Trong cuộc sống hiện đại đầy áp lực, con người luôn mong muốn được sống trọn vẹn, tránh xa những kết cục bi thương bất đắc kỳ tử. Khái niệm “hoạnh tử” trong kinh điển Phật giáo hé lộ những nguyên nhân sâu xa dẫn đến những cái chết oan nghiệt, đồng thời gợi mở về cách kéo dài sự sống. Tìm hiểu thêm về những lời dạy này có thể mang lại sự an lạc cho tâm hồn bạn tại Chiasedaophat.
Trong kinh điển Phật giáo, đặc biệt là kinh Dược Sư, có đề cập đến khái niệm “hoạnh tử” – những cái chết bất đắc kỳ tử. Trong bối cảnh xã hội hiện đại, khi con người phải đối mặt với nhiều áp lực, phiền não và dục vọng, hiện tượng hoạnh tử dường như càng trở nên phổ biến. Khát vọng được sống trọn vẹn theo thọ mạng, tránh khỏi những cái chết oan nghiệt, là mong ước chính đáng và tồn tại xuyên suốt lịch sử. Chính từ mong mỏi này, vấn đề kéo dài sự sống, hay còn gọi là “diên mạng”, đã trở thành một mối quan tâm.

Kinh Dược Sư mô tả chín loại hoạnh tử, làm rõ các nguyên nhân dẫn đến sự chấm dứt sinh mạng đột ngột. Ảnh minh họa.
Hoạnh tử là gì và cách phòng tránh
Theo lời dạy của Bồ Tát Cứu Thoát trong kinh Dược Sư, khi một người lâm vào tình trạng bệnh tật, ốm đau kéo dài, cơ thể suy nhược, không ăn uống được, đối diện với cái chết, người bệnh có thể thấy rõ các điềm báo. Thậm chí, họ còn có thể cảm nhận được sự hiện diện của sứ giả Diêm La và bị dẫn dắt đến trước cửa Pháp vương. Tại đây, Thần Câu Sinh – người ghi chép mọi nghiệp báo thiện và ác – sẽ trình báo lên vua Diêm La để xét xử.
Trong những khoảnh khắc sinh tử này, nếu người thân của người bệnh biết cách quy y Đức Phật Dược Sư Lưu Ly Quang Như Lai, thỉnh cầu chư tăng tụng kinh Dược Sư, thực hiện các nghi lễ như thắp đèn bảy tầng, treo phướn ngũ sắc để nối dài mạng sống, thì thần thức của người bệnh có thể được trở về. Họ sẽ tỉnh táo lại như sau một giấc mơ, nhận thức rõ ràng về những nghiệp báo đã tạo ra, từ đó phát tâm ăn năn, chừa bỏ những hành động ác để tránh tai ương trong tương lai.
Vì vậy, những người có lòng tin chân chính nên chí tâm niệm danh hiệu Đức Phật Dược Sư Lưu Ly Quang Như Lai và tùy tâm, tùy sức mà thực hiện các nghi thức cúng dường.
Khi được hỏi về cách thức cúng dường Đức Phật Dược Sư Lưu Ly Quang Như Lai và thực hiện nghi lễ nối mạng, Bồ Tát Cứu Thoát đã chỉ dạy:
Người bệnh muốn thoát khỏi khổ đau nên thực hiện trong bảy ngày bảy đêm, giữ gìn tám phần trai giới. Đồng thời, chuẩn bị đầy đủ thức ăn, đồ dùng để cúng dường chư Tăng. Sáu thời trong ngày, đêm, cần lễ bái và cung kính cúng dường Đức Phật Dược Sư Lưu Ly Quang Như Lai. Tụng đọc kinh này bốn mươi chín lần, thắp bốn mươi chín ngọn đèn, mỗi ngọn đèn có kích thước lớn bằng bánh xe, duy trì ánh sáng liên tục trong bốn mươi chín ngày. Bên cạnh đó, cần tạo một lá phướn ngũ sắc dài bốn mươi chín gang tay và phóng sinh bốn mươi chín loài vật. Thực hiện đầy đủ những điều này sẽ giúp người bệnh vượt qua tai nạn nguy hiểm, tránh khỏi sự hãm hại của tà ma.

