Câu chuyện về lòng hiếu thảo của Mẫn Tử Khiên là minh chứng cho thấy việc báo hiếu cha mẹ không chỉ là bổn phận mà còn là cách tích lũy phước đức lớn lao cho đời sau. Dù phải chịu đựng sự hà khắc từ người mẹ kế, cậu bé vẫn một lòng tôn kính, thể hiện sự bao dung và đức hạnh đáng ngưỡng mộ. Khám phá thêm về những lời dạy sâu sắc về hiếu thảo tại Website Chia sẻ Đạo Phật.
Câu chuyện Phật dạy về lòng hiếu thảo: Mẫn Tử Khiên và ơn mẹ may áo
Trong thời Xuân Thu, Mẫn Tử Khiên là một người con nổi tiếng hiếu thảo. Mẹ cậu qua đời sớm, cha tái hôn và có thêm hai người con riêng. Người mẹ kế đối xử tệ bạc, thường xuyên ngược đãi Mẫn Tử Khiên.
Một mùa đông giá rét, mẹ kế may áo cho hai người em bằng bông gòn giữ ấm, nhưng lại may áo cho Mẫn Tử Khiên bằng bông lau – một loại vật liệu mỏng, không có khả năng giữ nhiệt. Khi cha cùng Mẫn Tử Khiên ra ngoài đánh xe, cái lạnh thấu xương khiến cậu bé run rẩy không ngừng. Cha cậu, thấy vậy, đã nổi giận, cho rằng con trai cố tình ăn mặc phong phanh để bêu xấu mẹ kế. Trong cơn tức giận, ông dùng roi quất vào người Mẫn Tử Khiên. Chiếc áo rách toạc, bông lau rơi ra, lúc này người cha mới nhận ra sự thật về việc mẹ kế ngược đãi con trai. Ông vô cùng tức giận và quyết định đuổi người mẹ kế ra khỏi nhà.
Phật dạy, hiếu thuận với cha mẹ là nghiệp lành lớn nhất của đời người, là phúc báo mà mọi người đều nên làm nhất trên đời. Ảnh minh họa
Tuy nhiên, Mẫn Tử Khiên vẫn một lòng chân thành đối với mẹ kế. Cậu quỳ xuống van xin cha đừng đuổi bà đi: “Cha ơi, cha đừng đuổi mẹ kế đi. Mẹ còn ở đây, chỉ có con chịu lạnh. Nếu mẹ đi rồi, con và hai em đều sẽ chịu đói chịu rét.” Cậu bé lo lắng cho sự an nguy và hòa thuận của cả gia đình, không chỉ cho bản thân mình.
Tấm lòng hiếu thảo bao dung và sự chân thành của Mẫn Tử Khiên đã khiến cha cậu nguôi giận, đồng thời khiến người mẹ kế cảm thấy hổ thẹn. Chính lòng hiếu thảo sâu sắc này đã hóa giải những duyên nghiệp xấu, mang lại hạnh phúc và sự an vui cho gia đình. Câu chuyện minh chứng cho lời dạy: “Cha mẹ ghét, hiếu mới tốt”. Sự chân thành trong hiếu thảo không chỉ hóa giải mâu thuẫn mà còn mang lại sự quan tâm, chăm sóc ấm áp.
Lời Phật dạy sâu sắc về lòng hiếu thảo
Đức Phật đã chỉ dạy về công ơn và nghĩa vụ của con cái đối với cha mẹ qua nhiều lời dạy quý báu:
1. Công ơn trời biển, khó lòng đền đáp: Theo kinh Tăng Nhất A Hàm, Đức Phật dạy rằng có hai đối tượng mà con người không bao giờ có thể đền đáp hết ân nghĩa, đó là cha và mẹ. Dù có cõng cha mẹ trên vai đi ngàn dặm, cung phụng mọi thứ, thậm chí cả việc chăm sóc khi cha mẹ già yếu, tiểu tiện, đại tiện, cũng chưa thể trả hết công ơn sinh thành, dưỡng dục. Để báo đáp công ơn này một cách đúng chánh pháp, người con hiếu thảo cần khuyến khích cha mẹ:
- Phát tâm tin kính Tam Bảo.
- Phát tâm bố thí, xả bỏ tham lam.
- Hướng về con đường thiện, tránh xa điều ác.
- Trở về với chánh kiến, từ bỏ tà kiến.
Thực hiện những điều này sẽ giúp cha mẹ an vui hiện tại và gieo trồng phước lành cho tương lai.
2. Hậu quả của sự bất hiếu: Kinh Báo Hiếu mô tả những hình phạt khủng khiếp dành cho những người con bất hiếu sau khi chết. Họ sẽ đọa vào địa ngục A Tỳ, chịu cảnh lửa thiêu, ăn uống vật nóng, bị tra tấn hành hạ muôn kiếp, không ngừng nghỉ. Sự trừng phạt này là hậu quả nặng nề cho hành động ngỗ nghịch, không tôn kính song thân.
Hiếu với Mẹ Cha tức là kính Phật. Nếu ở đời không có Phật thì hãy khéo thờ cha mẹ. Khéo phụng thờ cha mẹ như phụng thờ Phật vậy (Kinh Đại Tập). Ảnh minh họa
3. Phúc báo của người con hiếu thảo: Ngược lại, kinh Phương Tiện Phật Báo Ân cho biết, người con chí hiếu sẽ được an toàn qua mọi tai ương, hoạn nạn. Nếu giàu có, họ sẽ hưởng trọn vẹn gia sản mà không gặp trắc trở. Nếu nghèo khó, họ vẫn sống trong sự thanh nhàn, được trời người yêu thương, danh thơm lan tỏa, tránh xa cảnh nợ nần, bệnh tật và tăng trưởng tuổi thọ. Sau khi qua đời, họ sẽ được sinh về cõi trời.
