Khám phá sâu hơn về ý nghĩa của danh hiệu Như Lai và Ứng Cúng, Đức Phật đã khai mở những khía cạnh vô cùng vi tế trong quá trình tu tập và chứng đắc quả vị tối thượng. Để hiểu rõ hơn về những lời dạy quý báu này, hãy truy cập Chiasedaophat.
Đức Phật giải thích về danh hiệu Như Lai:
“Này các Tỳ Kheo, trong quá khứ, khi còn tu hành Bồ Tát đạo trên Cõi Nhân Gian, Ta đã chuyên tâm trau dồi mọi hạnh nguyện. Mục đích tối thượng là đạt được Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác. Giờ đây, Ta đã chứng đắc Đạo quả tịch diệt, mọi sự chứng nghiệm đều là chân thật. Nhờ tu tập Bát Chánh Đạo và các diệu pháp từ Chánh Kiến, Ta được gọi là Như Lai. Ta cũng giống như chư Phật quá khứ đã thành tựu việc hàng phục tâm và đạt đến cảnh giới tịch diệt. Do đó, danh hiệu Như Lai là hoàn toàn xứng đáng.”
“Bạch Thế Tôn, danh hiệu Ứng Cúng có ý nghĩa gì ạ?”
Đức Phật giải đáp:
“Trong quá khứ, khi còn tu hành trên Cõi Nhân Gian, Ta đã vun bồi các thiện pháp với phẩm hạnh trang nghiêm, thực hành Thập Thiện Nghiệp, Ngũ Căn và Ngũ Lực để tăng trưởng căn lành. Khi những pháp tu tập này viên mãn, Ta đạt đến quả vị cứu cánh và chứng đắc sự tịch diệt. Ta đã đoạn trừ hoàn toàn mọi phiền não, khiến thân, khẩu, ý trở nên thanh tịnh, không còn vướng bận. Một khi phiền não đã được nhổ tận gốc rễ, chúng sẽ không bao giờ có thể tái sinh, giống như ngọn cây bị chặt đứt sẽ không còn nảy mầm.
Hơn nữa, do tham, sân, si cùng các phiền não khác đã được thanh trừ, nên mọi nghiệp lực luân hồi cũng vĩnh viễn không còn tái sinh. Ta đã siêu việt khỏi Tứ Khổ là sinh, lão, bệnh, tử, cùng mọi khổ đau khác, cả nội khổ lẫn ngoại khổ, chúng đều không còn có thể sinh khởi. Vì lẽ đó, Ta được gọi là Ứng Cúng.
Ngoài ra, bất kỳ ai dâng cúng lên Phật, dù là áo mặc, thức ăn, giường nằm, thuốc thang, cờ lọng, dù là vật phẩm quý giá trên trời hay dưới đất, họ sẽ nhận được sự phú quý tối thượng và phước lành cát tường. Chính vì Ta là đối tượng xứng đáng nhận mọi sự cúng dường và mang lại phước báo vô biên, nên danh hiệu Ứng Cúng là hoàn toàn phù hợp.”
“Bạch Thế Tôn, còn danh hiệu Chánh Biến Tri thì sao ạ?”
Đức Phật chỉ dạy:
“Như Lai sở hữu đầy đủ trí tuệ viên mãn. Ở khắp mọi nơi, không có pháp nào mà Ta không thấu suốt. Ta sử dụng các pháp như Tứ Niệm Xứ, Tứ Chánh Cần, Tứ Thần Túc, Ngũ Căn, Ngũ Lực, Thất Bồ Đề Phần, Bát Chánh Đạo, Thập Nhị Nhân Duyên, và Tứ Thánh Đế để khai thị và giác ngộ bình đẳng cho tất cả chúng sanh. Mục đích là giúp họ phát sinh trí tuệ, đoạn trừ vô minh, và chứng đắc các quả vị như Nhập Lưu, Nhất Lai, Bất Hoàn, hay A La Hán. Đồng thời, họ cũng có thể đạt được Tam Minh và Lục Thần Thông. Nếu phát tâm tu học Đại Thừa, họ sẽ lần lượt tiến tu các Địa, đoạn trừ mọi phiền não và thành tựu Đạo Vô Thượng. Chính vì sự hiểu biết và giác ngộ toàn diện này, Ta được gọi là Chánh Biến Tri.”
“Bạch Thế Tôn, danh hiệu Minh Hạnh Túc có ý nghĩa gì ạ?”
Đức Phật giải thích:
“Các Minh bao gồm Thiên Nhãn Minh, Túc Mạng Minh, và Lậu Tận Minh.
Hạnh Túc có nghĩa là nghiệp từ thân, khẩu, ý của Như Lai đã được tu hành viên mãn và thanh tịnh tuyệt đối. Ta có khả năng quán chiếu tự tại mọi sự, không còn chấp trước vào bất kỳ điều gì, dù là y áo hay bình bát. Bằng vào nguyện lực của chính mình, Ta đã tu hành đầy đủ và viên mãn mọi hạnh nguyện. Do đó, danh hiệu Minh Hạnh Túc là hoàn toàn chính xác.”
“Bạch Thế Tôn, danh hiệu Thiện Thệ có ý nghĩa như thế nào ạ?”
Đức Phật dạy:
“Thiện Thệ có nghĩa là đi đến nơi vi diệu. Ví dụ, tham, sân, si dẫn dắt chúng sanh đi đến những nơi ác, do đó không phải là thiện thệ. Còn Như Lai, với trí tuệ chân chánh, có thể đoạn trừ mọi phiền não, xuất ly khỏi thế gian và khéo léo đi đến Phật Đạo. Vì lẽ đó, Ta được gọi là Thiện Thệ.”
