Bên cạnh những hoài bão đời thường, nhiều người tìm thấy lẽ sống cao đẹp trong con đường tu hành, mong muốn đạt được sự thanh tịnh và bình an nội tâm. Câu hỏi về ý nghĩa thực sự của sự bình yên thôi thúc khám phá những giá trị tâm linh sâu sắc, nơi mà Website Chia sẻ Đạo Phật là điểm hẹn cho những ai tìm kiếm sự giải thoát và an lạc.
Hành trình tìm kiếm bình yên và lý tưởng xuất gia
Ai trong chúng ta cũng từng nuôi dưỡng những ước mơ về con đường sự nghiệp tương lai, và những ước mơ ấy định hình nên lý tưởng sống. Từ thuở ấu thơ, tôi đã ấp ủ khát vọng trở thành một cô giáo, dành trọn tâm huyết cho việc học tập để biến hoài bão ấy thành hiện thực. Giờ đây, khi ước mơ đã thành, mỗi ngày đứng trên bục giảng, truyền đạt kiến thức cho các em nhỏ mang lại cho tôi niềm vui lớn lao. Tuy nhiên, cuộc đời vốn dĩ là một bản giao hưởng với những cung bậc thăng trầm, đôi khi rạng rỡ niềm vui, đôi khi lại nhuốm màu ưu sầu.
Trong những khoảnh khắc suy tư, tôi thường tự hỏi: “Bình yên thực sự nằm ở đâu?”. Cơ duyên đến khi cùng mẹ thăm một ngôi chùa, tôi đã tìm thấy sự tĩnh lặng và nhẹ nhàng thoát tục, một cảm giác an yên mà khó nơi nào sánh được. Chính sự thanh tịnh ấy đã xoa dịu những phiền muộn trong tâm hồn. Từ đó, tôi bắt đầu dành nhiều thời gian hơn cho cửa Phật, tham dự các khóa tu ngắn hạn và lắng nghe những bài pháp thoại sâu sắc. Một trong những bài pháp thoại đã chạm đến trái tim tôi sâu sắc là “Ý nghĩa xuất gia” do Hòa thượng Tịnh Không và Thượng tọa Viên Trí chia sẻ. Bài giảng đã hé mở cho tôi thấy được ý nghĩa cao đẹp và những lợi ích to lớn của việc xuất gia, từ đó lý tưởng sống đời phạm hạnh dần hình thành trong tâm trí tôi.
Khi tâm hồn đạt đến sự an lạc, chúng ta mới có đủ khả năng lan tỏa hạnh phúc đến những người xung quanh và chia sẻ kinh nghiệm tu tập, giúp họ chuyển hóa khổ đau.
Chiêm nghiệm về lẽ vô thường và giá trị cuộc sống
Cuộc sống thường nhật với guồng quay hối hả của cơm áo gạo tiền đôi khi khiến chúng ta mải miết chạy theo những nhu cầu vật chất và đối mặt với áp lực cạnh tranh khốc liệt trong công việc. Như nhà thơ Nguyễn Hưng đã khắc họa trong bài thơ “Vô thường”:
“Bởi tất cả cũng chỉ là cát bụi
Sướng hay khổ cũng có khác gì đâu
Dẫu giàu sang bạc vàng như đỉnh núi
Thì mai đây vẫn một nấm đất bầu”.
Thật vậy, dù ở địa vị nào, giàu sang hay nghèo khó, khi nhắm mắt xuôi tay, thứ duy nhất chúng ta có thể mang theo là nghiệp – những hành động, lời nói và suy nghĩ đã tạo tác trong suốt cuộc đời. Nghiệp bám theo ta như hình với bóng. Vậy tại sao ta phải tranh giành, đấu đá vì tài sản, thậm chí phạm pháp để rồi phải gánh chịu hậu quả? Nhà thơ Tùng Trần đã cảnh tỉnh trong bài thơ “Đời vốn vô thường”:
“Đáng hay không vì xa hoa bóng bẩy
Rồi tự mình xô đẩy dưới vực sâu
Nếu như tâm chẳng muốn vướng ưu sầu
Thì chớ nên cưỡng cầu trong mê muội”.