4. Hiếu với cha mẹ là kính Phật: Theo kinh Đại Tập, Đức Phật dạy rằng hiếu kính với cha mẹ cũng chính là kính Phật. Nếu không có Phật, việc thờ phụng cha mẹ chính là cách thể hiện lòng tôn kính tối cao.
5. Mười ân đức của cha mẹ: Kinh Báo Ân Cha Mẹ liệt kê 10 ân đức lớn lao mà cha mẹ dành cho con cái:
- Ân giữ gìn thai nghén suốt chín tháng.
- Ân chịu đựng khổ đau khi sinh nở.
- Ân chăm sóc không quản ngại sau sinh.
- Ân nhường nhịn, hy sinh điều tốt cho con.
- Ân nhường chỗ khô ráo, mình nằm chỗ ẩm ướt.
- Ân cho bú mớm, nuôi nấng.
- Ân tắm rửa, chăm sóc vệ sinh.
- Ân nỗi nhớ thương khi xa cách.
- Ân làm những điều khó khăn, thậm chí là “làm ác” (vì con).
- Ân thương yêu vô điều kiện trọn đời.
6. Cùng cực điều thiện và điều ác: Kinh Nhẫn Nhục nhấn mạnh rằng không có điều thiện nào cao hơn hiếu thảo, và không có điều ác nào tồi tệ hơn sự bất hiếu.
7. Cửa ngõ dẫn đến bại vong: Theo kinh Đại Vân, những người con giàu có nhưng không biết hiếu thảo phụng dưỡng cha mẹ thì đó chính là con đường dẫn đến sự suy vong, lụi tàn.
8. Niềm vui của sự hiếu kính: Kinh Pháp Cú khẳng định niềm vui lớn lao đến từ việc hiếu kính cha mẹ, kính trọng các bậc Sa môn và các bậc Thánh nhân.
Những lời Phật dạy về lòng hiếu thảo giúp chúng ta soi chiếu lại bản thân xem đã làm điều không tròn bổn phận chữ hiếu thì ngay lập tức thức tỉnh, hồi hướng, răn mình làm điều thiện. Ảnh minh họa
9. Số lượng người hiếu thảo: Đức Phật dùng ví dụ đất trên đầu ngón tay và đất trên địa cầu để nói rằng, số lượng chúng sanh biết hiếu kính cha mẹ ít ỏi như đất trên đầu ngón tay, còn những kẻ bất hiếu thì nhiều như đất trên địa cầu.
10. Sự hiện diện của mẹ: Kinh Tâm Địa Quán ví mẹ hiền còn sống như mặt trời rực rỡ, mang lại ánh sáng và sự ấm áp. Khi mẹ khuất bóng, cuộc đời trở nên u tối, giống như mặt trời đã lặn.
11. Ân tình sâu nặng của sữa mẹ: Kinh Tương Ưng cho biết, trong vòng luân hồi vô lượng kiếp, lượng sữa mẹ mà chúng ta đã uống còn nhiều hơn cả nước trong bốn biển.
12. Gia đình hiếu thảo được tôn kính: Tăng Chi Bộ kinh dạy rằng những gia đình có con cái hiếu dưỡng cha mẹ được xem là ngang bằng Phạm Thiên, ngang bằng Đạo sư, đáng được kính trọng và cúng dường.
“Thờ trời đất quỷ thần không bằng có hiếu với cha mẹ, vì cha mẹ là hai vị thần minh cao nhất trong các thần minh”. (Kinh Tứ Thập Nhị Chương). Ảnh minh họa
13. Nghĩa vụ của người con: Kinh Trường Bộ nêu rõ bổn phận của người con đối với cha mẹ, bao gồm:
- Cung kính và vâng lời.
- Phụng dưỡng khi cha mẹ già yếu.
- Giữ gìn danh dự và truyền thống gia đình.
- Bảo vệ tài sản gia đình.
- Lo liệu tang lễ chu đáo khi cha mẹ qua đời.
14. Cha mẹ là những vị thần cao quý: Kinh Tạp Bảo Tạng ví von rằng muốn có vua Phạm Thiên, Đế Thích hay tất cả thiên thần ngự trong nhà, chỉ cần hiếu dưỡng cha mẹ. Khi cúng dường cha mẹ, cũng đồng nghĩa với việc cúng dường các bậc Thánh Hiền và Phật.
15. Phước và tội vô lượng: Kinh Tạp Bảo Tạng cũng chỉ rõ, việc con cái dâng chút lễ mọn cúng dường cha mẹ sẽ được phước vô lượng, ngược lại, làm những điều bất thiện đối với cha mẹ sẽ gánh chịu tội lỗi vô lượng.
Những lời Phật dạy về hiếu thảo không chỉ là kim chỉ nam cho đạo làm con mà còn là nền tảng vững chắc cho sự phát triển đạo đức của mỗi cá nhân và gia đình, hãy cùng tìm hiểu sâu hơn về Đạo phật để có thêm những bài học ý nghĩa.
