượng Bồ đề cũng giống như người làm ruộng mà không gieo mầm giống. Không có mầm giống thì làm sao có được mùa màng?
Vì lẽ đó, phát tâm Bồ đề là nhân duyên thiết yếu để chứng đắc quả vị. Điều này không chỉ để báo đáp thâm ân chư Phật mà còn là để cứu vớt chúng sanh.
Đức Phật đã tán thán các thiện nam tử rằng:
“Lành thay! Lành thay! Các con nói đúng là vì muốn lợi ích cho tất cả chúng sanh.”
Phát tâm Bồ đề là sự cúng dường tối thượng, vượt trên mọi hình thức cúng dường khác.
Phát tâm Bồ đề không chỉ là một lần mà cần phải duy trì liên tục, để tâm Bồ đề ngày càng rộng lớn và kiên cố. Kinh Phật dạy:
“Ở nơi vô số Đức Phật, phát đại thiện nguyện.”
Do đó, số lượng những người phát tâm là vô lượng.
Tâm Bồ đề có thể nảy sinh khi gặp thiện tri thức, không nhất thiết phải đợi đến khi Phật xuất thế.
Như Ngài Văn Thù Sư Lợi Bồ tát, ban đầu hướng về Bồ đề cũng nhờ gặp một người nữ mà phát tâm.
Tuy nhiên, phát khởi sơ tâm Bồ đề không phải là việc dễ dàng đối với người có tâm chí thấp kém. Cần phải có lòng khao khát Đại thừa, cầu học Phật pháp, nương tựa kinh điển, xem nhẹ sự đời, đối với oán thân bình đẳng, xem lục đạo như nhau. Nguyện cho tất cả chúng sanh nhờ sự phát tâm này mà được giải thoát, cùng tin hiểu. Do đó, phát tâm Bồ đề không phải là chuyện nói suông, ai ai cũng có thể làm được.
Ngày nay, khi đại chúng cùng nhau phát tâm Bồ đề, cần quán tưởng sâu sắc. Trước hết, hãy tưởng nhớ đến công ơn sinh thành của cha mẹ, thầy tổ. Tiếp đó, niệm tưởng đến chúng sanh trong địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh. Sau cùng, niệm tưởng đến chư Thiên, chư Tiên và các vị thiện thần.
Hãy suy ngẫm về cõi nhân gian, về đồng loại đang chịu khổ và tìm cách cứu giúp.
Khi nhận thức được điều này, ta thấy rằng chỉ có phát tâm rộng lớn, tâm Bồ đề mới có thể cứu độ. Nếu quán tưởng cứu độ được một người, hãy tiếp tục tưởng đến hai người, ba người, rồi cả một gia đình, một do tuần, cả cõi Diêm Phù Đề, và cuối cùng là toàn bộ bốn châu thiên hạ.
Hãy quán tưởng như vậy, lan tỏa khắp mười phương thế giới.
Hãy xem chúng sanh phương Đông là cha mình.
Chúng sanh phương Tây là mẹ mình.
Chúng sanh phương Nam là anh mình.
Chúng sanh phương Bắc là em mình.
Chúng sanh phương dưới là chị em mình.
Chúng sanh phương trên là sư trưởng mình.
Chúng sanh ở bốn phương góc là sa môn, bà la môn.
Sau khi quán tưởng, hãy suy nghĩ rằng:
“Nếu những người này đang chịu khổ, ta phải đến bên họ, xoa bóp thân thể, thề diệt trừ đau khổ, giúp họ được giải thoát. Sau đó, ta sẽ thuyết pháp cho họ nghe, tán thán công đức của Phật, Pháp, Tăng.”
Sau khi tán thán, hãy vui mừng khi thấy họ an vui như chính mình.
Ngày nay, đại chúng cùng nhau phát tâm Bồ đề, đều phải thực hành như vậy, dùng tâm từ bi để độ chúng sanh khỏi khổ đau. Tất cả hãy nhất tâm, thành kính đảnh lễ, miệng niệm, phát lời thệ nguyện như sau:
“Đệ tử chúng con tên là [tên], từ nay cho đến ngày thành Phật, dù sanh về đâu, cũng thường gặp thiện tri thức, phát tâm Vô thượng Bồ đề. Nếu chúng con đọa vào ba đường ác, hay gặp phải tám nạn, xin thường cho chúng con nhớ tưởng phát tâm Bồ đề, để tâm Bồ đề được tương tục, không gián đoạn.”
Ngày nay, đại chúng trong đạo tràng, hãy phát tâm dõng mãnh, với tâm ân trọng, tâm Bồ đề, nhất tâm thành kính đảnh lễ quy y Đức Phật Từ Bi:
Nam mô Di Lặc Phật
Nam mô Thích Ca Mâu Ni Phật
Nam mô Dõng Thí Phật
Nam mô Thanh Tịnh Phật
Nam mô Thanh Tịnh Thí Phật
Nam mô Ta lưu na Phật
Nam mô Thủy Thiên Phật
Nam mô Kiên Đức Phật
Nam mô Chiên đàn công đức Phật
Nam mô Vô lượng Cúc quang Phật
Nam mô Quang đức Phật
Nam mô Vô Ưu Đức Phật
Nam mô Na La Diên Phật
Nam mô Công đức Hoa Phật
Nam mô Kiên dõng tinh tấn Bồ tát
Nam mô Kim Cang Huệ Bồ tát
Nam mô Vô Biên Thân Bồ tát
Nam mô Quán Thế Âm Bồ tát
Lại quy y mười phương tận hư không giới hết thảy Tam bảo.
“Đệ tử chúng con tên là [tên], ngày nay trước mười phương Tam bảo, phát tâm Bồ đề. Từ nay cho đến ngày thành Phật, tu đạo Bồ tát, nguyện không thoái lui. Luôn luôn có tâm độ thoát chúng sanh, an lập chúng sanh, che chở chúng sanh. Nếu chúng sanh chưa thành Phật, con xin thề không chứng quả Niết bàn trước chúng sanh.”