Chính những chiêm nghiệm này đã khiến tôi tìm thấy sự bình yên trong nếp sống giản dị nơi cửa chùa. Tự tay vun trồng mảnh vườn, thưởng thức những bữa cơm đạm bạc nhưng tâm hồn lại tràn đầy an lạc và niềm vui.
“Ta về thọ hưởng cơm chùa
Aha… ngon quá, bụng vừa hoan ca
Bát canh tưới đẫm gẫm ra ngọt bùi
Bao năm bưng chén cơm Đời
Loay hoay thắng bại tơi bời mưu sinh…”.
(Cư sĩ Vĩnh Hữu)
Đức Phật, dù là một con người bình thường, đã tu tập và đạt đến giác ngộ giải thoát, là tấm gương soi sáng cho chúng ta.
Suy ngẫm về con đường xuất gia và trách nhiệm báo hiếu
Theo quy luật tự nhiên, ai sinh ra cũng lớn lên, lập nghiệp và xây dựng gia đình. Tuy nhiên, lời thề nguyện mang lại hạnh phúc cho gia đình đôi khi khó lòng thực hiện trọn vẹn. Xã hội hiện nay đang đối mặt với những vấn nạn nhức nhối như bạo lực gia đình, đặc biệt là đối với phụ nữ và trẻ em. Nhiều gia đình trở thành “địa ngục trần gian”, gieo rắc đau khổ và bất lực cho các thành viên. Bên cạnh đó, ngay cả những gia đình hòa thuận, hạnh phúc cũng không tránh khỏi nỗi buồn khi mất đi người thân yêu. Dù là bất hạnh hay hạnh phúc, khổ đau vẫn luôn tiềm ẩn trong đời sống hôn nhân và gia đình. Vì lẽ đó, cuộc sống lứa đôi không còn là mong ước của tôi. Tôi khao khát mang lại hạnh phúc cho nhiều người hơn, thay vì chỉ tập trung vào một cá nhân. Chính vì vậy, tôi mong muốn xuất gia, học hỏi giáo lý để chuyển hóa khổ đau của chính mình, đạt tới sự giác ngộ viên mãn, lòng từ bi vô lượng và sự tự tại tuyệt đối. Đồng thời, tôi cũng muốn mang lại sự bình an và hạnh phúc cho gia đình mình.
Có câu thơ đã nói lên:
“Đi khắp thế gian không ai thương con bằng mẹ
Gánh nặng cuộc đời không ai khổ bằng cha”.
Đức Phật dạy rằng tâm hiếu là tâm Phật, hạnh hiếu là hạnh Phật. Do đó, sự báo hiếu lớn nhất đối với cha mẹ không phải là vật chất mà là khuyên cha mẹ phát tâm quy y Tam Bảo, sống và thực hành theo năm Giới, làm việc thiện, tránh điều ác, tinh tấn niệm Phật để giải thoát khỏi vòng luân hồi sinh tử. Bên cạnh đó, sống một cuộc đời tốt đẹp, không để cha mẹ phải lo lắng, đau khổ vì mình cũng là một hình thức báo hiếu cao cả. Đây cũng là một trong những động lực thôi thúc tôi muốn xuất gia tu học. Điều quý giá nhất mà người tu sĩ có thể trao tặng cho gia đình chính là sự an lạc và tuệ giác.
Nhất nhơn tác phước thiên nhơn hưởng
Độc thọ khai hoa vạn thọ hương
Trong bài kệ phát nguyện xuất gia, có những lời nguyện tha thiết:
“Hủy hình phi pháp phục
Cắt ái, từ sở thân
Xuất gia hành Phật đạo
Thệ độ nhất thiết nhân”.
