Khám phá những phương pháp tọa thiền sâu sắc, vượt lên trên sự hiểu biết thông thường về các tư thế yoga. Bài viết này sẽ hé lộ hai kỹ thuật ngồi cổ xưa, mang đến sự vững chãi và an lạc cho hành giả, giúp khai mở con đường dẫn đến thiền định chân chính. Tìm hiểu cách các bậc minh sư từ ngàn xưa đã dùng phương pháp này để chế ngự tâm ý và chinh phục mọi chướng ngại, đồng thời khám phá thêm tại Chia sẻ Đạo Phật.
Tư thế này bao gồm việc đặt hai gót chân lên hai bắp chân đối diện, với lòng bàn chân hướng lên trên. Cách ngồi này còn được gọi là Hàng Ma hoặc Kiết Tường.
1. Kiểu ngồi Hàng Ma: Đầu tiên, đặt bàn chân phải lên bắp chân trái, sau đó đặt bàn chân trái lên bắp chân phải. Hai lòng bàn chân ngửa lên trên hai bắp chân. Bàn tay trái đặt lên bàn tay phải. Kiểu ngồi này thường được các tông phái Phật giáo Hiển giáo như Thiên Thai, Thiền Tông áp dụng.
2. Kiểu ngồi Kiết Tường: Đầu tiên, đặt bàn chân trái lên bắp chân phải, sau đó đặt bàn chân phải lên bắp chân trái. Tay phải đặt lên tay trái. Tư thế này mang lại sự an tường cho thân người, và thường được các hành giả Mật giáo sử dụng kết hợp với việc kết ấn Hàng Ma.
Trong quyển 7 của Đại Trí Độ Luận có ghi lại: “Trong các phép ngồi, ngồi Kết già là vững vàng nhất, lại không dễ bị mỏi mệt. Pháp ngồi này giúp người tu thiền nhiếp giữ tay chân, tâm không tán loạn, nhanh chóng tiến vào thiền định. Ma vương thấy ngồi như thế cũng sinh lòng sợ hãi, vì vậy chư Phật cùng các đệ tử đều ngồi theo cách này.”
Nam Mô A Di Đà Phật.
Theo quyển 30 của Du Già Sư Địa Luận, ngồi Kết già mang lại 5 lợi ích:
- Giúp thân thể nhẹ nhàng.
- Kéo dài thời gian ngồi mà không bị mỏi mệt.
- Đây là tư thế ngồi mà ngoại đạo không có.
- Tạo hình tướng đoan nghiêm.
- Là tư thế ngồi chính thức trong đạo Phật.
Chúng ta thường thấy tượng Phật đều ngồi theo tư thế Kết già. Điều này cho thấy ngồi Kết già có lợi ích to lớn cho việc tu hành, giúp người tu hành không bị hôn trầm, dễ dàng nhập định, và từ đó phát sinh trí tuệ. Người tu hành vững vàng khi ngồi ngay thẳng, thể hiện giới thể hiện tiền, được chư thiên rồng bát bộ ủng hộ, và các yêu ma quỷ quái tự nhiên khiếp sợ lánh xa. Do đó, ngồi Kết già là một phương pháp tu tập trọn vẹn.
Ngồi Kết già được chia thành hai loại: Kết già toàn phần và Bán già. Phần trên đã mô tả cách ngồi Kết già toàn phần. Tiếp theo là cách ngồi Bán già, còn được gọi trong thế tục là Đơn bàn địa, Bán già chánh tọa, Bán già tọa, Bán Kết già, Bán tọa, hoặc Hiền tọa. Tư thế này chỉ đơn giản là gác một chân lên.
Ngồi Bán già cũng được chia thành hai loại: Đặt bàn chân trái lên bắp chân phải, còn bàn chân phải đặt dưới bắp chân trái, gọi là Hàng ma bán già tọa. Nếu đặt bàn chân phải lên bắp chân trái, và bàn chân trái để dưới bắp chân phải, thì gọi là Kiết tường bán già tọa. Trong Phật giáo, Toàn kết già tọa thường được gọi là Như Lai tọa (cách ngồi của Như Lai, hay cách ngồi của Đức Phật). Còn ngồi Bán già tọa là cách ngồi của Bồ Tát, vì phần lớn hình tượng Bồ Tát được khắc họa ngồi theo kiểu bán già.
Theo Luật Tứ Phần, việc chế định ngồi Bán già là do đặc điểm sinh lý của Tỳ Kheo Ni.
Ngoài ra, còn có một kiểu tượng ngồi bán già trong tư duy thiền định. Thông thường, chân trái sẽ thòng xuống đất, chân phải gác ngang trên bắp chân trái, hai tay đặt tự nhiên thõng xuống, đặt trên bắp chân phải. Thái tử Tất Đạt Đa cũng được khắc họa ngồi thiền định theo kiểu này.
Nhìn chung, các hình tượng tư duy được tạc theo kiểu ngồi bán già là để tạo hình có nhiều nét mỹ lệ, thanh thoát và gần gũi với đời sống con người.
Hy vọng những thông tin trên giúp bạn hiểu rõ hơn về các tư thế ngồi thiêng liêng này, hãy tiếp tục khám phá thêm kiến thức sâu sắc về Đạo phật.