“Nguyện xin mười phương chư Phật, chư Đại Bồ tát, hết thảy thánh hiền, hiện tiền chứng minh cho chúng con tên là [tên], để tất cả hạnh nguyện đều được viên mãn.”
Ngày nay, đại chúng trong đạo tràng, dù trải qua nhiều kiếp làm thiện, tích lũy phước báu ở cõi người, cõi trời, nhưng chưa chứng quả xuất thế. Khi hết phước, lại đọa vào đường ác, thân hình tan rã, tự mình chưa thoát khỏi khổ não, bức bách.
Nếu không lập thệ nguyện rộng lớn, không phát tâm Bồ đề, thì phước đâu để trang nghiêm Pháp thân, xa lìa khổ não?
Ngày nay, hãy cùng nhau nhất tâm tưởng nhớ chư Phật, khởi lòng tin kiên cố, phát tâm Đại Bồ đề.
Công đức của việc phát tâm vô cùng rộng lớn, sâu xa, không thể đo lường. Ngay cả chư Phật và Bồ tát nói cũng không thể hết. Sức thiện này, vô lượng vô biên, không thể nghĩ bàn.
Vì vậy, chúng ta không thể không dốc lòng chuyên tâm chú ý mà phát Đại Bồ đề tâm.
Kinh Đại Tập dạy rằng:
“Ví như trong một căn nhà tối tăm trăm năm, chỉ cần thắp một ngọn đèn cũng đủ phá tan màn đêm. Do đó, chớ cho một niệm phát tâm là nhỏ, là không quan trọng mà không nỗ lực.”
Đại chúng cùng nhau quỳ gối chắp tay, nhất tâm tưởng nhớ đến hết thảy mười phương Tam bảo, miệng niệm lời này:
“Đệ tử chúng con tên là [tên], nay đối trước hết thảy mười phương chư Phật, trước hết thảy mười phương tôn pháp, trước hết thảy mười phương Hiền Thánh, với lòng ngay thẳng, khởi tâm ân cần, trang trọng, tâm không buông lung, tâm an trú, tâm ưa điều thiện, tâm độ thoát hết thảy, tâm che chở hết thảy, tâm như tâm Phật, tâm phát tâm Bồ đề.”
“Đệ tử chúng con tên là [tên], từ nay trở đi cho đến ngày thành Phật, tâm không đắm trước cõi trời, cõi người, tâm không cầu chứng quả Thanh văn, Duyên giác, mà chỉ phát tâm Đại thừa, cầu được Nhất thế chủng trí, tâm cầu thành tựu quả Vô thượng Bồ đề, thành bậc Chánh giác.”
“Nguyện xin mười phương tận hư không giới hết thảy chư Phật, Địa địa Bồ tát, hết thảy thánh hiền, đem sức bổn nguyện hiện tiền chứng giám cho chúng con, đem sức từ bi, gia tâm hộ trợ, nhiếp thọ chúng con, cho chúng con tên là [tên], ngày nay phát tâm, tại nơi sanh ra, kiên cố không thối lui.”
“Nếu chúng con bị đọa vào ba đường ác, hoặc lâm phải tám nạn, ở trong ba cõi, chịu đủ thân hình, chịu đủ khổ sở không thể chịu được. Chúng con xin thề, không vì khổ ấy mà thối mất tâm Bồ đề ngày nay. Thà chúng con chịu vào trong Đại hỏa luân, vô gián địa ngục, chịu các thống khổ; chúng con không vì khổ mà thối mất tâm Đại Bồ đề ngày nay.”
“Tâm ấy, nguyện ấy đồng với tâm của chư Phật, đồng với nguyện của chư Phật.”
“Lại xin chí thành đảnh lễ Tam bảo, chúng con tên là [tên], từ nay trở đi cho đến ngày thành Phật không bỏ hai pháp sau đây:
– Một là biết tự tánh các pháp vốn không.
– Hai là độ thoát hết thảy mười phương chúng sanh.”
Cùng nhau chí thành, nhất tâm tha thiết, năm vóc sát đất, miệng niệm:
“Đệ tử chúng con tên là [tên], không vì mình mà cầu Vô thượng Bồ đề, chính vì muốn cứu độ hết thảy chúng sanh, cho nên cầu Vô thượng Bồ đề. Từ nay trở đi cho đến ngày thành Đạo, chúng con sẽ nâng đỡ hết thảy vô lượng vô biên chúng sanh; chúng con sanh lòng đại bi, cùng tận đời vị lai đối với tất cả chúng sanh. Nếu có chúng sanh nào bị các ách nạn, trọng tội, trong ba đường, sáu nẻo, chúng con tên là [tên], thề không lánh khổ mà lại đem thân ra cứu hộ, làm cho các chúng sanh ấy được an ổn.”
“Nguyện xin mười phương cùng tận hư không giới, hết thảy Tam bảo chứng minh cho chúng con.”
Nam mô Di Lặc Phật
Nam mô Thích Ca Mâu Ni Phật
Nam mô Liên Hoa Quang Phật
Nam mô Du Hý Thần thông Phật
Nam mô Tài Công đức Phật
Nam mô Đức Niệm Phật
Nam mô Thiện danh xưng công đức Phật
Nam mô Hồng diệm đế tràng vương Phật
Nam mô Thiện du bộ công đức Phật
Nam mô Bảo Hoa Du Bộ Phật
Nam mô Bảo Liên Hoa thiện trụ Ta La Thọ Vương Phật
Nam mô Đấu Chiến Thắng Phật
Nam mô Thiện Du Bộ Phật
Nam mô Châu Tráp Trang Nghiêm Công Đức Phật
Nam mô Khí Ấm Cái Phật
Nam mô Tịch Căn Bồ tát
Nam mô Vô Biên thân Bồ tát
Nam mô Quán thế Âm Bồ tát
“Nguyện xin chư Phật, đem đại từ bi lực, hiện tiền chứng giám cho chúng con tên là [tên], ngày nay phát tâm Bồ đề, tu đạo Bồ tát, tại nơi sanh ra, thành tựu được hết thảy điều thệ nguyện.”
“Chúng con đi đến đâu hết thảy chúng sanh đều được giải thoát. Chúng con lại xin đầu thành đảnh lễ hết thảy mười phương Tam bảo.”