Dịch nghĩa:
“Bỏ cái đẹp trần thế
Cắt đứt dây ái ân
Xuất gia mặc áo pháp
Từ giã những người thân
Đi trên đường của Bụt
Nguyện độ hết gần xa”.
(HT. Thích Nhất Hạnh dịch)
Thực hành theo lời Phật dạy, đặc biệt là “Hiện pháp lạc trú”, giúp chúng ta trân trọng từng khoảnh khắc của hiện tại.
Xuất gia: Sự khai sinh trong đạo và con đường giải thoát
Những lời nguyện trên đã thể hiện chí hướng cao cả của người xuất gia. Người tu sĩ có những điểm tương đồng với người chiến sĩ cách mạng: họ cùng vì một lý tưởng, một chí nguyện lớn lao mà hy sinh những điều thân thuộc. Người chiến sĩ hy sinh hạnh phúc gia đình để bảo vệ Tổ quốc, ra nơi tiền tuyến chiến đấu. Người tu sĩ rời bỏ mái ấm thế gian, cạo bỏ mái tóc, từ bỏ những hào nhoáng vật chất để khoác lên mình chiếc áo giải thoát, bước trên con đường giác ngộ. Thuở xưa, Đức Phật cũng đã từ bỏ ngai vàng, vợ đẹp con ngoan để tìm cầu chân lý tối thượng. Khi Ngài, Đấng có tất cả mọi thứ, còn có thể buông bỏ, thì hà cớ gì chúng ta lại tích lũy tài sản, tham đắm vật chất và thế gian?
Chính sự chấp thủ vào tình ái, hôn nhân, trách nhiệm gia đình, công việc đã trói buộc chúng ta, khiến ta đánh mất những giây phút thảnh thơi. Cuộc đời là vô thường, nếu muốn thoát khỏi khổ đau, chúng ta cần thực hành theo lời dạy của Đức Phật, noi gương Ngài. Lời dạy cuối cùng của Đức Phật trước khi nhập Niết bàn, được ghi lại trong Kinh Di Giáo, là lời nhắn nhủ sâu sắc: “Này, các ngươi hãy tự mình thắp đuốc lên mà đi! Các ngươi hãy lấy pháp của ta làm đuốc! Hãy theo Pháp của ta mà tự giải thoát! Đừng tìm sự giải thoát ở một kẻ nào khác, đừng tìm sự giải thoát ở một nơi nào khác, ngoài chính các ngươi… Này, các ngươi đừng vì dục vọng mà quên lời ta dặn. Mọi vật ở đời không có gì là quý giá. Chỉ có chân lý của đạo ta là bất di, bất dịch. Hãy tinh tiến lên để đạt được giải thoát, hỡi các người rất thân yêu của ta”.
Áp lực từ cơm áo gạo tiền và những lo toan trong cuộc sống thường nhật có thể dẫn đến sự cạnh tranh khốc liệt, làm con người mệt mỏi.
Đức Phật, bằng chính cuộc đời tu tập và đạt được giải thoát, đã chứng minh rằng Ngài cũng là một con người bình thường, và những gì Ngài làm được, chúng ta cũng có thể làm được. Thực hành giáo lý của Đức Phật chính là sống “Hiện pháp lạc trú”, trân trọng từng giây phút hiện tại. Bởi lẽ, hiện tại là nền tảng cho tương lai. Khi tâm hồn ta an lạc, ta mới có thể lan tỏa hạnh phúc đến những người xung quanh và chia sẻ kinh nghiệm tu tập, giúp họ chuyển hóa khổ đau. Chính ước muốn giải thoát khỏi vòng sinh tử luân hồi cho bản thân và tình yêu thương vô bờ bến dành cho vạn loài mà tôi nguyện sống đời phạm hạnh.
Dù cuộc sống có muôn vàn thử thách, chúng ta luôn có thể tìm thấy sự bình an và con đường giải thoát. Để hiểu sâu hơn về hành trình tìm kiếm bình an nội tâm và lý tưởng xuất gia, hãy khám phá thêm trong chuyên mục Đạo phật.