Thực hành các nghi lễ tâm linh có thể giúp hóa giải tai ương. Ảnh minh họa.
Phòng ngừa hoạnh tử, tăng trưởng tuổi thọ và thực hành niệm tử
Khi các vị vua (Quán Đỉnh, Sát Đế Lợi) đối mặt với tai ương như dịch bệnh, chiến tranh, phản loạn, thiên tai (nhật thực, nguyệt thực, mưa gió trái mùa), nếu các vị phát tâm từ bi, tha tội cho dân chúng và thực hiện theo các phương pháp cúng dường Đức Phật Dược Sư Lưu Ly Quang Như Lai đã nêu, nhờ vào thiện căn và đại nguyện của Như Lai, tai ương sẽ tiêu trừ. Đất nước sẽ trở nên thái bình, mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, muôn dân khỏe mạnh, an vui. Các thế lực tà ác sẽ bị đẩy lùi, các điềm xấu biến mất. Các vị vua cũng sẽ sống lâu, mạnh khỏe và tự tại.
Tương tự, nếu các bậc Hoàng Hậu, Công Chúa, Thái Tử, Vương Tử, Đại Thần, quan lại và dân chúng gặp phải bệnh tật hay tai ương, việc dựng phướn ngũ sắc, thắp đèn tiếp sáng, phóng sinh, rải hoa, đốt hương thơm cũng sẽ giúp bệnh tật tiêu trừ, tai nạn được giải thoát.
Khi A Nan thắc mắc làm thế nào để kéo dài tuổi thọ khi mạng đã hết, Bồ Tát Cứu Thoát giải thích rằng đó là nhờ vào việc Đức Phật đã chỉ dạy về chín thứ chết oan uổng và khuyên chúng sinh thực hành các pháp tu phước như làm đèn, kết phướn nối mạng. Chính nhờ việc tu phước này mà con người có thể tránh được tai họa khi hết thọ mạng.
Chín thứ chết oan uổng
A Nan tiếp tục hỏi về chín thứ chết oan uổng, và Bồ Tát Cứu Thoát đã liệt kê:
- Bệnh nhẹ nhưng không có thầy thuốc, người chăm sóc hoặc gặp thầy sai thuốc: Dù bệnh không nghiêm trọng nhưng do thiếu sự chăm sóc đúng đắn mà dẫn đến cái chết oan uổng.
- Tin theo tà sư, mê tín dị đoan: Nghe theo lời nói nhảm của các thầy pháp, ngoại đạo, yêu nghiệt, sinh lòng sợ hãi, tâm không an định, xem bói thấy hung, sát sinh cầu khấn. Những hành động này không những không mang lại hạnh phúc mà còn dẫn đến cái chết oan uổng.
- Ngu si, mê hoặc, tà kiến: Do thiếu hiểu biết, tin vào những điều sai lầm, tạo nghiệp chướng nặng nề, dẫn đến đọa lạc vào địa ngục.

Hiểu rõ nguyên nhân hoạnh tử giúp chúng ta có cách phòng tránh. Ảnh minh họa.
- Chết do luật pháp, tội ác và trụy lạc: Bị pháp luật xử tử, hoặc do ham mê săn bắn, cờ bạc, rượu chè, sắc dục quá độ, bị các loài phi nhân đoạt mất sinh khí mà chết oan.
- Chết cháy.
- Chết đuối.
- Chết do thú dữ cắn hoặc ăn thịt.
- Chết do ngã từ trên cao xuống.
- Chết do trúng độc, bùa chú, nguyền rủa, hoặc các hình thức sát hại khác.
- Chết vì đói khát: Sống trong cảnh khốn cùng, thiếu thốn lương thực, nước uống mà phải chết.
Đây là chín loại hoạnh tử mà Đức Phật đã chỉ dạy, ngoài ra còn vô số các nguyên nhân khác dẫn đến cái chết oan uổng mà không thể kể hết.
Nguồn tham khảo: Kinh Dược Sư Lưu Ly Quang Như Lai Bổn Nguyện Công Đức (Bản dịch của Hòa thượng Thích Tuệ Nhuận, dựa trên bản Hán dịch của Đường Huyền Trang).
Khám phá sâu hơn về cách hóa giải những nghiệp báo oan nghiệt và tìm kiếm sự bình an trong cuộc sống qua chuyên mục Đạo phật.