“Chúng con tên là [tên], không vì tự thân mà cầu đạo Vô thượng Bồ đề. Chỉ vì hết thảy chúng sanh trong mười phương mà cầu chứng quả Vô thượng Bồ đề.”
“Từ nay trở đi cho đến ngày thành Phật, nếu có chúng sanh nào ngu si, ám độn không biết chánh pháp, sanh tâm tà kiến, và có chúng sanh nào tuy tu đạo hạnh mà không thông đạt pháp tướng. Những chúng sanh như vậy cho đến cùng tận đời vị lai, chúng con tên là [tên], xin thệ nguyện nhờ Phật lực, Pháp lực, Hiền Thánh lực và bao nhiêu phương tiện khác, khiến các chúng sanh ấy đều được nhờ Phật lực hoàn toàn đầy đủ, thành tựu Nhất thế chủng trí.”
Chúng con cùng nhau chí tâm, một lòng tha thiết, đầu thành đảnh lễ quy y mười phương tận hư không giới, hết thảy chư Phật.
Nam mô Di Lặc Phật
Nam mô Thích Ca Mâu Ni Phật
Nam mô Phổ Quang Phật
Nam mô Phổ Minh Phật
Nam mô Phổ Tịnh Phật
Nam mô Đa ma la bạt chiên Đàn Hương Phật
Nam mô Chiên đàn Quang Phật
Nam mô Ma ni tràng Phật
Nam mô Hoan Hỉ tạng ma ni Bảo Tích Phật
Nam mô Nhất thế thế gian nhạo kiến thượng đại tinh tấn Phật
Nam mô Ma ni Tràng Đăng Quang Phật
Nam mô Huệ Cự chiếu Phật
Nam mô Hải Đức Quang minh Phật
Nam mô Kim cang Lao cường Phổ tán Kim quang Phật
Nam mô Đại Cường Tinh Tấn Dõng mãnh Phật
Nam mô Đại Bi Quang Phật
Nam mô Từ Lực Vương Phật
Nam mô Từ Tạng Phật
Nam mô Huệ Thượng Bồ tát
Nam mô Thường bất ly thế Bồ tát
Nam mô Vô biên Thâm Bồ tát
Nam mô Quán thế Âm Bồ tát
“Nguyện xin chư Phật, chư đại Bồ tát đem đại từ bi lực, đại trí tuệ lực, bất tư nghị lực, vô lượng tự tại lực, hàng phục tứ ma lực, đoạn trừ ngũ cái lực, diệt trừ phiền não lực, vô lượng thanh tịnh nghiệp trần lực, vô lượng khai phát quán trí lực, vô lượng khai phát vô lậu huệ lực, vô lượng vô biên thần thông lực, vô lượng độ thoát chúng sanh lực, vô lượng phú hộ chúng sanh lực, vô lượng an ổn chúng sanh lực, vô lượng đoạn trừ khổ não lực, vô lượng giải thoát địa ngục lực, vô lượng tế độ ngã quỉ lực, vô lượng cứu bạt súc sanh lực, vô lượng nhiếp hóa a tu la lực, vô lượng nhiếp thọ nhơn đạo lực, vô lượng tận chư thiên chư tiên lậu lực cụ túc trang nghiêm Thập địa lực.”
“Cụ túc trang nghiêm tịnh độ lực,
Cụ túc trang nghiêm đạo tràng lực,
Cụ túc trang nghiêm Phật quả công đức lực,
Cụ túc trang nghiêm Phật quả tri huệ lực,
Cụ túc trang nghiêm Pháp thân lực,
Cụ túc trang nghiêm vô lượng Bồ đề lực,
Cụ túc trang nghiêm Đại Niết bàn lực.
Vô lượng vô tận công đức lực.
Nguyện xin mười phương tận hư không giới, hết thảy chư Phật, chư Đại Bồ tát, đem những năng lực vô lượng vô biên tự tại không thể nghĩ bàn ấy, không trái với thề xưa, không trái với nguyện xưa mà bố thí cho hết thảy chúng sanh trong bốn loài sáu đường cùng khắp mười phương và cho tất cả chúng sanh đồng đang phát tâm hôm nay.”
“Quyết định khiến cho tất cả chúng sanh ấy hoàn toàn đầy đủ các công đức lực, hoàn toàn thành tựu Bồ đề nguyện lực, hoàn toàn thành tựu Bồ đề hạnh lực.”
“Ngày nay hết thảy chúng sanh trong mười phương cùng tận đời vị lai, hoặc ẩn, hoặc hiện, hoặc oán, hoặc thân, hoặc không phải oán, thân ở trong bốn loài sáu đường có duyên hay vô duyên với Phật pháp, hết thảy đều nhờ pháp sám này hằng được thanh tịnh. Các chúng sanh ấy ở nơi nào cũng đồng được như sở nguyện; một lòng kiên cố, tâm không thối chuyển; đồng như chư Phật, đồng thành chánh giác; cho đến những chúng sanh đời sau, dầu trái với lời nguyện này cũng đều khiến các chúng sanh ấy được vào trong bể đại nguyện, liền được đầy đủ, hoàn thành tựu công đức, trí tuệ. Các chúng sanh ấy đồng với chư Bồ tát, viên mãn hạnh Thập địa, hoàn toàn Nhất thế chủng trí, trang nghiêm Vô thượng Bồ đề, thành bậc Chánh giác.”
CHƯƠNG THỨ NĂM
PHÁT NGUYỆN
Ngày nay, đại chúng trong đạo tràng đã cùng nhau phát Đại Bồ đề tâm, vô cùng vui mừng. Bây giờ, hãy phát Đại nguyện như sau, và nhất tâm tha thiết đảnh lễ quy y Đức Phật Từ Bi:
Nam mô Di Lặc Phật
Nam mô Thích Ca Mâu Ni Phật
Nam mô Chiên đàn khốt trang nghiêm thắng Phật
Nam mô Hiền thiện Thủ Phật
Nam mô Thiện ý Phật
Nam mô Quảng trang nghiêm vương Phật
Nam mô Kim Hoa Quang Phật
Nam mô Bảo cái chiếu không Tự Tại Lực Vương Phật
Nam mô Hư không Bảo Hoa Quang Phật
Nam mô Lưu Ly Trang Nghiêm Vương Phật
Nam mô Phổ hiện sắc thân Quang Phật
Nam mô Bất động trí Quang Phật
Nam mô Hàng Phục chúng ma vương Phật.
