Pháp danh không chỉ là một cái tên được ban tặng trong lễ quy y, mà còn là biểu tượng cho sự tái sinh tâm linh, đánh dấu bước chân đầu tiên trên con đường phụng sự Phật pháp. Nó mang ý nghĩa sâu xa, kết nối người Phật tử với giáo lý nhiệm mầu, dẫn dắt họ hướng tới sự chuyển hóa nội tâm và an lạc đích thực. Cùng khám phá Website Chia sẻ Đạo Phật để hiểu thêm về hành trình ý nghĩa này.
Pháp danh, hay còn gọi là giới danh, có ý nghĩa sâu sắc trong đời sống tâm linh của người con Phật. Theo nghĩa rộng, đó là người được “từ miệng Phật sanh ra, từ pháp hóa sanh, được pháp phần của Phật”, là người được tái sinh lần thứ hai trong giáo pháp của Đức Thế Tôn, trở thành một Phật tử chân chính.
Ở một khía cạnh khác, pháp danh thường được ban tặng trong buổi lễ truyền Tam quy và Ngũ giới. Dù pháp danh chủ yếu được sử dụng trong phạm vi Phật giáo hoặc tại các tự viện và không có giá trị pháp lý chính thức, ý nghĩa tâm linh và đạo đức mà nó mang lại là vô cùng to lớn. Trong không gian linh thiêng của Tam Bảo, khi một vị thầy trao truyền giới pháp, người thọ nhận như được khoác lên mình một phiên bản mới cho nhân sinh quan của cuộc đời mình.
Pháp danh là gì?
Thông thường, pháp danh được ban tặng sẽ có hai âm tiết. Chỉ trong khoảng ba thập kỷ gần đây, mới xuất hiện các trường hợp pháp danh có ba đến bốn âm tiết. Ví dụ, với tên gọi Đạt-ma, “Đạt-ma” là một từ có hai âm tiết, “Nguyên” là chữ đệm, còn “Bản” là tên chính.
Việc vị thầy đặt pháp danh cho giới tử đòi hỏi sự tinh tế, dựa trên nền tảng kiến thức Phật pháp và quá trình tu tập nhất định. Chẳng hạn, nếu tên đời của bạn là Đặng Đình Đốp, việc đặt pháp danh là Minh Chát sẽ không phù hợp vì âm thanh “Đốp” và “Chát” nghe không hài hòa.
Pháp danh thường có sự tương quan hoặc đối ứng với tên gọi đời thường. Ví dụ, nếu bạn tên là Nguyễn Thị Liên, pháp danh có thể là Diệu Hoa hoặc Diệu Hà. Tuy nhiên, trong trường hợp tên đời nghe không thuận tai, người thầy có thể lựa chọn một pháp danh tao nhã hơn. Chẳng hạn, với tên Trần Tà Lọt, pháp danh Minh Đắc (mang ý nghĩa sở hữu ánh sáng) có thể được ban tặng.
Một Phật tử có thể có nhiều hơn một pháp danh, và điều này không hề ảnh hưởng đến niềm tin hay quá trình tu tập của họ. Ngay cả khi bạn quên mất pháp danh của mình hoặc thất lạc giấy chứng nhận thọ giới, bạn cũng không cần quá bận tâm. Điều quan trọng nhất là bạn không đánh mất đi bản tâm “mình là Phật tử”.
Ngược lại, có những Phật tử dù mang hai hoặc ba pháp danh nhưng lại có tín tâm lỏng lẻo, dễ dàng thay đổi quan niệm hoặc thậm chí báng bổ Tam Bảo, điều này thật sự là một điều đáng tiếc.
Niềm tin có thể dễ dàng vun bồi và gặt hái thành quả, nhưng để “hạt giống” niềm tin ấy đơm hoa kết trái và vững bền thì cần cả một đời nỗ lực.
Chú thích:
(1) Theo bản dịch của Hòa thượng Thích Trí Tịnh.
(2) Tam quy là quy y Phật, quy y Pháp, quy y Tăng. Ngũ giới là không sát sanh, không trộm cắp, không tà dâm, không nói dối, không uống rượu.
