Mùa Vu Lan đến, dịp để con cháu bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới công sinh thành dưỡng dục, vượt lên trên những vật chất tầm thường. Bên cạnh những hành động thiết thực, những áng thơ ca ý nghĩa là phương tiện tuyệt vời để truyền tải tâm tình, khắc ghi công ơn cha mẹ. Tìm hiểu thêm về những bài thơ ý nghĩa tại Chia sẻ Đạo Phật.
Mùa Vu Lan là dịp để mỗi người con thể hiện lòng hiếu thảo, đền đáp công ơn sinh thành. Bên cạnh những việc làm thiết thực, gửi tặng cha mẹ những vần thơ chan chứa tình cảm là một cách ý nghĩa để bày tỏ sự kính yêu.
Nuôi con chẳng quản chi thân. Bên ướt mẹ nằm, bên ráo con lăn. Biết lấy chi đền nghĩa khó khăn. Lên non xắn đá xây lăng phụng thờ… Ảnh minh họa.
HOA HỒNG ĐỎ MÙA VU LAN
(Thơ: Thích nữ Thu Liên)
Hồng đỏ cài lên đẹp tuyệt vời
Phải nên trân trọng nhé người ơi!
Những ai còn mẹ còn hồng đỏ
Màu đỏ thắm tươi vẻ rạng ngời
Diễm phúc cho ai còn mẹ hiền
Sống trong tình mẹ thật vô biên
Vu lan báo hiếu vui bên mẹ
Thế sự thăng trầm vẫn thản nhiên
Hạnh phúc là khi còn mẹ yêu
Mẹ thương mẹ nhắc cho nhiều điều
Lúc buồn có mẹ người an ủi
Mong muốn điều chi mẹ cũng chiều
Tình đẹp nào hơn tình mẫu thân?
Chăm lo nuôi dưỡng công vô ngần
Mẹ nào tính toán công nhiều ít
Cũng chẳng bao giờ đòi trả ân
Bổn phận làm con phải đáp đền
Là người Phật tử ai đành quên?
Tinh thần vật chất luôn chu đáo
Tam Bảo mẹ về nương vững bền
Báo hiếu Vu lan hồng đỏ cài
Khắc ghi tình mẹ đến tương lai
Đường trần vạn nẻo đời sương gió
Ân nghĩa mẹ hiền không thể phai.
Trong bài thơ “Hoa hồng đỏ mùa Vu Lan”, tác giả Thích Nữ Thu Liên đã khắc họa một cách tinh tế ý nghĩa của việc cài hoa hồng đỏ trong mùa báo hiếu. Màu đỏ thắm tươi không chỉ là biểu tượng của tình yêu thương, mà còn là lời nhắc nhở về sự diễm phúc khi còn có mẹ bên cạnh. Tình mẫu tử được ví như dòng suối vô biên, luôn che chở, an ủi và đáp ứng mọi mong muốn của con cái. Công ơn sinh thành, dưỡng dục của mẹ là vô cùng to lớn, không đòi hỏi sự đền đáp. Bài thơ nhấn mạnh bổn phận thiêng liêng của người làm con, đặc biệt là người Phật tử, phải luôn ghi nhớ và báo đáp ân tình ấy bằng cả tinh thần lẫn vật chất, hướng mẹ về nương tựa Tam Bảo. Mùa Vu Lan là dịp để khắc ghi tình mẹ sâu đậm, dù cuộc đời có bao sóng gió, ân nghĩa ấy vẫn mãi không phai.
LỄ CHÙA NGÀY VU LAN
(Sáng tác: Đức Ngọc)
Hôm nay con tới lễ chùa
Tạ ơn Cha Mẹ nhân mùa Vu Lan
Vì rằng ở dưới trần gian
Không còn Cha Mẹ sẻ san tâm tình
Vu Lan nhớ Mẹ Cha mình
Một thời đói khổ, bóng hình có nhau
Ngày xưa bữa cháo bữa rau
Mẹ Cha vui vẻ thắm màu thủy chung
Bao năm vất vả muôn trùng
Mẹ Cha bươn chải, chân rung gót mòn
Một lòng một dạ sắc son
Vì đàn con nhỏ chẳng còn ngại chi
Một ngày lặng lẽ ra đi
Miếng no chưa đủ, đôi khi đói lòng
Cả đời luôn sống sạch trong
Nuôi con dạy cháu, cầu mong nên người
Giờ đây Cha Mẹ mỉm cười
Nhìn về con cháu, khung trời đầy hoa
Dù rằng Cha Mẹ đi xa
Công ơn của Mẹ, của Cha ngất trời.
Bài thơ “Lễ chùa ngày Vu Lan” của Đức Ngọc là lời tâm sự xúc động của người con khi nhớ về công ơn trời biển của cha mẹ, đặc biệt trong dịp lễ Vu Lan. Tác giả bày tỏ sự tiếc nuối khi cha mẹ không còn ở bên để sẻ chia, nhưng tình cảm và ký ức về đấng sinh thành vẫn luôn hiện hữu. Những hình ảnh về một thời cơ cực, bữa cháo bữa rau, sự vất vả “chân rung gót mòn” của cha mẹ vì đàn con đã được tái hiện chân thực. Dù cha mẹ đã ra đi, có thể khi còn sống chưa trọn vẹn lo cho con cái, nhưng cả cuộc đời họ đã sống vì con cháu, mong muốn con cái nên người. Giờ đây, nhìn thấy con cháu trưởng thành, có lẽ cha mẹ nơi chín suối cũng mỉm cười mãn nguyện. Bài thơ là lời khẳng định công ơn của cha mẹ là vô cùng to lớn, “ngất trời”, là điều mà con cái mãi mãi không thể nào quên.
