Việc thực hành kinh điển mang lại lợi lạc hay phản tác dụng, điều này phụ thuộc vào yếu tố cốt lõi nào trong tâm người Phật tử? Khám phá cách chuyển hóa những phiền não của thế gian để tìm thấy sự an lạc, thông qua những lời dạy sâu sắc tại Website Chia sẻ Đạo Phật.
Ý nghĩa của việc trì tụng Kinh trong Phật giáo
Công năng của Kinh chú Phật là giúp con người vượt qua khổ đau, song yếu tố quyết định nằm ở tâm của người đọc.
Nhiều người Phật tử khi nghe và đọc kinh điển thường thấy các vị Phật, Bồ Tát khi phát nguyện đều có những bài chú hay kinh kệ riêng. Họ tin rằng việc hành trì những bài kinh, chú này sẽ mang lại lợi lạc, sự gia hộ và linh ứng. Tuy nhiên, có người trì tụng mọi việc đều thuận lợi, đạt được sở cầu như ý, trong khi người khác lại gặp phản tác dụng, không hiệu quả, thậm chí còn gặp tai ương. Điều này khiến nhiều Phật tử băn khoăn, không hiểu tại sao lại có sự khác biệt lớn như vậy, và nên trì kinh chú nào là tốt nhất cho một Phật tử bình thường.
Giải đáp về hiệu quả của việc trì tụng Kinh chú:
Kinh điển của Phật chính là Pháp Phật, bao gồm vô lượng pháp môn có khả năng đối trị và chữa lành vô lượng phiền não, khổ đau của chúng sanh.
Thế giới Ta Bà là nơi chúng sanh chìm đắm trong tham, sân, si và vô vàn phiền não. Dù nhận thức được khổ đau, nhiều người vẫn không thoát ra khỏi vòng luẩn quẩn đó, thường xuyên than vãn về những biến cố trong cuộc đời như sinh ly tử biệt, hợp tan, sự vô thường của vạn vật.
Trong số đó, con người có trí tuệ để giác ngộ, tìm về với chánh pháp. Nhiều người chọn nương tựa vào Phật pháp, lựa chọn pháp môn tu tập phù hợp với nguyện vọng của bản thân. Thế nhưng, thật đáng tiếc khi một số người, dù càng tinh tấn tu tập, tụng kinh niệm Phật, lại càng gặp nhiều khổ đau hơn, thay vì thoát khỏi chúng.
Trước khi đi vào giải đáp những khúc mắc này, cần nhấn mạnh rằng: “Việc tu hành để giải thoát khổ đau là trách nhiệm của mỗi chúng ta, còn khổ đau đến với chúng ta là do vòng xoay của nghiệp lực và quả báo, chứ không phải do việc tu hành mà khổ đau tăng thêm.”
Kinh chú của Phật có năng lực giúp con người chấm dứt khổ đau, nhưng sự hóa giải này chủ yếu diễn ra ở cõi tâm. Khi tâm được thanh tịnh, dù khổ đau có xâm phạm cũng khó lòng khiến người tu bị lay chuyển. Do đó, về bản chất, không có chuyện “phản tác dụng” trong tu hành.
Những yếu tố cần thiết trước khi trì tụng Kinh Phật
Câu chuyện về Quốc sư Ngộ Đạt đời nhà Tấn là một minh chứng rõ nét về tầm quan trọng của việc giữ gìn tâm và hành đúng chánh pháp.
Khi mới 15 tuổi, Ngộ Đạt đã có khả năng giảng kinh Niết Bàn uyên bác, khiến các bậc cao tăng cũng phải kính nể. Sau này, ông được vua Tấn phong làm Quốc sư và thường xuyên thuyết giảng trong cung. Một lần, khi được nhà vua ban cho tòa ngồi bằng trầm hương, Quốc sư bắt đầu bị một chứng bệnh lạ: trên đùi nổi lên một khối ghẻ lớn bằng mặt người, gây đau nhức dữ dội. Trong cơn mê, ông được Bồ Tát Ca Nhã Ca (Quán Âm) chỉ dạy lên núi Ngọc Tuyền tìm nước suối để rửa.
Tỉnh dậy, Quốc sư Ngộ Đạt làm theo lời dạy, lên núi, thành tâm sám hối và niệm danh hiệu Bồ Tát Quan Âm. Khi dùng nước suối rửa khối ghẻ, khối ghẻ kia cất tiếng nói: “Ta là Triệu Thố, 500 năm trước bị ông xử oan. Nay ông được hưởng tòa trầm hương, phước giảm, ta mới có cơ hội báo oán.” Từ đó, Quốc sư càng tinh tấn tu hành, sám hối và biên soạn bộ “Từ Bi Thủy Sám” để đời sau học tập.
Mỗi vị Phật ra đời đều mang đại nguyện cứu độ chúng sanh khỏi khổ đau. Tuy nhiên, việc giúp chúng sanh thoát khổ không chỉ đơn thuần là học thuộc vài câu kinh, tiếng kệ, mà còn đòi hỏi sự tu tập sâu sắc.
Quan niệm phổ biến cho rằng “tụng kinh thì hết khổ, hết tai ương, cúng chùa thì được phước, nếu không thì là phản tác dụng” là chưa đầy đủ. Việc quy y Tam Bảo, giải thoát cho bản thân đã là điều đáng quý. Tuy nhiên, nếu muốn hóa giải khổ đau cho người khác, đòi hỏi thời gian và công phu tu tập, giúp họ ngộ ra lý vô thường, khổ, vô ngã.