Nam mô Tài Quang minh Phật
Nam mô Trí Huệ Thắng Phật
Nam mô Di Lặc Tiên Quang Phật
Nam mô Dược Vương Bồ tát
Nam mô Dược Thượng Bồ tát
Nam mô Vô Biên Thân Bồ tát
Nam mô Quán Thế Âm Bồ tát
“Nguyện xin Tam bảo đem sức bất khả tư nghị lực gia tâm che chở cho chúng con tên là [tên]. Có những thệ nguyện gì, đều được thành tựu. Chúng con sanh ra ở đâu thường cũng không quên mất các lời nguyện hôm nay, và được viên mãn Vô thượng Bồ đề, thành Đẳng Chánh giác.”
“Chúng con tên là [tên], từ nay trở đi, nguyện đời đời kiếp kiếp, cùng khắp mọi nơi, thường tưởng nhớ sự phát tâm Bồ đề, khiến tâm Bồ đề tương tục không đoạn.”
“Đệ tử chúng con tên là [tên], từ nay trở đi nguyện đời đời kiếp kiếp, cùng khắp mọi nơi, thường được phụng sự vô lượng vô biên hết thảy Đức Phật, thường được cúng dường chư Phật, lễ phẩm cúng dường đều được đầy đủ.”
“Đệ tử chúng con tên là [tên], từ nay trở đi, nguyện đời đời kiếp kiếp, cùng khắp mọi nơi, thường được hộ trì hết thảy kinh điển Đại thừa phương đẳng, lễ phẩm cúng dường kinh điển, đều được đầy đủ.”
“Đệ tử chúng con tên là [tên], từ nay trở đi nguyện đời đời kiếp kiếp, cùng khắp mọi nơi, thường gặp được hết thảy mười phương vô lượng vô biên chư vị Bồ tát, lễ phẩm cúng dường đều được đầy đủ.”
“Đệ tử chúng con tên là [tên], từ nay trở đi, nguyện đời đời kiếp kiếp, cùng khắp mọi nơi, thường gặp được hết thảy mười phương vô lượng vô biên hiền thánh; lễ phẩm cúng dường đều được đầy đủ.”
“Đệ tử chúng con tên là [tên], từ nay trở đi, nguyện đời đời kiếp kiếp, cùng khắp mọi nơi, thường được phụng dưỡng báo bổ ơn sâu của cha mẹ, muốn dâng cúng gì cũng không thiếu.”
“Đệ tử chúng con tên là [tên], từ nay trở đi, nguyện đời đời kiếp kiếp, cùng khắp mọi nơi, cũng thường gặp được hết thảy chư vị Hòa thượng A xà lê và muốn dâng cúng gì cũng có đầy đủ tùy tâm sở nguyện.”
“Đệ tử chúng con tên là [tên], từ nay trở đi, nguyện xin đời đời kiếp kiếp, cùng khắp mọi nơi, thường được cung phụng và gặp gỡ hết thảy vị quốc chủ có đại thế lực cùng với chúng con hưng hiển Tam bảo, làm cho Phật Pháp không đoạn tuyệt.”
“Đệ tử chúng con tên là [tên], từ nay trở đi, nguyện đời đời kiếp kiếp, cùng khắp mọi nơi, thường được trang nghiêm cõi nước của chư Phật. Các cõi ấy không có những danh từ tam ác, bát nạn.”
“Đệ tử chúng con tên là [tên], từ nay trở đi, nguyện đời đời kiếp kiếp, cùng khắp mọi nơi, bốn vô ngại trí, sáu sức thần thông hằng được hiện tiền, thường không quên mất, dùng để giáo hóa hết thảy chúng sanh.”
Cùng nhau nhất tâm thống thiết, năm vóc sát đất, đảnh lễ quy y Thế gian Đại Từ Bi Phụ.
Nam mô Di Lặc Phật
Nam mô Thích Ca Mâu ni Phật
Nam mô Thế Tịnh quang Phật
Nam mô Thiện tịch nguyệt âm diệu tôn trí vương Phật
Nam mô Long chưởng thượng Tôn vương Phật
Nam mô Nhật nguyệt quang Phật
Nam mô Nhật nguyệt châu quang Phật
Nam mô Huệ tràng thắng vương Phật
Nam mô Sư tử hống tự tại lực vương Phật
Nam mô Diệu âm thắng Phật
Nam mô Thường quang tràng Phật
Nam mô Quang Thế Đăng Phật
Nam mô Huệ oai đăng vương Phật
Nam mô Pháp Thắng vương Phật
Nam mô Tu Di Quang Phật
Nam mô Tu ma na hoa quang Phật
Nam mô Ưu Đàm bát la Hoa Thù thắng Vương Phật
Nam mô Đại Huệ Lực Vương Phật
Nam mô A Súc Tỳ hoan hỷ Quang Phật
Nam mô Vô Lượng âm thanh vương Phật
Nam mô Sơn Hải Huệ Tự Tại Thông Vương Phật
Nam mô Đại Thông quang Phật
Nam mô Tài Quang Phật
Nam mô Kim Hải Quang Phật
Nam mô Nhất thế Pháp tràng mãn vương Phật
Nam mô Đại Thế chí Bồ tát
Nam mô Phổ Hiền Vương Bồ tát
Nam mô Vô Biên Thân Bồ tát
Nam mô Quán Thế Âm Bồ tát
“Lại quy y như vậy mười phương tận hư không giới hết thảy Tam bảo. Nguyện xin nhờ sức oai đức từ bi của chư Phật, chư Đại Bồ tát và hết thảy Hiền Thánh Tăng khiến chúng con tên là [tên] sanh ra nơi nào những thệ nguyện đã phát ra, đều được tùy tâm tự tại.”
