Khi Đức Phật chuẩn bị hoàn tất sứ mệnh giáo hóa nhân gian ở tuổi 80, thân Ngài dần suy yếu theo lẽ vô thường. Ngài đã chuẩn bị chu đáo cho sự tiếp nối giáo pháp, trang bị đầy đủ cho Tứ Chúng và thấy rằng con đường hoằng pháp đã lan tỏa rộng khắp. Dù thân xác đã cũ mòn, nhưng sứ mệnh đã viên mãn, Ngài thông báo về sự ra đi trong ba tháng tới. Tin tức này khiến các đệ tử từ khắp nơi trở về để cùng Ngài trong những khoảnh khắc cuối cùng, sẵn sàng đón nhận những lời dạy sâu sắc trước giờ phút Ngài vĩnh viễn nhập Niết Bàn. Hãy cùng khám phá những lời huấn thị quý báu này tại <a href="Website Chia sẻ Đạo Phật“>Website Chia sẻ Đạo Phật.
Lời Dạy Cuối Cùng Của Đức Phật Trước Khi Nhập Niết Bàn
Khi đã hoàn mãn mọi hạnh nguyện, Đức Phật ở tuổi 80. Thời điểm này, thân tứ đại của Ngài cũng tuân theo quy luật vô thường mà dần suy yếu. Mùa an cư năm ấy, Ngài an trú tại rừng Sa La, thuộc xứ Câu Ly, cách thành Ba La Nại khoảng 120 dặm.
Một ngày nọ, Ngài gọi Tôn giả A Nan, người đệ tử luôn cận kề, và phán rằng: “Này A Nan, đạo ta nay đã viên mãn. Theo lời nguyện xưa, ta đã có đủ bốn chúng: Tỳ kheo, Tỳ kheo Ni, Ưu Bà Tắc và Ưu Bà Di. Nhiều đệ tử đã có thể thay ta tiếp nối Chuyển Pháp Luân, và giáo pháp của ta cũng đã lan tỏa khắp nơi. Giờ đây, ta có thể rời xa các con. Thân này, theo luật vô thường, giờ như cỗ xe đã cũ mòn. Ta đã mượn nó để chuyên chở pháp, nay xe đã đến hồi hư hoại mà pháp thì đã lan tỏa khắp chốn, vậy ta còn luyến tiếc gì thân thể tiều tụy này nữa? Này A Nan, trong ba tháng nữa, ta sẽ nhập Niết Bàn.”
Tin Đức Phật sắp nhập Niết Bàn lan truyền nhanh chóng. Các đệ tử đang hoằng pháp ở những vùng xa xôi lần lượt trở về để cùng đấng Giác Ngộ chia ly lần cuối.
Trong ba tháng cuối cùng, Đức Phật vẫn không ngừng nghỉ, tiếp tục đi truyền bá giáo pháp. Có lần, Ngài ngang qua một khu rừng và gặp ông Thuần Đà, một người làm nghề đốt than. Ông Thuần Đà cung kính mời Ngài về nhà thọ trai. Đức Phật im lặng nhận lời, cùng các đệ tử theo ông về.
Tại nhà ông Thuần Đà, Ngài được cúng dường một bát cháo nấm Chiên Đàn, thường được gọi là nấm heo rừng vì loài này rất ưa thích. Sau khi thọ trai, Đức Phật và các đệ tử từ biệt ông Thuần Đà và ra đi. Đi được một đoạn, Ngài trao bình bát cho Tôn giả A Nan, rồi cho mắc võng nghỉ ngơi dưới bóng cây Sa La (còn gọi là cây Song Thọ, có hai nhánh lớn chia ra). Ngài nằm với đầu hướng về phía Bắc, mình nghiêng về bên phải, mặt hướng về phía Tây, hai chân bắt chéo.
Nghe tin Đức Phật sắp nhập Niết Bàn, đông đảo nhân dân quanh vùng đã đến kính viếng. Trong số đó có ông Tu Bạt Đà La, một vị trưởng lão ngoài 80 tuổi, xin xuất gia và thọ giới Sa di. Đức Phật hoan hỷ chấp nhận. Ông là vị đệ tử cuối cùng được Đức Phật thọ nhận trong đời.
Kinh Di Giáo và Lời Phú Chúc Cuối Cùng
Vào thời điểm này, các đệ tử của Ngài đã tề tựu đông đủ, chỉ vắng Tôn giả Ma Ha Ca Diếp do đang đi thuyết pháp ở xa chưa kịp về. Đức Phật triệu tập tất cả đệ tử và tín đồ đến bên mình để dặn dò lần cuối.
Ngài đã phú chúc những điều quan trọng:
- Y bát của Ngài sẽ được trao lại cho Tôn giả Ma Ha Ca Diếp.
- Các đệ tử phải lấy Giới luật làm Thầy.
- Ở đầu các bộ kinh, nên nêu bốn chữ: “Như thị ngã văn”.
- Xá lợi của Ngài sẽ được chia thành ba phần: một phần cho Thiên cung, một phần cho Long cung, và một phần chia cho tám vị Quốc vương tại Ấn Độ.
Sau đây là những lời vàng ngọc mà Ngài đã để lại trong giờ phút cuối cùng:
- “Này các con, hãy tự mình thắp đuốc lên mà đi! Hãy lấy Pháp của Ta làm đuốc! Hãy nương theo Pháp của Ta mà tự giải thoát! Chớ tìm sự giải thoát nơi một ai khác, cũng chớ tìm ở đâu khác ngoài chính các con!”
- “Này các con, chớ vì dục vọng mà quên lời Ta dặn. Mọi vật ở đời không có gì là vĩnh cửu. Chỉ có chân lý của đạo Ta là bất sinh, bất diệt. Hãy tinh tấn tu tập để đạt đến giải thoát, hỡi những người con rất thân yêu của Ta!”
Sau khi đã dặn dò cặn kẽ, Đức Phật an nhiên nhập định rồi thị hiện nhập Niết Bàn, vào ngày Rằm tháng Hai Âm lịch.
Rừng cây Sa La bỗng tuôn hoa xuống phủ lên thân Ngài. Trời đất u ám, cây cỏ héo úa, chim chóc lặng im. Vạn vật dường như chìm trong giây phút trầm lắng của sự chia ly.
Các đệ tử đã thực hiện các nghi thức tẩn liệm kim quan của Ngài. Bảy ngày sau, kim quan được rước vào thành Câu Thi, đặt tại chùa Thiện Quang để làm lễ trà tỳ (lễ hỏa táng).
Tám vị Quốc vương lớn tại Ấn Độ đã đến để tranh giành Xá lợi. Tuy nhiên, Tôn giả Hương Tích, theo di chúc của Đức Phật, đã đứng ra điều đình, và nhờ đó, việc phân chia Xá lợi đã được tiến hành một cách ổn thỏa.
Câu chuyện về những lời dạy cuối cùng của Đức Phật trước giờ nhập Niết Bàn mang đến cho chúng ta những bài học vô giá về sự buông bỏ và con đường giải thoát. Khám phá sâu hơn về giáo lý nhiệm màu này và những lời răn dạy ý nghĩa trong chuyên mục Đạo phật.
