Trong tác phẩm kinh điển Truyện Kiều, hình ảnh nàng Kiều tài sắc vẹn toàn nhưng phải đối mặt với muôn vàn bi kịch đã khắc sâu vào tâm trí độc giả. Bên cạnh những kẻ gây ra đau khổ như Tú Bà hay Mã Giám Sinh, Hoạn Thư thường bị coi là nhân vật trung tâm của nỗi thống khổ mà nàng Kiều phải gánh chịu. Khám phá những diễn biến phức tạp trong mối quan hệ của họ và hiểu rõ hơn về vai trò của Hoạn Thư qua lăng kính của Chiasedaophat.
Truyện Kiều, một kiệt tác văn học, đã khắc sâu vào lòng người hình ảnh nàng Thúy Kiều với tài hoa xuất chúng nhưng phải trải qua muôn vàn khổ đau. Vì chữ hiếu, nàng đã gánh chịu 15 năm đầy tủi nhục. Xuyên suốt câu chuyện, những nhân vật gây ra nỗi đau cho Kiều như Tú Bà, Mã Giám Sinh, Sở Khanh dần trở thành biểu tượng tiêu cực. Trong số đó, Hoạn Thư thường bị xem là “thủ phạm” chính gây ra bi kịch cho nàng.
Hình ảnh minh họa nhân vật trong Truyện Kiều.
Hoạn Thư, xuất thân từ một gia đình quyền quý, con gái của quan Thượng thư Bộ Lại, sớm được giáo dục theo nề nếp gia phong, am hiểu việc nội trợ và quản lý gia đình. Sau khi kết hôn với Thúc Sinh, một công tử có tiếng trong giới bình dân, cuộc sống của nàng bắt đầu có những biến cố.
Trong một lần về Lâm Truy kinh doanh, Thúc Sinh đã say mê sắc đẹp của Thúy Kiều, người đang bị Tú Bà ép buộc bán mình. Chàng đã tìm mọi cách chuộc Kiều ra khỏi lầu xanh và họ đã sống hạnh phúc bên nhau suốt một năm.
Trong khi đó, Hoạn Thư ở nhà ngóng trông chồng. Dù biết chuyện nhưng nàng vẫn giữ thái độ điềm tĩnh, quán xuyến việc nhà và cố gắng che giấu để giữ gìn danh tiết gia đình. Kiều cũng nhận thức được tình hình và khuyên Thúc Sinh nên thu xếp ổn thỏa mọi chuyện.
Khi Thúc Sinh trở về thăm vợ, thấy Hoạn Thư vẫn đối đãi ân cần, chàng càng thêm e dè, không dám thú nhận mối quan hệ ngoài luồng. Đến cuối năm, Hoạn Thư khéo léo nhắc chồng quay về Lâm Truy để phụng dưỡng cha già. Sau khi bàn bạc với mẹ, nàng đã sai người dàn cảnh đốt nhà, bắt cóc Thúy Kiều về để dạy dỗ.
Thúc Sinh trở về Lâm Truy trong sự bàng hoàng khi biết tin nhà cửa bị cháy rụi và người yêu đã gặp nạn. Trở về nhà, chàng chết lặng khi nhận ra người hầu gái Hoa Nô chính là Thúy Kiều. Hoạn Thư tổ chức tiệc mừng, ép Kiều phải kể lại thân thế và sau đó trao trả lại cho Thúc Sinh. Nàng cũng bày tỏ sự ngưỡng mộ tài sắc của Kiều và cho phép nàng ở tại Quan Âm Các để tu tập.
Tuy nhiên, duyên nợ giữa Thúc Sinh và Kiều vẫn chưa dứt. Lợi dụng lúc Hoạn Thư vắng nhà, Thúc Sinh đã tìm đến Quan Âm Các để gặp Kiều. Cuộc gặp gỡ đầy tâm sự của hai người đã bị Hoạn Thư chứng kiến. Dù vậy, Hoạn Thư vẫn giữ được sự bình tĩnh, thậm chí còn khen ngợi tài năng viết kinh của Kiều.
Sau đó, Kiều vì lo sợ và có thể là do hành vi trộm cắp chuông vàng, khánh bạc đã bỏ trốn khỏi Quan Âm Các. Nàng lang thang và cuối cùng sa chân vào chốn lầu xanh lần thứ hai, nơi nàng gặp gỡ Từ Hải.
Từ Hải sau đó đã khởi nghĩa thành công và trở thành chúa một phương. Ông đã rước Kiều về làm phu nhân. Lúc này, Thúy Kiều quyết tâm báo thù những kẻ đã hãm hại mình. Nàng cho gọi Hoạn Thư đến để xét xử. Hoạn Thư đã khéo léo dùng lý lẽ để biện minh cho hành động của mình, cho rằng ghen tuông là bản tính tự nhiên của phụ nữ khi bảo vệ hạnh phúc gia đình.
Nghe những lời biện giải của Hoạn Thư, Thúy Kiều dần nguôi giận. Nàng nhận ra sự khôn ngoan và lý lẽ của đối phương, đồng thời hiểu rằng Hoạn Thư đã từng có thái độ tôn trọng tài sắc của mình. Cuối cùng, Thúy Kiều đã tha mạng cho Hoạn Thư và các thành viên trong gia đình nàng.
Nhìn lại hai nhân vật nữ nổi bật trong Truyện Kiều:
- Hoạn Thư, dù có ghen tuông, nhưng vẫn giữ được lý trí và không hành động quá tàn độc. Sau khi hiểu rõ hoàn cảnh và tài năng của Kiều, nàng đã thể hiện lòng từ bi. Gia đình Hoạn Thư là gia đình duy nhất được đoàn tụ hạnh phúc và còn nhận được quà tặng hậu hĩnh.
- Trạc Tuyền (Kiều), dù đã từng quy y, tu tập, nhưng không thể vượt qua cơn sân hận. Việc lấy oán báo oán đã khiến nàng tạo thêm nghiệp chướng. Lòng oán giận không nguôi khiến nàng tiếp tục gây ra cái chết cho nhiều người, điển hình là Mã Giám Sinh, Tú Bà, Sở Khanh, Bạc bà và Bạc Hạnh. Nếu không sám hối, nàng sẽ phải đối mặt với quả báo đau khổ.
Câu chuyện của Thúy Kiều và Hoạn Thư là lời nhắc nhở về nghiệp quả và tầm quan trọng của lòng từ bi. Như lời răn dạy: “Đã mang lấy nghiệp vào thân, cũng đừng trách lẫn trời gần trời xa. Thiện căn ở tại lòng ta, chữ tâm kia mới bằng ba chữ tài.”
Nguồn: Phật học Từ Quang
Khám phá sâu hơn những góc khuất của nghiệp báo và bài học về sự tha thứ, lòng từ bi qua lăng kính Đạo phật.