“Đệ tử chúng con tên là [tên], từ nay trở đi lại nguyện xin đời đời kiếp kiếp, cùng khắp mọi nơi, nếu có chúng sanh nào thấy sắc thân của chúng con liền được giải thoát. Nếu chúng con vào Địa ngục, hết thảy Địa ngục đều biến thành Tịnh độ; hết thảy khổ não biến thành an vui. Khiến các chúng sanh sáu căn thanh tịnh, thân tâm an lạc, vui như ở đệ Tam thuyền, dứt sạch nghi ngờ, phát sơ Vô lậu huệ.”
“Đệ tử chúng con tên là [tên], từ nay trở đi nguyện đời đời kiếp kiếp, cùng khắp mọi nơi, nếu có chúng sanh nào nghe được âm thanh của chúng con, tâm liền được an ổn, diệt trừ tội cấu, được Đà la ni giải thoát tam muội, đầy đủ đại nhẫn, biện tài vô cùng, vào Pháp vân địa, thành bậc Chánh giác.”
“Đệ tử chúng con tên là [tên], từ nay trở đi nguyện đời đời kiếp kiếp, cùng khắp mọi nơi, hết thảy chúng sanh nghe được tên chúng con thảy đều hoan hỷ, như được việc chưa từng có.”
“Nếu chúng con đến tam đồ thì tam đồ dứt hết khổ não; nếu chúng con ở các cõi trời cõi người thì các cõi ấy dứt hết các pháp hữu lậu, đến đâu cũng được tự do, không có gì ràng buộc, thảy đều được giải thoát.”
“Đệ tử chúng con tên là [tên], từ nay trở đi nguyện đời đời kiếp kiếp, cùng khắp mọi nơi, đối với hết thảy chúng sanh, không có tâm cho và lấy, không có tưởng oán và thân; đoạn trừ tham, sân, si là ba gốc độc ác; lìa ngã và ngã sở, tin ưa pháp Đại thừa, đồng tu hạnh từ bi, hòa hiệp với hết thảy như các thánh chúng.”
“Đệ tử chúng con tên là [tên], ngày nay trở đi, nguyện đời đời kiếp kiếp, cùng khắp mọi nơi, đối với hết thảy chúng sanh tâm thường bình đẳng như hư không, khen chê không động lòng; oán thân như nhau, đi sâu vào tâm địa rộng lớn, học trí tuệ chư Phật, xem chúng sanh đều như La hầu La, đầy đủ nghiệp thập trú, xa lìa tâm chấp có, xả bỏ tâm chấp không, thường tu theo trung đạo.”
Cùng nhau chí tâm, một lòng tha thiết, đầu thành đảnh lễ, quy y Thế gian Đại Từ Bi Phụ.
Nam mô Di Lặc Phật
Nam mô Thích Ca Mâu Ni Phật
Nam mô Bảo Hải Phật
Nam mô Bảo Anh Phật
Nam mô Bảo Thành Phật
Nam mô Bảo Quang Phật
Nam mô Bảo Tràng Phan Phật
Nam mô Bảo Quang Minh Phật
Nam mô A Súc Phật
Nam mô Đại Quang minh Phật
Nam mô Vô lượng âm Phật
Nam mô Đại danh xưng Phật
Nam mô Đắc đại an ổn Phật
Nam mô Chánh âm thanh Phật
Nam mô Vô hạn Tịnh Phật
Nam mô Nguyệt âm Phật
Nam mô Vô lượng danh Phật
Nam mô Nhật nguyệt quang Phật
Nam mô Vô cấu quang Phật
Nam mô Tịnh quang Phật
Nam mô Kim cang Tạng Phật
Nam mô Hư không Tạng Bồ tát
Nam mô Vô Biên Thân Bồ tát
Nam mô Quán Thế Âm Bồ tát
“Lại quy y như vậy mười phương tận hư không giới hết thảy Tam bảo.”
“Chúng con tên là [tên], nguyện xin nhờ công đức nhân duyên phát nguyện sám hối hôm nay, mà bốn loài chúng sanh trong sáu đường, từ nay trở đi cho đến ngày thành Phật tu đạo Bồ tát không biết mỏi mệt, nhàm chán; tài thí không cùng, pháp thí không tận, trí huệ phương tiện làm gì cũng được; tùy căn cơ của chúng sanh, cho uống thuốc pháp, người thấy người nghe, đều được giải thoát.”
“Đệ tử chúng con tên là [tên], lại nguyện xin từ nay trở đi cho đến ngày thành Phật, tu đạo Bồ tát, không bị các chướng nạn trở ngại. Chúng con đến đâu cũng thường kiến lập đạo tràng, làm các đại Phật sự; tâm được tự tại, pháp được tự tại, hay vào được hết thảy các môn thiền định, mở cửa tổng trì, rõ bày Phật quả, ở Pháp vân địa, rưới nước cam lồ, trừ bốn ma oán cho các chúng sanh; khiến các chúng sanh được pháp thân thanh tịnh nhiệm mầu.”
“Đệ tử chúng con tên là [tên], xin có bao nhiêu thệ nguyện, nguyện nào cũng như nguyện của người ở phương chư Phật, chư Đại Bồ tát đã phát ra trong lúc tu hành, rộng lớn như pháp tánh, cứu cánh như hư không.”
“Đệ tử chúng con tên là [tên], xin đều được như sở nguyện mãn Bồ đề nguyện. Nguyện cho hết thảy chúng sanh đều theo đó, đều được như sở nguyện. Nguyện xin mười phương hết thảy chư Phật, hết thảy chư Bồ tát và hết thảy Thánh Hiền đều đem sức từ bi, hiện tiền chứng giám cho chúng con.”
“Lại nguyện xin cho chúng sanh thảy thiên chủ, hết thảy tiên chủ, hết thảy thiện thần, hết thảy long thần đem từ thiện căn lực, vì ủng hộ Tam Bảo mà hiện tiền chứng giám cho chúng con khiến chúng con hết thảy hạnh nguyện đều được viên mãn, tùy theo ý muốn.”