VU LAN SÁM HỐI
(Sáng tác: Hà Thanh Hoa)
Hôm nay Đại lễ Vu Lan
Thắp tâm hương kính đôi đàng thân sinh
Hơn mười năm biệt ly tình
Mẹ cha về cõi vĩnh hằng thiên thu!
Ơn dưỡng dục đức cù lao
Đáp đền báo hiếu nào đâu đã tròn
Nay sám hối tận lòng con
Cầu chư Phật độ hương hồn mẹ cha…
Trong không khí trang nghiêm của Đại lễ Vu Lan, bài thơ “Vu Lan sám hối” của Hà Thanh Hoa mang một nỗi niềm sâu lắng và đầy sám hối. Tác giả bày tỏ lòng thành kính dâng lên cha mẹ đã khuất, những người đã ra đi hơn mười năm về cõi vĩnh hằng. Nỗi day dứt lớn nhất là ân dưỡng dục, công đức cù lao của cha mẹ mà con cái “nào đâu đã tròn”. Lời sám hối “tận lòng con” vang lên như một lời khẩn cầu tha thiết, mong chư Phật gia hộ cho hương hồn cha mẹ được siêu thoát, an lạc nơi cõi vĩnh hằng.
BÀI THƠ VU LAN NHỚ MẸ
(Sáng tác: Vũ Hoàng Mai)
Mẹ vẫn về bên con mẹ đấy thôi
Con hạnh phúc luôn tự hào có mẹ
Mẹ đã cho con một thời thơ trẻ
Êm ái nhẹ nhàng đằm thắm bao dung
Mẹ yêu ơi trong sâu thẳm tận cùng
Hình bóng mẹ vẫn ung dung tự tại
Như dòng suối vẫn ngọt ngào chảy mãi
Mẹ nồng nàn ấm áp lúc thu sang
Mẹ dịu dàng tỏa sáng tựa vầng trăng
Là đuốc lung linh lập lòe đêm tối
Mẹ rực rỡ như vầng dương chói lọi
Ấp ủ đời con những lúc mưa giông
Vu Lan về con lặng lẽ chờ trông
Mùa báo hiếu bông hồng dâng tặng mẹ
Cõi hư ảo mẹ trở về rất nhẹ
Trong tim con hình bóng mẹ không mờ
Con nghẹn ngào thổn thức với vần thơ
Công sinh dưỡng chưa bao giờ đền đáp
Đã vội vã sang làm dâu nhà khác
Sóng gió cuộc đời… bão táp mẹ ơi.
Bài thơ “Vu Lan nhớ mẹ” của Vũ Hoàng Mai là một khúc ca đầy xúc động về tình mẫu tử thiêng liêng. Dù mẹ có thể đã không còn ở bên cạnh, nhưng hình bóng mẹ vẫn luôn hiện hữu, là nguồn hạnh phúc, niềm tự hào và là chỗ dựa tinh thần vững chắc cho người con. Tác giả dùng nhiều hình ảnh đẹp và ẩn dụ giàu sức gợi để nói về mẹ: dòng suối ngọt ngào, vầng trăng dịu dàng, đuốc lung linh, vầng dương chói lọi. Mẹ là tất cả những gì ấm áp, dịu dàng, soi sáng và che chở cho con qua những thăng trầm của cuộc đời. Mùa Vu Lan về, con lặng lẽ mong chờ, dâng lên mẹ những bông hồng, và dù mẹ ở cõi hư ảo, hình bóng mẹ vẫn không hề phai nhạt trong tim con. Nỗi nghẹn ngào, thổn thức khi nghĩ về công ơn sinh thành, và cả sự bận rộn, vội vã của cuộc sống khiến con chưa thể đền đáp trọn vẹn, càng làm bài thơ thêm phần da diết và ý nghĩa.
Lục Bát Về Cha
(Tác giả: Thích Nhuận Hạnh)
Cánh cò cõng nắng qua sông
Chở luôn nước mắt cay nồng của cha
Cha là một dải ngân hà
Con là giọt nước sinh ra từ nguồn
Quê nghèo mưa nắng trào tuôn
Câu thơ cha dệt từ muôn thăng trầm
Thương con cha ráng sức ngâm
Khổ đau hạnh phúc nảy mầm thành hoa.
Lúa xanh xanh mướt đồng xa
Dáng quê hòa với dáng cha hao gầy
Cánh diều con lướt trời mây
Chở câu lục bát hao gầy tình cha.
Bài thơ “Lục Bát Về Cha” của Thích Nhuận Hạnh là một bức tranh đầy tình cảm về người cha, được thể hiện qua thể thơ lục bát mượt mà. Hình ảnh “cánh cò cõng nắng” gợi lên sự tần tảo, vất vả của người cha, ẩn chứa cả những giọt nước mắt “cay nồng”. Tác giả ví cha như “dải ngân hà” bao la, còn mình chỉ là “giọt nước sinh ra từ nguồn”, nhấn mạnh sự vĩ đại và bao dung của cha. Những thăng trầm, khổ đau trong cuộc sống quê nghèo đã tôi luyện nên những “câu thơ” của cha, đó là tình yêu thương vô bờ bến, là sự hy sinh thầm lặng để “khổ đau hạnh phúc nảy mầm thành hoa” cho con. Hình ảnh “dáng quê hòa với dáng cha hao gầy” và “cánh diều con lướt trời mây chở câu lục bát hao gầy tình cha” đã khắc họa một cách sâu sắc sự gắn bó, tình cảm cha con, cùng với nỗi niềm chất chứa, sự hy sinh âm thầm mà người cha dành cho con cái.
Bên cạnh những lời ca dao, vần thơ ý nghĩa này, hãy cùng khám phá thêm những nội dung sâu sắc về đạo lý và lòng hiếu thảo trong chuyên mục Đạo phật.