Phát nguyện Bồ Tát – Con đường cứu độ chúng sanh
Đức Phật Thích Ca Mâu Ni đã để lại cho chúng ta bài nguyện lớn mà ít Phật tử chú ý học tập và phát nguyện noi theo:
Chúng sanh vô biên thệ nguyện độ
Phiền não vô tận thệ nguyện đoạn
Pháp môn vô lượng thệ nguyện học
Phật đạo vô thượng thệ nguyện thành
Đây là lời phát nguyện của một vị Bồ Tát, thể hiện lòng từ bi vô hạn đối với tất cả chúng sanh. Nguyện độ tất cả chúng sanh, dù là những người còn chìm đắm trong tham, sân, si, hỷ, nộ, ái, ố. Nguyện đoạn trừ mọi phiền não, dù là vô tận. Nguyện học tất cả các pháp môn, dù là ở nơi nào, vì có như vậy mới có phương tiện để tiếp cận và hóa độ chúng sanh. Và cuối cùng, nguyện thành Phật, để có đủ trí tuệ và phương tiện cứu vớt muôn loài.
Kinh điển hay chú lực của Đức Phật, Bồ Tát chỉ là phương tiện giáo hóa, là lực đẩy vô biên, hiệu quả vô cùng, nếu chúng ta biết phát nguyện và thực hành đúng theo ý nguyện của các Ngài.
Nếu chúng ta tu hành mà vẫn còn khổ đau, đó là do ta còn chấp trước vào pháp, hiểu sai lời Phật dạy. Phật dạy một đằng, ta hiểu một nẻo, Phật nói hướng Đông, ta lại hiểu hướng Tây. Phật dùng tâm, ta lại chấp vào tướng, nên còn khổ đau. Sau khi học pháp Phật, nếu ta thực hành đúng như lời Ngài chỉ dạy, chắc chắn sẽ hết khổ.
Việc tinh tấn, siêng năng đọc tụng kinh chú Phật là điều vô cùng quý báu.
Phân tích công năng của Chú Đại Bi và Chú Lăng Nghiêm
Ví dụ, khi tụng Chú Đại Bi, chú có công năng phá tan si ám, tịnh trừ tham dục, sân si và những tà niệm. Tuy nhiên, để chú lực phát huy hiệu quả, bản thân người trì tụng cũng phải thực hành xả bỏ những ái dục, tà nhiễm. Khi trí tuệ sanh khởi, ta sẽ không làm việc xằng bậy, từ đó tránh được khổ đau. Đây chính là cách chú lực của Bồ Tát Quan Âm giúp chúng sanh hết khổ.
Ngược lại, nếu tụng chú mà hàng ngày vẫn làm ác, khởi niệm ác, thì chính chú lực đó có thể trở thành lực đẩy đưa ta đến chỗ khổ đau hơn. Lý do là vì ta ỷ lại vào sự gia hộ mà không tự chuyển hóa bản thân. Sự tương tác giữa ta và vạn pháp luôn tồn tại, nếu ta thấy chúng là thật, thì dù tụng chú vẫn còn thấy khổ đau.
Tụng kinh chú mà vẫn khổ là do mất chánh niệm. Khi có chánh niệm, ta thấy “các pháp vốn giai không”, “ngũ uẩn giai không”, “không có ta”. Lúc đó, dù có nghiệp khổ thật sự phát sinh, ta vẫn không cảm thấy đau khổ. Đây chính là tác dụng của chú lực, giúp ta vượt qua khổ nạn, như lời chân ngôn của Bồ Tát Quan Âm: “Yết đế, yết đế, ba la yết đế, ba la tăng yết đế, bồ đề tát bà ha” – nghĩa là vượt qua, vượt qua, tất cả cùng vượt đến bờ giác ngộ, an lạc.
Lời khuyên cho người Phật tử
Người Phật tử biết phát tâm tụng kinh chú là điều đáng quý. Kinh nào cũng tốt, không nên quá câu nệ, chọn lựa mà làm mất đi chánh niệm. Hiệu quả thực sự của việc tu hành theo Phật giáo là:
“Tâm thoát khỏi những mê lầm, tâm chánh niệm thì an lạc Niết Bàn.”
Nếu người tu tinh tấn, siêng năng đọc tụng kinh chú Phật mà vẫn gặp tai ương, hoạn nạn, hãy tự quán chiếu rằng đó có thể là do nghiệp lực đời trước đã tạo, nay đến thời điểm chín muồi nên quả khổ phát sinh. Thay vì oán trách, hãy thành tâm sám hối và quán niệm rằng cha mẹ gặp bệnh khổ cũng là phương tiện để ta báo hiếu, báo ân.
Mỗi Phật tử nên phát nguyện, phát lồ sám hối những nghiệp ác đã tạo trong quá khứ, và quyết tâm không tái phạm. Thường xuyên quán chiếu thân, thọ, tâm, pháp là vô thường, khổ, vô ngã. Giữ vững tâm niệm này, tai ương họa khổ sẽ dần dần tan biến.
Hy vọng qua những chia sẻ trên đây, bạn đã có cái nhìn rõ hơn về cách tối ưu hiệu quả khi trì tụng kinh điển. Để tìm hiểu sâu hơn về những pháp tu nhiệm màu, mời bạn khám phá thêm trong chuyên mục Đạo phật.