CHƯƠNG THỨ SÁU
PHÁT TÂM HỒI HƯỚNG
Ngày nay, đại chúng trong đạo tràng đã phát Bồ đề tâm rồi, đã phát Đại thệ nguyện rồi, bây giờ lại nên phát tâm hồi hướng.
Cùng nhau chí thành đảnh lễ, nhất tâm tha thiết, năm vóc sát đất, quy y Thế gian Đại Từ Bi Phụ.
Nam mô Di Lặc Phật,
Nam mô Thích Ca Mâu Ni Phật
Nam mô Nhật Quang Phật
Nam mô Vô lượng Bảo Phật
Nam mô Liên Hoa Tối Tôn Phật
Nam mô Thân Tôn Phật
Nam mô Kim Quang Phật
Nam mô Phạm tự tại vương Phật
Nam mô Kim Quang minh Phật
Nam mô Kim Hải Phật
Nam mô Long tự tại vương Phật
Nam mô Thọ vương Phật
Nam mô Nhất thế Hoa Phật
Nam mô Hương tự tại vương Phật
Nam mô Hương tự tại vương Phật
Nam mô Dõng mãnh chấp trì lao trượng khí xả chiến đấu Phật
Nam mô Nội phong châu quang Phật
Nam mô Vô lượng Hương Quang minh Phật
Nam mô Văn Thù Sư Lợi Bồ tát
Nam mô Diệu Âm Bồ tát
Nam mô Vô Biên thân Bồ tát
Nam mô Quán Thế Âm Bồ tát
“Lại quy y như vậy mười phương tận hư không giới hết thảy Tam bảo, nguyện xin Tam bảo, đem sức từ bi hiện tiền chứng giám cho chúng con.”
“Chúng con tên là [tên], quá khứ đã khởi ra bao nhiêu thiện nghiệp, hiện tại đang khởi ra bao nhiêu thiện nghiệp, và vị lai sẽ khởi ra bao nhiêu thiện nghiệp, hoặc nhiều hoặc ít, hoặc khinh hoặc trọng, thảy đều hồi hướng cho tất cả chúng sanh, trong bốn loài, sáu đường, làm cho các chúng sanh ấy đều được Đại đạo tâm, không hướng về Nhị thừa, không hướng về Ba cõi, cùng nhau hướng về Vô thượng Bồ đề.”
“Lại nguyện xin cho tất cả chúng sanh ấy đã khởi ra bao nhiêu thiện nghiệp, hoặc quá khứ, hoặc hiện tại, hoặc vị lai đều không hướng về Nhị thừa, đều không hướng về Ba cõi, mà cùng nhau hướng về Vô thượng Bồ đề.”
Ngày nay, đại chúng trong đạo tràng đã cùng phát tâm Bồ đề rồi, đã phát Đại thệ nguyện rồi, đã phát tâm hồi hướng rồi, rộng lớn như pháp tánh, cứu cánh như hư không.
Hết thảy chư Phật, chư Đại Bồ tát cùng chư vị thánh hiền quá khứ, hiện tại và vị lai đều chứng minh cho chúng con. Chúng con lại chí thành đảnh lễ Tam bảo.
“Chúng con tên là [tên], phát tâm, phát nguyện việc ấy đã rồi, vui mừng vô lượng. Nay chúng con lại chí tâm đầu thành đảnh lễ thế cho: quốc chủ, nhân dân, phụ mẫu, sư trưởng, bà con nhiều đời, quyến thuộc nhiều kiếp, thiện ác tri thức, chư thiên chư tiên, hộ thế tứ vương, chủ thiện phạt ác, thủ hộ trì chú, nhũ phương long vương, long thần, bát bộ hết thảy linh kỳ, quá khứ, hiện tại cùng vị lai hết thảy người oán kẻ thân và không phải oán thân, hết thảy chúng sanh trong bốn loài, sáu đường mà quy y Thế gian Đại Từ Bi Phụ.”
Nam mô Di Lặc Phật
Nam mô Thích Ca Mâu ni Phật
Nam mô Sư Tử Hưởng Phật
Nam mô Đại cường tinh tấn Dõng Lực Phật
Nam mô Quá khứ kiến trú Phật
Nam mô Cổ âm vương Phật
Nam mô Nhật nguyệt anh Phật
Nam mô Siêu xuất chúng Hoa Phật
Nam mô Thế đăng minh Phật
Nam mô Hưu đa dị Ninh Phật
Nam mô Bảo Luân Phật
Nam mô Thường diệt độ Phật
Nam mô Tịnh giác Phật
Nam mô Vô lượng bảo hoa minh Phật
Nam mô Tu Di Bộ Phật
Nam mô Bảo Liên Hoa Phật
Nam mô Nhất thế chúng bảo phổ tập Phật
Nam mô Pháp luân chúng bảo phổ tập phong doanh Phật
Nam mô Thọ vương phong trường Phật
Nam mô Vi nhiễu đặc tôn Đức Tịnh Phật
Nam mô Vô cấu Quang Phật
Nam mô Nhật Quang Phật
VÀ QUY Y KÍNH LỄ
Quá khứ vô số kiếp chư Phật. Đại Sư Hải Đức Như Lai.
Kính lễ vô lượng vô biên tận hư không giới vô sanh pháp thân Bồ tát.
Kính lễ vô lượng vô biên tận hư không giới vô lậu sắc thân Bồ tát
Kính lễ vô lượng vô biên tận hư không giới phát tâm Bồ tát.
Kính lễ hưng chánh pháp Mã Minh đại sư Bồ tát,
Kính lễ hưng Tượng pháp, Long Thị Đại Sư Bồ tát
Kính lễ mười phương tận hư không giới vô biên thân Bồ tát.
Kính lễ mười phương tận hư không giới cứu khổ cứu nạn Quán Thế Âm Bồ tát.
TÁN THÁN PHẬT VÀ CHÚ NIỆM.
Đại Thánh Thế Tôn.
