Cuộc sống luân hồi sinh tử bắt nguồn từ sự si mê và chấp trước, khiến con người lạc lối trên con đường chánh đạo. Những hành động tưởng chừng vô hại lại có thể gây tổn hại đến người khác và chính bản thân mình, tạo nên nghiệp duyên phức tạp từ kiếp trước. Hãy cùng <a href="Website Chia sẻ Đạo Phật“>Website Chia sẻ Đạo Phật khám phá sâu hơn về quy luật này.
Theo lời dạy của Ngài Quả Khanh, con người khi sinh ra trong cõi dục giới, do chấp trước vào ái luyến mà trở nên ngu si. Sự ngu si này dẫn đến việc đắm chìm trong tình cảm nam nữ, ham danh lợi, sa vào vũng lầy ái kiến, từ đó đánh mất con đường chánh đạo. Tham ái, sân hận, si mê, mạn kiêu, nghi ngờ là những sợi dây trói buộc, khiến chúng ta luân hồi trong tam giới, chìm đắm trong biển khổ sinh tử mà không thể quay đầu, càng khó nhận biết được nghiệp duyên từ kiếp trước.
Trong đời sống hiện tại, không chỉ tự mình tạo ra nghiệp ác làm ô nhiễm tâm thức, mà còn vô tình hoặc cố ý hướng dẫn người khác làm điều sai trái, hủy hoại những giá trị tốt đẹp. Ví dụ, việc khuyến khích sát sinh để ăn thịt, các chương trình hướng dẫn chế biến món ăn từ động vật, hay việc giới thiệu những địa điểm ăn uống, rượu chè, tà dâm, xúi giục nói lời không chân thật, trộm cắp, bóp méo sự thật… tất cả đều thuộc về tội phá hoại tịnh mệnh của người khác. Như lời dạy trong Kinh Địa Tạng, ngay cả “cử tâm động niệm” trong cõi Ta Bà cũng có thể là tội lỗi.
Đôi khi, những hành động nhìn theo góc độ thế gian có vẻ là tốt, nhưng dưới con mắt xuất thế lại là nghiệp tội. Cuộc đời thế gian vốn như mộng huyễn, không có gì là cứu cánh, chỉ có pháp xuất thế mới thực sự giúp con người giác ngộ.
Tu tập là không tạo nghiệp
Ảnh minh họa.
Lấy ví dụ về việc sát sinh để dâng lên cha mẹ. Theo quan niệm thế gian, đó là hành động hiếu thảo. Tuy nhiên, dưới góc nhìn Phật pháp, đó là phạm tội sát sinh, bao gồm cả tội giới thiệu, mời gọi, hay khuyến khích người khác ăn uống các món từ động vật. Do đó, khi các phương tiện truyền thông trình chiếu cảnh giết mổ làm thức ăn, đó cũng là vô hình trung tạo nghiệp mà không hay biết.
Sự thiếu hiểu biết về Phật pháp dẫn đến ngu muội, làm lẫn lộn giữa việc thiện và việc ác. Hiếu thuận với cha mẹ là một đức tính tốt đẹp, và trong tương lai, bạn sẽ có được những người con hiếu thuận. Tuy nhiên, nếu bạn phạm tội sát sinh do ăn thịt, thì nghiệp này nhất định sẽ đòi hỏi bạn phải trả giá trong kiếp sau. Vì vậy, đây là một vấn đề cần được suy xét thấu đáo.
Không ai phủ nhận việc bạn đã dành dụm tiền bạc để mua thức ăn ngon cho cha mẹ. Nhưng chính nghiệp sát này có thể khiến một hoặc nhiều sinh vật tìm đến báo oán, và chúng có thể đầu thai làm con bạn trong tương lai, để rồi khiến bạn phải trải qua những thống khổ tột cùng. Lúc đó, vì không hiểu rõ nguyên nhân, bạn có thể oán trách trời đất, tự hỏi tại sao một người hiếu thảo như mình lại sinh ra những đứa con nghịch ngã. Nhưng thực chất, đó là do bạn tự gieo nhân nào thì gặt quả ấy.
Do đó, nếu muốn thực sự hiếu thuận với cha mẹ một cách trọn vẹn theo đúng chánh pháp, bạn cần ghi nhớ lời Phật dạy: “Các điều ác không làm”. Hãy sáng suốt thực hành theo lời dạy này, đó mới chính là con đường chánh đạo. Quan trọng hơn, bạn cần khuyên nhủ cha mẹ giữ gìn ngũ giới, tu thập thiện và niệm Phật. Đó mới là cách hiếu thảo chân chính.
Hòa Thượng Tuyên Hóa đã chỉ dạy rằng: “Từ sáng đến tối, chúng ta tạo ra nghiệp nơi thân, nơi miệng và nơi ý. Hãy thử xem xét suy nghĩ của mình: Hết nghĩ người này không tốt lại nghĩ người kia đối xử với mình không phải. Nghĩ người nọ có ý đồ này, nói lời kia, từ đó trong tâm sinh ra đủ thứ nghiệp tham, sân, si. Nơi miệng, chúng ta cũng tạo nghiệp, nào là nói chuyện thị phi, nói dối, nói lời thêu dệt, nói lời ác độc, hoặc nói những lời chia rẽ, gây bất hòa giữa mọi người.”
Đối với một số người, dường như họ không thể sống thiếu những lời thị phi hay nói dối. Họ cảm thấy khó chịu nếu không được buông lời phán xét hay thêm bớt sự thật. Điều này thật đáng ngạc nhiên và cần được giải thích rõ ràng.
Nhiều người có thói quen xấu nhưng không nhận ra, thậm chí còn che đậy, bao che cho lỗi lầm của mình. Họ cho rằng mình không nói dối, không có vọng tưởng hay dục niệm, và đeo lên mình chiếc mặt nạ giả dối để lừa gạt người khác. Tuy nhiên, trên đời này, làm sao có thể lừa dối được ai? Không chỉ không lừa được người khác, mà bản thân mình cũng không thể lừa dối được chính mình. Bởi lẽ, khi có vọng tưởng, bạn có nhận biết được không? Nếu bạn nhận biết được, thì bạn không thể lừa dối chính mình. Và nếu không lừa dối được mình, thì làm sao có thể lừa dối người khác? Chỉ có những người ngu si mới cố gắng lừa gạt kẻ khác.
Những người không thực sự tu hành thường mang trong mình tâm địa đen tối, không giữ gìn quy luật, không làm những việc quang minh chính đại, nhưng lại không chịu thừa nhận. Do đó, trong cuộc sống hàng ngày, họ giống như những kẻ sống trong say đắm và chết đi trong mộng mị.
Khám phá sâu hơn về những quy luật nghiệp duyên phức tạp và cách chuyển hóa tâm thức để sống an lạc qua chuyên mục Đạo phật.