“Bạch Thế Tôn, vì sao Ngài được gọi là Thế Gian Giải và Vô Thượng Sĩ ạ?”
Đức Phật giải đáp:
“Phạm vi của thế gian bao gồm cõi Dục, cõi Sắc và cõi Vô Sắc. Thế gian còn có ba đường ác là địa ngục, ngạ quỷ và súc sanh. Thế gian được cấu thành bởi Ngũ Uẩn: sắc, thọ, tưởng, hành, thức; Lục Căn: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý; cùng với Lục Thức sinh khởi từ Lục Trần và Lục Căn, tạo nên vạn pháp. Tất cả những điều này đều thuộc về thế gian. Với trí tuệ chân chánh và sự giác ngộ tối thượng, Như Lai thấu suốt mọi pháp thế gian, do đó được gọi là Thế Gian Giải.
Hơn nữa, trong thế gian này có vô số chúng sanh, dù là hai chân, bốn chân, nhiều chân hay không chân; có chư thiên ở cõi Dục, cõi Sắc, hay cõi Vô Sắc; có chúng sanh với hữu tưởng, vô tưởng, chẳng phải hoàn toàn hữu tưởng hay vô tưởng; hoặc là phàm phu hay bậc thánh nhân. Trong tất cả chúng sanh ấy, duy chỉ có Phật là tối thượng, đệ nhất và không ai có thể sánh bằng. Do vậy, Ta được gọi là Vô Thượng Sĩ.”
“Bạch Thế Tôn, danh hiệu Điều Ngự Trượng Phu có ý nghĩa gì ạ?”
Đức Phật giải thích:
Phật là bậc đại trượng phu, có khả năng điều phục và chế ngự cả những người thiện lẫn kẻ ác.
Kẻ ác, do tạo tác ba nghiệp bất thiện, sẽ phải đọa vào địa ngục, ngạ quỷ, hay súc sanh để chịu quả báo đau khổ.
Người thiện, do tu tập các nghiệp lành từ thân, khẩu, ý, sẽ được hưởng phước báo ở cõi trời hoặc cõi người.
Việc tạo tác thiện hay ác đều do tâm mà ra. Phật, bằng cách hiển bày và khai thị Pháp Niết Bàn Đệ Nhất Nghĩa, đã điều phục và chế ngự chúng sanh, giúp họ lìa bỏ mọi nhiễm ô và đạt đến cảnh giới tịch diệt tối thượng. Do đó, danh hiệu Điều Ngự Trượng Phu là hoàn toàn xứng đáng.”
“Bạch Thế Tôn, vì sao Ngài được gọi là Thiên Nhân Sư ạ?”
Đức Phật đáp:
“Phật không chỉ là thầy của riêng ai, mà là thầy của tất cả Tỳ Kheo, Tỳ Kheo Ni, Ưu Bà Tắc, Ưu Bà Di, cùng tất cả chúng sanh ở cõi trời và cõi người. Từ các bậc Đạo Nhân, Phạm Chí, cho đến Ma Vương, Ngoại Đạo, Đế Thích, Phạm Vương, chư Thiên, hay Long Vương, tất cả đều quy mạng, vâng lời dạy bảo và xưng là Phật tử. Chính vì là bậc thầy của tất cả trời và người, Ta được gọi là Thiên Nhân Sư.”
“Bạch Thế Tôn, thế nào là Phật ạ?”
“Trí tuệ viên mãn, Ba Minh và Lục Thông đầy đủ, do đó gọi là Phật.”
Đức Phật dạy Tôn giả Ananda:
“Một lần nọ, khi Ta đang đi kinh hành, có một vị Phạm Chí đến hỏi:
‘Vì sao cha mẹ Ngài đặt tên cho Ngài là Phật?’
Ta đã trả lời:
‘Những gì có thể biết trong thế gian, Ta đều biết rõ. Những gì có thể quán sát trong thế gian, Ta đều quán sát được. Những gì có thể chứng đắc về sự tịch diệt, Ta cũng đã chứng đắc. Ta sở hữu đầy đủ trí tuệ và biết rõ mọi sự. Từ vô số kiếp, Ta đã tu hành mọi pháp lành, xa lìa mọi cấu uế trần tục. Nay Ta đã thành Đạo Vô Thượng. Do đó, Ta được gọi là Phật.’
“Bạch Thế Tôn, danh hiệu Thế Tôn có ý nghĩa gì ạ?”
Đức Phật giải thích:
“Trong quá khứ, khi còn tu hành trên Cõi Nhân Gian, Ta đã tự quán sát tường tận mọi pháp lành, giới luật, tâm pháp và trí tuệ. Ta cũng quán sát tham, sân, si cùng các pháp bất thiện có thể dẫn đến hữu lậu, sinh diệt và khổ não. Bằng trí tuệ vô lậu, Ta đã phá tan mọi phiền não và chứng đắc Đạo Vô Thượng. Vì lẽ đó, cả trời, người, phàm, thánh, thế gian và xuất thế gian đều tôn kính Ta. Do vậy, Ta được gọi là Thế Tôn.”
Bản dịch của Pháp sư Thiên Tức Tai.
Hy vọng những danh hiệu và giải thích về Phật đã mang đến cho quý vị những hiểu biết sâu sắc hơn về Đấng Giác Ngộ. Để tiếp tục hành trình tìm hiểu và chiêm nghiệm về đạo lý nhiệm màu, quý vị có thể khám phá thêm nhiều nội dung giá trị trong chuyên mục Đạo phật.