Uy nghiêm rực rỡ
Thần trí nhiệm mầu,
Lớn hơn các Thánh
Thân khắp lục đạo
Thể cùng mười phương
Đảnh có nhục kế,
Tráng tỏa hào quang
Mặt như trăng tròn
Thân vàng sắc đẹp,
Nghi dung đĩnh đạt
Đi đứng khoan thai,
Oai vang pháp giới,
Ma quân kinh hoàng.
Tam đạt sáng tỏa
Chúng tà tiềm tàng.
Thấy ác liền cứu
Tế khổ tư lương
Độ thoát sanh tử,
Tế khổ tư lương
Nên hiệu Như Lai, Ứng Cúng, Chánh biến tri, Minh hạnh túc, Thiện thệ, Thế gian giải, Vô thượng sĩ, Điều ngự trượng phu, Thiên nhơn Sư, Phật Thế Tôn, độ chúng vô lượng diệt khổ sanh tử.
Chúng con nguyện xin nhờ công đức nhân duyên phát tâm này mà quốc chủ hiện tại và gia thân quyến thuộc của Người từ nay trở đi cho đến ngày thành Phật quên mình vì đạo như:
Tát đà bà luân Bồ tát
Đại Bi diệt tội như:
Hư Không Tạng Bồ tát
Hay ở xa nghe pháp như:
Lưu ly quang Bồ tát
Hay khéo giải đáp vấn nạn như: Vô câu Tạng Bồ tát.
Lại nguyện xin cho đệ tử chúng con tên là [tên], thân sanh phụ mẫu, nhiều kiếp bà con, xa gần nội ngoại, từ nay trở đi cho đến ngày thành Phật, biến thân ra giữa hư không thế giới như Ngài:
Vô Biên thân Bồ tát
Có đủ mười công đức như:
Ngài Cao quý Đức Vương Bồ tát.
Nghe pháp sanh tâm vui mừng như:
Ngài Vô Úy Bồ tát.
Lại nguyện xin các Hòa Thượng, A Xà Lê, những bà con đồng tu đồng học, thượng, trung hạ tọa, hết thảy tri thức của chúng con, từ nay trở đi cho đến ngày thành Phật, mọi người đều được phép vô úy như:
Ngài Sư Tử Vương Bồ tát
Giáo Hóa được ảnh hưởng lớn như:
Ngài Bảo Tính Bồ tát.
Nghe tiếng liền cứu khổ như:
Ngài Quán Thế Âm Bồ tát.
Hay khéo thưa thỉnh giáo pháp như:
Ngài Đại Ca Diếp Bồ tát.
Lại nguyện xin những người xuất gia, tại gia, tín thí đàn việt thiện ác tri thức và quyến thuộc của các người ấy từ nay trở đi cho đến ngày thành Phật cởi mở ngay được nguy ách, như Ngài Cứu Thoát Bồ tát.
Tướng mạo trang nghiêm như:
Ngài Văn thù Bồ tát.
Hay xả nghiệp chướng như:
Ngài Khí ấm Cái Bồ tát.
Hiếu tối hậu cúng như:
Ngài Thuần Đà Bồ tát.
Lại nguyện xin chư Thiên, chư Tiên Hộ thế tứ vương, thông minh chánh trực, Thiên địa Hư không, chủ thiện phạt ác, Thủ hộ trì chú, ngũ phương Long vương, Long Thần Bát bộ, U hiển Linh kỳ và bà con quyến thuộc của các vị ấy, từ nay trở đi cho đến ngày thành Phật, có lòng Đại từ che khắp chúng sanh như Ngài A Dật Đa Bồ tát.
Tinh tấn Hộ pháp như
Ngài Bất Hưu Bồ tát.
Ở xa mà chứng minh cho sự đọc tụng như:
Ngài Phổ Hiền Bồ tát.
Vì Phật pháp mà thiêu thân như:
Ngài Dược Vương Bồ tát.
Lại nguyện xin hết thảy chúng sanh và quyến thuộc của các chúng sanh, hoặc oán, hoặc thân hay không phải oán thân trong bốn loài, sáu đường cùng khắp mười phương từ nay trở đi cho đến ngày thành đạo, tâm không ái nhiễm như Ngài Ly Ý Nữ Bồ tát.
Nói lời nhiệm mầu khôn khéo như lời của Thắng man Phu Nhơn.
Tu hành tinh tấn như đức Thích Ca văn.
Có thiện nguyện lớn như Phật vô lượng Thọ.
Có oai thần như các Thiên Vương.
Bất khả tư nghị như Ngài Duy ma Cật.
Thành tựu hết thảy chúng sanh, trang nghiêm hết thảy Phật độ.
Nguyện xin mười phương tận hư không giới vô lượng vô biên chư Phật, chư Đại Bồ tát, và hết thảy Hiền Thánh đều đem lòng từ bi, đồng gia tâm che chở phù hộ cứu vớt chúng con, và chúng sanh, cho chúng con được mãn nguyện, tín tâm được kiên cố, phước đức ngày một cao dày, có từ tâm, nuôi dưỡng chúng sanh như nuôi đứa con một.
Khiến các chúng sanh ấy được bốn vô lượng tâm, sáu ba la mật, thập thọ tu thiền, tam nguyện đầy đủ, móng tâm liền được thấy Phật như bà Thắng man Phu nhơn. Hết thảy hạnh nguyện hoàn toàn thành tựu, đồng như chư Phật, đồng đến Đạo Tràng, thành bậc Chánh giác.
Chú thích:
1] Thập ác.- 10 ác:
Thân 3: Sát, đạo, dâm.
Miệng 4: Vọng ngôn, ỷ ngữ, lưỡng thiệt, ác khẩu.
Ý 3: Tham sân si.[2] Trọng chướng. – Chướng ngại rất nặng: chỉ cho vô minh phiền não, nghiệp hoặc tạo ra các tội thập ác ngũ nghịch v.v… chướng ngại không cho giải thoát.[3] Lậu tận: hết các pháp hữu lậu được giải thoát.[4] Phương góc: Bốn góc xéo: đông nam, tây nam, đông bắc, tây bắc.[5] Tám nạn. – 1) Địa ngục, . – 2) Ngã quỉ – 3) Súc sanh . – 4) Cõi trời trường thọ – 5) Bắc Cu lô châu – 6) Đui điếc, câm, ngọng – 7) Thế trí biện thông – 8) Sanh ra trước Phật hay sau Phật. Tám chỗ nầy không có Phật pháp, là tai nạn của sự giải thoát.[6] Tứ ma. . – 1) Phiền não ma: Ma, tham sân si v.v… não hại thân tâm – 2) Ngũ ấm ma: Những sắc thọ, tưởng hành thức là ma não hai thân tâm, 3) Tử ma: Ma chết, hay cướp mạng sống – 4) Thiên ma: Ma trên cõi trời Tha hóa tự tại hay phá thiện pháp não hại người tu thiện.[7] Ngũ cái: Năm thứ ngăn che tâm tánh – 1) Tham muốn – 2) Giận hờn – 3) Ngủ nghỉ gọi là “thụy ma” – 4) Xao động, phàn nàn trong tâm, gọi là “điệu hối” – 5) Nghi ngờ lời Phật.[8] Thập Địa: 1)Hoan hỷ Địa, ─ 2) Ly cấu Địa, ─ 3) Phát quang Địa, ─ 4) Diệm huệ Địa, ─ 5) Nan thắng Địa, ─ 6) Hiện tiền Địa, ─ 7) Viễn hành Địa, ─ 8) Bất động Địa, ─ 9) Thiện Huệ Địa, ─ 10) Pháp vân Địa.
1.─ Hoan hỷ địa: Bồ tát thấy chúng sanh vì mê tà kiến, đọa lạc nên phát tâm từ bi tu hạnh hỷ xả, bỏ cả thân tâm, không tiếc của cải nên cảm quả báo hoan hỷ.
2.─ Ly cấu địa: Bồ tát thấy chúng sanh tạo mười nghiệp ác, đọa vào đường tà nên phát tâm tu thập thiện, xả bỏ cấu uế.
3. ─ Phát quang địa: Bồ tát thấy chúng sanh si mê tâm tánh nên phát Bồ đề tâm, như pháp mà tu hành nên trí tuệ phát ra sáng suốt.
4. ─ Diệm huệ: Bồ tát thấy chúng sanh bị phiền não dày xéo nên phát tâm tu 37 phẩm trợ đạo, nên phát ra Diêm huệ.
5. ─ Nan thắng địa: Bồ tát thấy chúng sanh các hạ thừa say đắm cảnh hữu dư niết bàn, vừa vắng lặng, độc thiện kỳ thân, nên phát từ tâm tu bình đẳng gia hạnh ngộ được chơn đế và tục đế, được trí không sai biệt.
6. ─ Hiện tiền địa: Bồ tát thấy chúng sinh bị sa đọa luân hồi nên phát tâm tu hạnh bình đẳng lợi sanh nên cảm phát ra trí huệ hiện tiền.
7. ─ Viễn hành địa: Bồ tát vì phát thệ nguyện độ sanh, nên từ bi gia công tu tập tất cả những “pháp Bồ đề phần” ngộ được tam muội: không, vô tướng, vô nguyện. Ba địa nầy tu về giả quán nhiều hơn, thiên về bên ngoài nên gọi là tri kiến.
8. ─ Bất động địa: Bồ tát không bỏ thệ nguyện, không chấp trước về tâm, ý, thức nên chứng được vô sanh pháp nhẫn, tất cả phiền não không còn lay động.
Nhưng đến địa vị nầy chư Phật luôn luôn kỉnh tỉnh Bồ tát phải nhớ lại bổn thệ nguyện độ sanh, nếu không thì Bồ tát cũng an trú bất động vào nội tâm không, không ra độ sanh.
9. ─ Thiện huệ địa: Bồ tát dùng vô lượng trí tuệ quán sát đúng như sự thật hết thảy cảnh giới của chúng sanh, được trí huệ vô ngại, khéo thuyết pháp giáo hóa, lợi ích vô lượng cho chúng sanh.
10. ─ Pháp vân địa: Bồ tát do vô lượng trí tuệ quán sát và hiểu biết tận tường tất cả các pháp tam muội hiện tiền, chứng được đạo quả như Phật thân như mây lành phủ khắp lên tất cả chúng sanh, trong hằng sa vô số vô lượng vô biên thế giới.
Từ địa thứ tám trở đi, đã chuyển được thức hành trì rồi nên quán sát bình đẳng, không giả nhất như, gọi là “Song Chiếu”.
Chữ Địa có nghĩa là Bồ tát dùng công đức trí tuệ tu tâm luyện tánh kết thành quả địa, nương dựa vào đó mà tiến lên quả Phật.
Thập địa nấy trong kinh Hoa Nghiêm có dạy rõ.[9] Nhất thế chủng trí: Trí tuệ của Phật, khác với: Đạo chủng trí là trí của Bồ tát và khác với nhất thế trí là trí của Thanh văn. Nhưng đứng về phương diện tổng quát mà nói thì, Nhất thế trí cũng là trí của Phật.[10] Đà la ni: Tàu dịch là tổng trì: tổng nhất thế pháp trì nhất thế nghĩa: là nói pháp môn nầy tóm thâu hết thảy pháp và nghĩa.[11] Tam đạt: tức Tam minh của A la Hán, nơi Phật gọi là tam đạt.
1.- Thiên nhãn biết suốt nhơn quả đời vị lai,
2.- Túc mạng: biết suốt nhơn quả dời quá khứ.
3.- Lậu Tận: biết suốt nhơn quả đời hiện tại, nên đoạn hết phiền não trong hiện tại.
Biết rõ ràng gọi là minh.
Biết rõ rồi đoạn tận gọi là đạt. [12] Tế khổ tư lương: lấy việc cứu khổ làm tư lương (lương thực) đi vào Niết Bàn.[13] Từ hàng: chiếc thuyền từ.
Những lời nguyện cầu sâu sắc trong Kinh Lương Hoàng Sám giúp chúng ta lan tỏa lòng từ bi, hướng đến giác ngộ. Để hiểu thêm về những giáo lý và thực hành tâm linh sâu sắc, mời bạn khám phá chuyên mục Đạo phật.
